مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و رفتار درمانی شناختی بر خودانتقادی، احساس حقارت، انعطاف پذیری شناختی و تنظیم هیجان والدین دارای کودکان با اختلال بی شفعالی/نقص توجه
مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) و رفتار درمانی شناختی (CBT) بر خودانتقادی، احساس حقارت، انعطافپذیری شناختی و تنظیم هیجان والدین دارای کودکان با اختلال بیشفعالی/نقص توجه (ADHD)
طراحی
روش پژوهش حاضر، از نوع نیمه آزمایشی با پیش¬آزمون-پس¬آزمون به همراه گروه کنترل بود.
نحوه و محل انجام مطالعه
با رعایت ملاکهای ورود و خروج، ۶۰ نفر بهصورت نمونهگیری غیرتصادفی هدفمند انتخاب و بهطور تصادفی در سه گروه ۲۰ نفره (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) قرار میگیرند. دو گروه آزمایش، درمان شناختی-رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را دریافت میکنند، در حالی که گروه کنترل مداخلهای دریافت نخواهد کرد. شرکتکنندگان پس از اخذ مجوز دانشگاه، از کلینیکهای روانشناسی (افق امید) انتخاب میشوند.
شرکت کنندگان/شرایط ورود و عدم ورود
جامعه پژوهش والدین کودکان پیشدبستانی و ابتدایی مبتلا به ADHD در شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ است. ورود به مطالعه مستلزم تأیید تشخیص فرزند، سکونت در شیراز، سن ۲۰ تا ۵۰ سال و کسب صلاحیت در مصاحبه و پرسشنامههاست؛ شروع همزمان درمان، بیش از دو جلسه غیبت و ابتلا به اختلالات روانپزشکی شدید نیز از ملاکهای خروج هستند.
گروههای مداخله
در این روش دو گروه آزمایشی (1. رفتار درمانی شناختی و 2. تحت درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد) قرار گرفتند. اما گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفته و هر سه گروه در زمان یکسان به پیش آزمون و پس آزمون پاسخ دادند.
مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و رفتار درمانی شناختی بر خودانتقادی، احساس حقارت، انعطاف پذیری شناختی و تنظیم هیجان والدین دارای کودکان با اختلال بی شفعالی/نقص توجه
عنوان عمومی کارآزمایی
مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و رفتار درمانی شناختی بر خودانتقادی، احساس حقارت، انعطاف پذیری شناختی و تنظیم هیجان والدین دارای کودکان با اختلال بی شفعالی/نقص توجه
هدف اصلی مطالعه
آموزشی/مشاورهای
شرایط عمده ورود و عدم ورود به مطالعه
شرایط عمده ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
1- تأیید تشخیص بالینی: والدینی که فرزندان آنها توسط روانشناسان دارای مدرک دکتری تخصصی، بر اساس پروتکلهای تشخیصی استاندارد، دچار اختلال بیشفعالی و نقص توجه تشخیص داده شده بود.
2- غربالگری و بررسی اولیه: افرادی که در مصاحبههای اولیه و پس از تکمیل پرسشنامههای استاندارد، واجد شرایط حضور در مطالعه شناخته شده و در محدوده جغرافیایی شهر شیراز ساکن بودند.
3- بازه سنی و ویژگیهای دموگرافیک: والدین مراقب اصلی که در بازه سنی ۲۰ تا ۵۰ سال قرار داشتند تا تفاوتهای سنی شدید در پردازشهای شناختی و تنظیم هیجانی بر نتایج اثر نگذارد.
شرایط عمده عدم ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
1- درمانهای موازی: افرادی که در طول دوره اجرای پژوهش، هرگونه درمان روانشناختی یا دارویی موازی را آغاز میکردند؛ زیرا تداخل مداخلات مختلف میتوانست منجر به نتایج گمراهکننده در مقایسه اثرات درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در مقابل رفتاردرمانی شناختی شود.
2-عدم تداوم در حضور: شرکتکنندگانی که بیش از ۲ جلسه از جلسات درمانی را به دلیل هر دلیلی از دست میدادند، از چرخه تحلیل دادهها خارج شدند تا اثر دوز پایین مداخله بر نتایج نهایی تأثیر نگذارد.
3- اختلالات روانپزشکی شدید: والدینی که خود دچار اختلالات شدید روانپزشکی (مانند اسکیزوفرنی، اختلال دوقطبی، افسردگی اساسی و اختلالات اضطرابی شدید) بودند، از مطالعه حذف گردیدند. دلیل این امر آن بود که حضور این اختلالات میتواند بر متغیرهایی چون «خودانتقادی» و «تنظیم هیجان» تأثیری بنیادین داشته باشد و باعث شود تغییرات مشاهده شده در پسآزمون، نه ناشی از مداخله درمانی، بلکه ناشی از نوسانات بیماری زمینهای باشد.
سن
از سن 20 ساله تا سن 50 ساله
جنسیت
هر دو
فاز مطالعه
مصداق ندارد
گروههای کور شده در مطالعه
اطلاعات موجود نیست
حجم نمونه کل
حجم نمونه پیشبینی شده:
60
تصادفی سازی (نظر محقق)
اختصاص تصادفی به گروههای مداخله و کنترل
توصیف نحوه تصادفی سازی
دراین مطالعه افراد به صورت تصادفی سازی ساده و فردی با استفاده از جدول اعداد تصادفی، به دو گروه مداخله و یک گروه کنترل تقسیم می شوند. در این روش اولین شماره انتخابی (به طور تصادفی) در گروه مداخله اول و شماره های بعدی به ترتیب در گروه های مداخله دوم و گروه کنترل قرار می گیرند.
کور سازی (به نظر محقق)
کور نشده است
توصیف نحوه کور سازی
دارو نما
ندارد
اختصاص به گروههای مطالعه
موازی
سایر مشخصات طراحی مطالعه
کد ثبت در سایر مراکز ثبت بینالمللی
خالی
تاییدیه کمیتههای اخلاق
1
کمیته اخلاق
نام کمیته اخلاق
دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان
آدرس خیابان
دانشگاه ارسنجان - خیابان دانشگاه -
شهر
ارسنجان
استان
فارس
کد پستی
۷۳۷۶۱۵۳۱۶۱
تاریخ تایید
2026-04-30, ۱۴۰۵/۰۲/۱۰
کد کمیته اخلاق
IR. IAU. A. REC. 1405. 006
بیماریهای (موضوعات) مورد مطالعه
1
شرح
بیش فعالی/ نقص توجه
کد ICD-10
F90.0
توصیف کد ICD-10
Attention-deficit hyperactivity disorder, predominantly inattentive type
متغیر پیامد اولیه
1
شرح متغیر پیامد
خودانتقادی
مقاطع زمانی اندازهگیری
قبل از مداخله/ بعد از مداخله/ دو ماه بعد پیگیری
نحوه اندازهگیری متغیر
پرسشنامه خود انتقادی/حمله به خود/قوت قلب
2
شرح متغیر پیامد
احساس حقارت
مقاطع زمانی اندازهگیری
قبل از مداخله/ بعد از مداخله/ دو ماه بعد پیگیری
نحوه اندازهگیری متغیر
پرسشنامه مقایسهای احساس حقارت (استرانو و دیکسون، 1990)
3
شرح متغیر پیامد
انعطافپذیری شناختی
مقاطع زمانی اندازهگیری
قبل از مداخله/ بعد از مداخله/ دو ماه بعد پیگیری
نحوه اندازهگیری متغیر
پرسشنامه انعطافپذیری شناختی دنیس و وندر وال (2010) (CFI)
4
شرح متغیر پیامد
تنظيم هيجان
مقاطع زمانی اندازهگیری
قبل از مداخله/ بعد از مداخله/ دو ماه بعد پیگیری
نحوه اندازهگیری متغیر
پرسشنامه تنظيم هيجان (ERQ)
متغیر پیامد ثانویه
خالی
گروههای مداخله
1
شرح مداخله
گروه مداخله: پروتکلهای درمانی مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد هیز (۲۰۰۴) خواهد بود. گروه آزمایش اول ۸ جلسه ۲ ساعته در 2 ماه را با استفاده از کاربرگهای تغییر شناخت خواهند گذراند.
طبقه بندی
رفتاری
2
شرح مداخله
پروتکل درمانی رفتاردرمانی شناختی مونوز و همکاران (۲۰۰۲) خواهد بود. گروه آزمایش دوم ۸ جلسه ۲ ساعته 2 ماهه درمان پذیرش و تعهد را خواهند گذراند که با استفاده از کاربرگهای درمان مبتنی بر پذیرش وتعهد استفاده خواهد شد.