بررسی تاثیر روش آموزشی یادگیری مبتنی بر مسئله بر ارتقا عملکرد بالینی دانشجویان اتاق عمل در جراحی کاتاراکت

تعیین تأثیر روش‌ آموزشی یادگیری مبتنی بر مسئله بر عملکرد بالینی دانشجویان اتاق عمل در جراحی کاتاراکت

کارآزمایی بالینی مداخله‌ای آموزشی با گروه کنترل

مطالعه در دانشکده پیراپزشکی و اتاق عمل بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام می‌شود. دانشجویان ترم هفت اتاق عمل پس از پیش‌آزمون، به دو گروه PBL و سنتی تقسیم شده، مداخله را دریافت کرده و سپس پس‌آزمون با چک‌لیست استاندارد انجام می‌شود

دانشجویان ترم هفت کارشناسی رشته اتاق عمل شرایط ورود به مطالعه (Inclusion Criteria): 1. گذراندن موفقیت‌آمیز واحد تئوری «تکنولوژی جراحی چشم و مراقبت‌های آن» با کسب نمره حداقل ۱۰ (از ۲۰) در مقطع کارشناسی رشته اتاق عمل. شرایط عدم ورود به مطالعه (Exclusion Criteria): 1. انصراف داوطلبانه دانشجو از ادامه همکاری در هر مرحله از مطالعه (بدون نیاز به ارائه دلیل و بدون هرگونه عواقب منفی بر نمرات درسی، کارآموزی یا رابطه با اساتید).

دانشجویان این گروه، قبل از شروع کارآموزی در عرصه چشم، در کلاس‌های آموزشی به روش یادگیری مبتنی بر مسئله (PBL) شرکت می‌کنند. در این جلسات، سناریوهای بالینی مرتبط با جراحی کاتاراکت ارائه می‌شود و دانشجویان در گروه‌های ۶ تا ۸ نفره به تحلیل مسئله، تعیین اهداف یادگیری، مطالعه مستقل و بحث گروهی می‌پردازند.

نمره عملکرد بالینی دانشجویان بر اساس چک‌لیست استاندارد ۳۰ گویه‌ای ارزیابی عملکرد اسکراب در جراحی کاتاراکت (شامل سه حیطه: قبل، حین و بعد از جراحی)؛ مقایسه میانگین نمرات پیش‌آزمون و پس‌آزمون در هر گروه؛ مقایسه میانگین نمرات پس‌آزمون بین دو گروه.

پس از انتخاب نمونه پژوهش، افراد به‌صورت تصادفی با استفاده از جدول اعداد تصادفی تولیدشده توسط نرم‌افزار IBM SPSS نسخه ۱۶ و به روش بلوک‌بندی تصادفی با بلوک‌های متغیر ۴ و ۶ تایی (نسبت تخصیص ۱:۱) به دو گروه (گروه PBL و گروه کنترل) تخصیص می‌یابند. به منظور پنهان‌سازی تخصیص، دنباله تخصیص توسط فردی مستقل در پاکت‌های مات، سربسته و شماره‌گذاری شده قرار می‌گیرد و پژوهشگر اصلی تا لحظه باز شدن پاکت از گروه هر دانشجو بی‌اطلاع خواهد بود.

داده‌های شرکت‌کنندگان: داده‌های فردی شرکت‌کنندگان (نام، نام خانوادگی، شماره تماس و شماره دانشجویی) به هیچ وجه به اشتراک گذاشته نخواهد شد و صرفاً نزد پژوهشگر اصلی و تحت رمز عبور قوی نگهداری می‌شود. داده‌های مطالعه: فایل نهایی داده‌های کدگذاری‌شده (شامل نمرات عملکرد بالینی بر اساس چک‌لیست ۳۰ گویه‌ای و اطلاعات دموگرافیک پایه مانند سن و جنس، بدون هیچ گونه اطلاعات شناسایی شخصی) و همچنین نسخه نهایی پروتکل مطالعه، پس از پذیرش مقاله اصلی، از طریق درخواست مستقیم به پژوهشگر اصلی (رضا فیضی) در دسترس سایر پژوهشگران قرار خواهد گرفت. نحوه اشتراک‌گذاری: پس از دریافت درخواست کتبی با ذکر اهداف استفاده، داده‌های کدگذاری‌شده از طریق پست الکترونیکی ایمن برای متقاضی ارسال خواهد شد.

دسترسی به داده‌ها از ۶ ماه پس از انتشار نتایج اولیه مطالعه (پس از پذیرش مقاله) آغاز و به مدت ۵ سال ادامه خواهد یافت.

دسترسی کامل به داده‌های شناسایی‌شده (شامل ارتباط بین کد اختصاصی و هویت دانشجو): پژوهشگر اصلی (رضا فیضی) – برای مدیریت داده‌ها و تحلیل نهایی. دسترسی به داده‌های خام کدگذاری‌شده (چک‌لیست‌های تکمیل شده بدون نام): پژوهشگر اصلی (رضا فیضی) – برای تحلیل و گزارش‌دهی. استاد راهنما (دکتر زهره سهرابی) – صرفاً برای نظارت بر صحت اجرای پژوهش. همکار هم‌سطح (ارزیاب دوم) – صرفاً برای تکمیل چک‌لیست‌های ارزیابی عملکرد (دسترسی به چک‌لیست‌های کاغذی با کد سه‌رقمی). دسترسی به نتایج نهایی (گزارش‌های تجمیعی و ناشناس): اعضای کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه – برای نظارت بر رعایت اخلاقی. اساتید و مربیان گروه اتاق عمل – صرفاً برای آگاهی از نتایج گروهی (بدون دسترسی به داده‌های فردی). سردبیران و داوران مجلات علمی – در صورت پذیرش مقاله، داده‌های ناشناس و تجمیعی ارائه می‌شود.

هدف از استفاده از داده/مستند: داده‌های کدگذاری‌شده و ناشناس (شامل نمرات عملکرد بالینی و اطلاعات دموگرافیک پایه) صرفاً برای اهداف علمی و پژوهشی معتبر در دسترس سایر پژوهشگران قرار می‌گیرد. این اهداف شامل تحلیل‌های ثانویه، متاآنالیز، مطالعات مروری سیستماتیک، طراحی مطالعات مشابه در حوزه آموزش پزشکی، و بهبود برنامه‌های آموزشی در رشته اتاق عمل می‌باشد. استفاده از داده‌ها برای اهداف تجاری، انتفاعی یا تشخیصی افراد به هیچ وجه مجاز نیست. شرایط استفاده از داده/مستند: ۱. متقاضی باید درخواست کتبی خود را با ذکر عنوان دقیق پژوهش، اهداف، روش تحلیل و نوع استفاده مورد نظر، به پژوهشگر اصلی (رضا فیضی) ارسال نماید. ۲. استفاده از داده‌ها صرفاً برای همان هدف ذکرشده در درخواست مجاز است و هرگونه تغییر در هدف، نیاز به کسب مجوز مجدد از پژوهشگر اصلی دارد. ۳. تمامی تحلیل‌ها و استفاده‌ها باید با ذکر کامل منبع و ارجاع به مطالعه اصلی (پایان‌نامه یا مقاله منتشرشده) همراه باشد. ۴. تحت هیچ شرایطی، متقاضی حق بازسازی هویت شرکت‌کنندگان یا تلاش برای اتصال مجدد داده‌های کدگذاری‌شده به اطلاعات شناسایی افراد را ندارد. ۵. داده‌های دریافتی نباید به هیچ شخص حقیقی یا حقوقی ثالث دیگری منتقل شوند، مگر با کسب مجوز کتبی صریح از پژوهشگر اصلی. ۶. پس از پایان تحلیل، متقاضی موظف است خلاصه‌ای از نتایج به‌دست‌آمده را جهت اطلاع به پژوهشگر اصلی گزارش نماید.

نام و نام خانوادگی: رضا فیضی (Reza Feizi) سمت: دانشجوی دکترای تخصصی آموزش پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران پست الکترونیک: fayzireza710227@gmail.com شماره تماس: ۰۹۱۸۳۳۵۵۴۸۲ اطلاعات تماس استاد راهنما (برای تأیید نهایی درخواست‌ها): نام و نام خانوادگی: دکتر زهره سهرابی سمت: استاد گروه آموزش پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران پست الکترونیک: (برای دریافت، با پژوهشگر اصلی هماهنگ شود) مرجع ناظر بر فرایند اشتراک‌گذاری (در صورت نیاز به پیگیری): سازمان: مرکز ثبت کارآزمایی‌های بالینی ایران (IRCT) پست الکترونیک: admin@irct.ir شماره تماس: ۰۰۹۸-۲۱-۸۶۷۰-۵۵۰۳ آدرس پستی: مرکز ثبت کارآزمایی‌های بالینی ایران، پردیس دانشگاه علوم پزشکی ایران، ساختمان کتابخانه مرکزی، بزرگراه همت، جنب برج میلاد، تهران، ایران. کد پستی: ۱۴۴۹۶-۱۴۵۳۵ نحوه ارسال درخواست (به ترتیب اولویت): اولویت اول: ارسال درخواست کتبی از طریق پست الکترونیک به پژوهشگر اصلی (fayzireza710227@gmail.com) با ذکر عنوان دقیق پژوهش، اهداف، روش تحلیل مورد نظر و نوع استفاده از داده‌ها. اولویت دوم: در صورت عدم پاسخگویی طی دو هفته، پیگیری از طریق تماس تلفنی با پژوهشگر اصلی (شماره ۰۹۱۸۳۳۵۵۴۸۲) در ساعات اداری. اولویت سوم: در صورت نیاز به پیگیری نهایی یا طرح اعتراض، ارسال درخواست به مرکز ثبت کارآزمایی‌های بالینی

ارسال درخواست کتبی توسط متقاضی: متقاضی باید درخواست کتبی خود را از طریق پست الکترونیک به پژوهشگر اصلی (رضا فیضی) ارسال نماید. این درخواست باید شامل عنوان دقیق پژوهش، اهداف، روش تحلیل مورد نظر، نوع استفاده از داده‌ها و تعهد به رعایت محرمانگی باشد. بررسی اولیه توسط پژوهشگر اصلی (حداکثر ۷ روز کاری): پژوهشگر اصلی درخواست را از نظر کامل بودن اطلاعات، تناسب با اهداف مطالعه و رعایت موازین اخلاقی بررسی می‌کند. در صورت نیاز به اطلاعات تکمیلی، از متقاضی خواسته می‌شود تا موارد缺失 را تکمیل نماید. ارجاع به استاد راهنما برای تأیید نهایی (حداکثر ۵ روز کاری): درخواست تکمیل‌شده به استاد راهنما (دکتر زهره سهرابی) ارجاع داده می‌شود تا از نظر علمی و اخلاقی تأیید نهایی را انجام دهد. آماده‌سازی داده‌ها (حداکثر ۱۰ روز کاری): پس از تأیید نهایی، پژوهشگر اصلی داده‌های کدگذاری‌شده و ناشناس را از فایل اصلی استخراج کرده، صحت آن‌ها را کنترل و فایل نهایی را برای ارسال آماده می‌کند. ارسال داده‌ها به متقاضی: داده‌های درخواستی از طریق پست الکترونیک ایمن (با استفاده از رمزگذاری فایل) برای متقاضی ارسال می‌شود. زمان کل مورد انتظار از زمان ارسال درخواست تا دریافت داده‌ها: حداکثر ۴ هفته (۲۸ روز کاری). شرایط لغو یا توقف فرایند: در صورت عدم تکمیل اطلاعات درخواستی توسط متقاضی طی ۲ هفته، درخواست باطل می‌شود و متقاضی باید مجدداً فرایند را از ابتدا آغاز نماید. در صورت مغایرت درخواست با موازین اخلاقی یا اهداف مطالعه، پژوهشگر اصلی با ذکر دلیل کتبی، درخواست را رد می‌نماید.