هدف ازمطالعه: سردرد پس از بی‌حسی نخاعی و افت فشار خون از عوارض شایع بی‌حسی نخاعی در جراحی سزارین هستند. هدف این مطالعه، بررسی تأثیر مایع‌درمانی وریدی پیش از بی‌حسی نخاعی بر کاهش بروز سردرد و اختلالات همودینامیک در این بیماران است. طراحی: • نوع مطالعه: تک‌کور کارآزمایی بالینی (Single-blind RCT) • تعداد گروه‌ها: دو گروه (Intervention vs Control) • روش تخصیص: تصادفی با بلوک یا جدول تصادفی‌سازی • کورسازی: بیماران از تخصیص خود به گروه مداخله یا کنترل بی‌اطلاع هستند. سرم‌ها در کیسه‌های یکسان و کدگذاری‌شده آماده می‌شوند. پزشک بیهوشی و تیم ارزیاب پیامدها نیز از گروه‌ها بی‌اطلاع هستند. نحوه و محل انجام مطالعه: • محل: بیمارستان امیرالمومنین، بخش زایمان و اتاق عمل • نحوه انجام: • بیماران پیش از عمل ارزیابی می‌شوند و رضایت‌نامه گرفته می‌شود • گروه مداخله مایع وریدی کریستالوئید [۱۰–۱۵ ml/kg] قبل از بی‌حسی نخاعی دریافت می‌کند • گروه کنترل فقط مایعات بر اساس نیاز بالینی دریافت می‌کند • پیامدها: همودینامیک در اتاق عمل ثبت می‌شود، سردرد در ۲۴، ۴۸ ساعت و روز سوم پس از عمل ارزیابی می‌شود شرکت کنندگان/شرایط ورود و عدم ورود: • زنان باردار کاندید جراحی سزارین با سن ۱۸–۴۵ سال • ASA I–II (وضعیت جسمی مناسب برای بی‌حسی نخاعی) • رضایت آگاهانه برای شرکت در مطالعه گروه‌های مداخله: 1. گروه مداخله: دریافت کریستالوئید وریدی [۱۰–۱۵ ml/kg] طی ۱۵–۲۰ دقیقه قبل از بی‌حسی نخاعی. 2. گروه کنترل: بدون پره‌لود، مایع‌درمانی صرفاً بر اساس نیاز بالینی. متغیرهای پیامد اصلی: • پیامد اولیه: بروز سردرد پس از بی‌حسی نخاعی (PDPH) در ۲۴ و ۴۸ ساعت و روز سوم پس از عمل، اندازه‌گیری با گزارش بیمار و مقیاس VAS (۰–۱۰). • پیامد ثانویه: اختلالات همودینامیک شامل افت فشار ≥۲۰٪ یا MAP <۶۵ mmHg و نیاز به داروهای وازوپرسور، ثبت در طول عمل.