تاثیر برنامه آموزشی حمایتی بر کیفیت زندگی و فشار مراقبتی مراقبین بیماران با شکستگی هیپ

تعیین تاثیر برنامه آموزشی حمایتی بر فشار مراقبتی و کیفیت زندگی مراقبین بیماران با شکستگی هیپ مراجعه کننده به بخش ودرمانگاه ارتوپدی بیمارستان سینا شهر تهران

در بیمارستان سینا شهر تهران و کورسازی انجام شده به شیوه ای که شرکت کننده و آنالیزور از تفات گروه های کنترل و ماخله اطلاعی نداشتند

being a relative or family member of the patient
actively participating in the home care of a hip fracture patient
demonstrating a willingness to engage in the study
being at least 18 years of age
possessing literacy skills
having no psychological or neurological disorders

lack of caregiver cooperation
participation in similar educational programs
the occurrence of family crises during the study
voluntary withdrawal from the study,

In this study, simple randomization was used to allocate participants into intervention and control groups. The unit of randomization was individual; that is, each eligible caregiver was assigned independently. The random sequence was generated using SPSS software (version 26). The principal investigator created a numbered list of eligible participants and applied the "Random Sample of Cases" function to assign individuals randomly to either the intervention or control group in a 1:1 ratio (40 participants per group). To prevent data contamination between groups, recruitment was sequential in time: first, all control group participants were recruited, followed by the intervention group. Allocation concealment was ensured by placing the final allocation list into sealed, opaque, numbered envelopes. These envelopes were handled solely by an independent research assistant who was not involved in data collection or analysis. The statistical analyst was blinded to group assignments (single-blind design). Stratified or block randomization was not applied in this study, as preliminary analysis indicated no significant imbalance in key baseline variables across groups.

در این مطالعه، از روش تصادفی‌سازی ساده (Simple Randomization) برای اختصاص شرکت‌کنندگان به دو گروه مداخله و کنترل استفاده شد. واحد تصادفی‌سازی، فردی (Individual) بود؛ یعنی مراقبین بیماران به‌صورت فردی و مستقل به گروه‌ها تخصیص یافتند. توالی تصادفی با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه ۲۶) تولید شد. محقق اصلی فهرست شماره‌گذاری‌شده‌ای از شرکت‌کنندگان واجد شرایط را تهیه کرد و سپس با استفاده از گزینه "Random Sample of Cases" در SPSS، افراد به‌طور تصادفی در یکی از دو گروه قرار گرفتند. نسبت تخصیص ۱:۱ بود (گروه کنترل: ۴۰ نفر، گروه مداخله: ۴۰ نفر). از آن‌جا که هدف، جلوگیری از آلودگی اطلاعات بین گروه‌ها بود، توالی ورود نیز به‌صورت متوالی زمان‌مند شده بود (ابتدا گروه کنترل و سپس گروه مداخله). برای پنهان‌سازی تخصیص (Allocation Concealment)، لیست تخصیص نهایی به‌صورت کدگذاری‌شده و در پاکت‌های مهر و موم‌شده و شماره‌دار نگهداری شد. فقط دستیار پژوهش که مسئول تخصیص نهایی و بدون دخالت در جمع‌آوری یا تحلیل داده‌ها بود، به این پاکت‌ها دسترسی داشت. تحلیل‌گر آماری نیز از گروه‌بندی شرکت‌کنندگان بی‌اطلاع نگه داشته شد (طراحی مطالعه یک‌سوکور بود). در این مطالعه، از تصادفی‌سازی لایه‌ای (Stratified Randomization) یا تصادفی‌سازی بلوکی استفاده نشد، زیرا توزیع متغیرهای مخدوش‌گر میان دو گروه، پس از بررسی اولیه، متعادل در نظر گرفته شد.

caregivers' caregiving pressure questionnaire (CBI)

Before the start of the intervention and 14 days after the last day of the intervention

پیش از شروع مداخله و 14 روز پس از اخرین روز مداخله

پرسشنامه فشار مراقبین (CBI) شامل ۲۴ عبارت می باشدکه در سال ۱۹۸۹توسط ¬Novak & Guest برای اندازه گیری فشار مراقبتی عینی و ذهنی ساخته شده و فشار مراقبتی ذهنی را با تاکید بیشتری می سنجد. این پرسشنامه شامل پنج خرده مقیاس است که عبارتند از: فشار مراقبتی وابسته به زمان (سوالات۱ تا ۵)، فشارمراقبتی تکاملی(سوالات ۶ تا ۱۰)، فشارمراقبتی جسمی(سوالات ۱۱تا ۱۴)، فشار مراقبتی اجتماعی (سوالات ۱۵ تا ۱۹) و فشار مراقبتی عاطفی (سوالات ۲۰ تا ۲۴).¬پاسـخ مراقبیـن¬در یک مقیاس لیکرت ۵¬ گزینه ای (کاملاً نادرست تا کاملاً درست) اندازه¬گیری خواهد شد، بدین ترتیب که نمونه ها در پاسخ به هر سوال، یکی از حالات کاملاً نادرست (امتیاز۱) ، نادرست (امتیاز۲) ، تا حدی درست (امتیاز۳) ، درست (امتیاز۴) و کاملاً درست (امتیاز۵) را انتخاب خواهند کرد. بر این اساس نمرات حاصل از این پرسشنامه از ۲۴ تا ۱۲۰خواهد بود، که با توجه به میانگین و انحراف معیار نمرات فشار مراقبتی کل، نمرات ۲۴تا ۳۹ فشار مراقبتی خفیف، ۴۰ تا ۷۱ فشار مراقبتی متوسط و ۷۲ تا ۱۲۰ فشار مراقبتی شدید در نظرگرفته خواهد شد ( Abbasi et al,۲۰۱۲).

Before the start of the intervention and 14 days after the last day of the intervention

پیش از شروع مداخله و 14 روز پس از اخرین روز مداخله

پرسشنامه کیفیت زندگی sf-36 دارای ۳۶ گویه در سه سطح تقسیم شده است : ۱- سوالات ۲- هشت مقیاس که هریک از ترکیب ۲ تا ۱۰ سوال به دست می آیند که عبارتند از : عملکرد جسمی، محدودیت جسمی، درد جسمی، سلامت عمومی، نشاط، عملکرد اجتماعی، مشکلات روحی و سلامت روان ۳- دوسنجه خلاصه که از ادغام مقیاس ها به صورت سلامت جسمانی( عملکرد جسمی، محدودیت جسمی، درد جسمی، سلامت عمومی) و سلامت روانی( عملکرد اجتماعی، مشکلات روحی، سلامت روان و نشاط) تشکیل شده است .هریک از ابعاد پرسشنامه مذکور متناسب با سوالات، گزینه های مختلفی را مورد اندازه گیری قرار می¬دهد که بر حسب نیازآن، سوال از دو گزینه (بله،خیر) و شش گزینه (در تمام اوقات، بیشتر اوقات، اغلب اوقات، گاهی اوقات، بعضی اوقات، هیچ وقت) را شامل می¬شود. امتیازهای هر زیر مقیاس از ۰ تا۱۰۰ متغیر است که ۰ بدترین و ۱۰۰ بهترین وضعیت را در زیر مقیاس موردنظر گزارش می¬کند.امتیاز هر بعد با امتیاز عنوان ها در آن بعد مشخص خواهد شد. نمره هر یک از زیر مقیاس ها جداگانه حساب شده و میانگین گرفته خواهد شد. نمره بدست آمده به عنوان درصد میزان سلامتی در آن بعد است. برای محاسبه کل پرسشنامه، مجموع اعداد بدست آمده از هر زیر مقیاس را بر ۸ تقسیم نموده و عدد بدست آمده باید عددی بین ۱۰۰-۰ باشد. پایین ترین نمره در این پرسشنامه صفر و بالاترین ۱۰۰ است که صفر بدترین حالت و ۱۰۰ بهترین حالت را در مقیاس کلی نشان می¬دهد و هرچه میانگین نمرات به صفر نزدیک تر باشد، نشان دهنده کیفیت زندگی پایین¬تر خواهد بود و هرچه میانگین نمرات به ۱۰۰ نزدیکتر باشد، نشان دهنده کیفیت زندگی بالاترخواهد بود (۵۵).

Intervention group: In this study, the intervention involved a supportive educative program for caregivers of patients with hip fracture. No medications, chemical agents, surgeries, or invasive procedures were involved. Therefore, only a detailed description of the educational intervention is provided:Content of the Intervention:The supportive educational program was structured around two main components:Home care training for patients post-hip fracture surgeryProblem-focused coping skills training (effective communication, anger management, deep breathing techniques)Program Components:Session 1: Basic home care principles post-hip fracture surgery (patient transfer, pressure sore prevention, early mobilization assistance, nutritional advice)Session 2: Prevention of secondary complications (infection, thrombosis, fall prevention) and home safety strategiesSession 3: Effective communication skills, stress and anger management during caregivingSession 4: Relaxation and deep breathing techniques for stress control and psychological adjustmentTeaching Methods:Methods used included interactive lectures, group discussions, role-playing, and Q&A sessionsEducational materials included PowerPoint slides and a printed booklet specifically developed for this study.Duration and Frequency:The program was conducted over four sessions.Each session lasted 60 to 90 minutes, delivered over two weeks (two sessions per week).Location of Intervention:Conducted in a dedicated education room at the orthopedic outpatient clinic of Sina Hospital, equipped with standard educational facilities (adequate lighting, comfortable seating, audiovisual equipment).Source of Educational Materials:All materials were developed by the research team and printed by the Publication and Printing Center of Tehran University of Medical Sciences.Nature of the Intervention:No medication, chemical substance, injection, or surgical procedure was used.The intervention was entirely non-pharmacological and non-invasive, focused solely on skill enhancement and psychological support for caregivers.

گروه مداخله: در این مطالعه، مداخله‌ی مورد بررسی برنامه آموزشی حمایتی برای مراقبین بیماران با شکستگی مفصل هیپ بود. این مداخله شامل یک دوره آموزشی ساختاریافته و منظم بوده و فاقد هرگونه مصرف دارو، ماده شیمیایی یا جراحی است. بنابراین، در این بخش صرفاً شرح کاملی از ساختار مداخله آموزشی ارائه می‌شود:محتوای مداخله:برنامه آموزشی حمایتی شامل دو محور اصلی بود:۱. آموزش مراقبت از بیمار در منزل پس از شکستگی هیپ۲. آموزش مهارت‌های مقابله‌ای مسئله‌مدار (شامل برقراری ارتباط صحیح، مدیریت خشم و تکنیک‌های تنفس عمیق)اجزای دوره آموزشی:جلسه اول: آموزش اصول پایه‌ای مراقبت‌های خانگی بعد از جراحی شکستگی هیپ (انتقال بیمار، پیشگیری از زخم فشاری، کمک به تحرک اولیه، نکات تغذیه‌ای)جلسه دوم: آموزش روش‌های پیشگیری از عوارض ثانویه (عفونت، ترومبوز، سقوط مجدد) و نکات ایمنی منزلجلسه سوم: مهارت‌های ارتباطی مؤثر با بیمار، شیوه‌های مدیریت خشم و تنش در فرایند مراقبتجلسه چهارم: آموزش تکنیک‌های آرام‌سازی و تنفس عمیق جهت کنترل اضطراب و بهبود تطابق روانیروش آموزش:شیوه‌های به‌کاررفته شامل: سخنرانی تعاملی، بحث گروهی، ایفای نقش، پرسش و پاسخاستفاده از اسلاید آموزشی (PowerPoint) و کتابچه آموزشی چاپ‌شده که مخصوص این مطالعه طراحی شده بود.مدت و دفعات برگزاری:کل برنامه طی چهار جلسه برگزار شد.هر جلسه به مدت ۶۰ تا ۹۰ دقیقه در طی دو هفته انجام شد (دو جلسه در هر هفته).مکان اجرای مداخله:اتاق آموزش مخصوص در درمانگاه ارتوپدی بیمارستان سینا، با رعایت استانداردهای آموزشی (نور، صندلی راحت، امکانات صوتی-تصویری).تامین منابع آموزشی:تمام مواد آموزشی توسط تیم تحقیقاتی تهیه و تأیید شده بود. کتابچه‌ها و اسلایدها توسط مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه علوم پزشکی تهران چاپ شده بودند.ویژگی‌های مداخله:بدون مصرف ماده دارویی، تزریقی یا مکملبدون روش‌های جراحی یا اقدامات تهاجمیبنابراین، مداخله به طور کامل غیر دارویی و غیر تهاجمی بوده و صرفاً شامل آموزش علمی و روانشناختی به مراقبین جهت ارتقاء مهارت‌ها و کیفیت مراقبت از بیمار در منزل بوده است.