مقایسه تأثیر تمرینات پیلاتس، تمرینات عضلات کف لگن و برنامه ترکیبی بر شدت درد، ناتوانی عملکردی، استقامت عضلات تنه و کنترل حرکتی در زنان میانسال مبتلا به کمردرد مزمن غیراختصاصی
مقایسه تأثیر ۸ هفته پیلاتس، تمرینات عضلات کف لگن (PFMT) و ترکیبی (پیلاتس+PFMT) بر درد، ناتوانی، استقامت تنه و کنترل حرکتی در زنان میانسال با کمردرد مزمن غیراختصاصی (CNSLBP).
طراحی
کارآزمایی بالینی تصادفیشده، ۴ گروه موازی (۱:۱:۱:۱)، ۶۰ شرکتکننده (۱۵/گروه). تصادفیسازی ساده (جدول SPSS). پنهانسازی تخصیص (پاکتهای مات). ارزیاب کور. پیش/پسآزمون پس از ۸ هفته.
نحوه و محل انجام مطالعه
مراکز ورزشی/توانبخشی کرمان (۱۴۰۴). جذب از طریق فراخوان/معرفی. تمرینات تحت نظارت. ارزیاب کور؛ شرکتکنندگان نسبت به ارزیاب کور.
شرکت کنندگان/شرایط ورود و عدم ورود
ورود: زنان ۴۰-۶۵س؛ CNSLBP >۱۲هفته؛ درد ≥۳/۱۰ مقیاس دیداری درد (VAS)؛ توانایی ورزش؛ رضایت.
عدم ورود: جراحی ستون/لگن/پا؛ بیماری خاص ستون؛ علائم شدید عصبی؛ بارداری/زایمان <۶ماه؛ تمرین همزمان.
گروههای مداخله
۱-پیلاتس: ۸هفته، ۳/هفته، ۶۰-۵۰دقیقه: تمرینات مت برای ثبات مرکزی.
۲-تمرینات عضلات کف لگن (PFMT): ۸هفته، ۳/هفته، ۴۵-۳۰دقیقه: انقباضات کف لگن.
۳-ترکیبی: ۸هفته، ۳/هفته، ۶۰دقیقه: PFMT تلفیقی با پیلاتس.
۴-کنترل: بدون تمرین ساختاریافته؛ فعالیت روزمره.
متغیرهای پیامد اصلی
درد (مقیاس دیداری درد-VAS)، ناتوانی (شاخص ناتوانی اوسوستری-ODI)، استقامت تنه (آزمونهای مکگیل)، کنترل حرکتی (آزمون بالا آوردن فعال اندام تحتانی-ASLR).
اطلاعات عمومی
علت بروز رسانی
نام اختصاری
اطلاعات ثبت در مرکز
شماره ثبت کارآزمایی در مرکز:IRCT20211201053244N10
تاریخ تایید ثبت در مرکز:2026-07-12, ۱۴۰۵/۰۴/۲۱
زمانبندی ثبت:prospective
آخرین بروز رسانی:2026-07-12, ۱۴۰۵/۰۴/۲۱
تعداد بروز رسانیها:0
تاریخ تایید ثبت در مرکز
2026-07-12, ۱۴۰۵/۰۴/۲۱
اطلاعات تماس ثبت کننده
نام
محمدرضا رضائی پور
نام سازمان / نهاد
دانشگاه سیستان و بلوچستان
کشور
جمهوری اسلامی ایران
تلفن
+98 54 3113 2241
آدرس ایمیل
rezaeipour@ped.usb.ac.ir
وضعیت بیمار گیری
بیمار گیری شروع نشده
منبع مالی
تاریخ شروع بیمار گیری مورد انتظار
2026-08-06, ۱۴۰۵/۰۵/۱۵
تاریخ پایان بیمار گیری مورد انتظار
2026-11-22, ۱۴۰۵/۰۹/۰۱
تاریخ شروع بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ پایان بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ خاتمه کارآزمایی
خالی
عنوان علمی کارآزمایی
مقایسه تأثیر تمرینات پیلاتس، تمرینات عضلات کف لگن و برنامه ترکیبی بر شدت درد، ناتوانی عملکردی، استقامت عضلات تنه و کنترل حرکتی در زنان میانسال مبتلا به کمردرد مزمن غیراختصاصی
عنوان عمومی کارآزمایی
مقایسه تأثیر برنامههای تمرینی مختلف بر کمردرد مزمن در زنان میانسال
هدف اصلی مطالعه
درمانی
شرایط عمده ورود و عدم ورود به مطالعه
شرایط عمده ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
زن بودن و قرار داشتن در محدوده سنی ۴۰ تا ۶۵ سال.
تشخیص کمردرد مزمن غیراختصاصی (CNSLBP) با سابقه درد بیش از ۱۲ هفته.
داشتن شدت درد حداقل ۳ از ۱۰ بر اساس مقیاس دیداری درد (VAS) در زمان ورود به مطالعه.
توانایی انجام فعالیت بدنی متوسط و نداشتن منع پزشکی برای ورزش.
تمایل به شرکت در مطالعه و امضای رضایتنامه آگاهانه.
شرایط عمده عدم ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
سابقه جراحی بر روی ستون فقرات، لگن یا اندامهای تحتانی.
سابقه بیماریهای شناختهشده ستون فقرات (مانند تومور، عفونت، شکستگی یا اختلالات التهابی).
وجود علائم نورولوژیک شدید یا رادیکولوپاتی بالینی (مانند کاهش قدرت عضلانی یا اختلال حسی گسترده).
بارداری یا زایمان در ۶ ماه گذشته.
شرکت همزمان در برنامههای تمرینی یا فیزیوتراپی دیگر.
سن
از سن 40 ساله تا سن 65 ساله
جنسیت
مونث
فاز مطالعه
مصداق ندارد
گروههای کور شده در مطالعه
ارزیابی کننده پیامد
آنالیز کننده داده
حجم نمونه کل
حجم نمونه پیشبینی شده:
60
تصادفی سازی (نظر محقق)
اختصاص تصادفی به گروههای مداخله و کنترل
توصیف نحوه تصادفی سازی
شرکتکنندگان با استفاده از روش تصادفیسازی ساده (Simple Randomization) و با نسبت تخصیص مساوی (1:1:1:1) به یکی از چهار گروه (پیلاتس، تمرینات عضلات کف لگن (PFMT)، برنامه ترکیبی و کنترل) تخصیص داده خواهند شد. توالی تصادفیسازی قبل از شروع مطالعه، با استفاده از جدول اعداد تصادفی تولیدشده توسط نرمافزار آماری SPSS (نسخه 26) ایجاد میگردد. واحد تصادفیسازی، هر شرکتکننده بهصورت فردی در نظر گرفته شده است. بهمنظور پنهانسازی تخصیص (Allocation Concealment)، توالی تولیدشده توسط یک پژوهشگر مستقل که در فرآیند جذب، ارزیابی یا مداخله نقشی ندارد، درون پاکتهای مات، مهر و موم شده و شمارهگذاریشده قرار داده میشود. پس از انجام ارزیابیهای اولیه (پیشآزمون)، همان پژوهشگر مستقل، پاکت بعدی را باز کرده و گروه اختصاصیافته را به شرکتکننده اعلام مینماید. لازم به ذکر است که نه ارزیاب پیامدها و نه شرکتکنندگان، به لیست تصادفیسازی یا محتویات پاکتهای بازنشده دسترسی نخواهند داشت.
کور سازی (به نظر محقق)
یک سویه کور
توصیف نحوه کور سازی
یکسویه کور (ارزیاب پیامدها نسبت به گروهبندی شرکتکنندگان کور خواهد بود؛ شرکتکنندگان و مراقبان بالینی به دلیل ماهیت مداخلات ورزشی امکان کورسازی ندارند). برای حفظ کورسازی، ارزیاب پیامدها در جلسات مداخله حضور نخواهد داشت، به لیست تصادفیسازی دسترسی ندارد و از شرکتکنندگان خواسته میشود که در طول ارزیابیهای پسآزمون، در مورد گروه اختصاصیافته خود با ارزیاب صحبت نکنند.
دارو نما
ندارد
اختصاص به گروههای مطالعه
موازی
سایر مشخصات طراحی مطالعه
فاقد ویژگیهای طراحی منحصربهفرد. کارآزمایی استاندارد با گروههای موازی، مداخلات تحت نظارت و ارزیابی کور. گروه کنترل بدون تمرین سازمانیافته.
کد ثبت در سایر مراکز ثبت بینالمللی
خالی
تاییدیه کمیتههای اخلاق
1
کمیته اخلاق
نام کمیته اخلاق
کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه سیستان و بلوچستان
آدرس خیابان
زاهدان، بلوار دانشگاه، دانشگاه سیستان و بلوچستان
شهر
زاهدان
استان
سیستان و بلوچستان
کد پستی
98167-45845
تاریخ تایید
2026-06-16, ۱۴۰۵/۰۳/۲۶
کد کمیته اخلاق
IR.USB.REC.1405.010
بیماریهای (موضوعات) مورد مطالعه
1
شرح
کمردرد مزمن غیراختصاصی
کد ICD-10
M54.5
توصیف کد ICD-10
Low back pain
متغیر پیامد اولیه
1
شرح متغیر پیامد
شدت درد
مقاطع زمانی اندازهگیری
ابتدای مطالعه (قبل از مداخله) و بلافاصله پس از ۸ هفته مداخله (پسآزمون)
نحوه اندازهگیری متغیر
مقیاس دیداری درد (Visual Analogue Scale - VAS) - یک خط ۱۰ سانتیمتری که ۰ نشاندهنده بدون درد و ۱۰ نشاندهنده بدترین درد قابلتصور است؛ شرکتکنندگان سطح درد فعلی خود را روی خط علامت میزنند
2
شرح متغیر پیامد
ناتوانی عملکردی
مقاطع زمانی اندازهگیری
ابتدای مطالعه (قبل از مداخله) و بلافاصله پس از ۸ هفته مداخله (پسآزمون)
نحوه اندازهگیری متغیر
شاخص ناتوانی اوسوستری (Oswestry Disability Index - ODI) - یک پرسشنامه ۱۰ سؤالی معتبر که تأثیر کمردرد بر فعالیتهای روزمره از جمله مراقبت شخصی، بلند کردن اشیا، راه رفتن، نشستن، ایستادن، خوابیدن، فعالیت اجتماعی، مسافرت و اشتغال را ارزیابی میکند؛ هر سؤال از ۰ تا ۵ نمره دارد؛ نمره کل به درصد (۰-۱۰۰٪) تبدیل میشود
3
شرح متغیر پیامد
استقامت عضلات تنه
مقاطع زمانی اندازهگیری
ابتدای مطالعه (قبل از مداخله) و بلافاصله پس از ۸ هفته مداخله (پسآزمون)
نحوه اندازهگیری متغیر
آزمونهای استقامت مرکزی مکگیل - سه آزمون زماندار شامل: (۱) آزمون استقامت فلکسورهای تنه (حفظ وضعیت درازونشست ۶۰ درجه)؛ (۲) آزمون استقامت اکستنسورهای تنه (حفظ وضعیت دمر با بالاتنه بدون تکیهگاه)؛ (۳) آزمون استقامت پلانک جانبی (حفظ وضعیت پهلوخواب با تکیه بر ساعد). زمان حفظ هر وضعیت بر حسب ثانیه ثبت میشود
4
شرح متغیر پیامد
کنترل حرکتی
مقاطع زمانی اندازهگیری
ابتدای مطالعه (قبل از مداخله) و بلافاصله پس از ۸ هفته مداخله (پسآزمون)
نحوه اندازهگیری متغیر
آزمون بالا آوردن فعال اندام تحتانی (Active Straight Leg Raise - ASLR) - شرکتکننده بهصورت طاقباز قرار گرفته و از او خواسته میشود یک پا را بدون خم کردن زانو بهصورت فعال بالا بیاورد؛ کیفیت و سهولت حرکت بر اساس مقیاس ۶ درجهای (۰ تا ۵) نمرهگذاری میشود که ۰ نشاندهنده بدون مشکل و ۵ نشاندهنده غیرممکن بودن اجرای حرکت است؛ هر دو پا بهصورت جداگانه ارزیابی میشوند
متغیر پیامد ثانویه
1
شرح متغیر پیامد
کیفیت زندگی مرتبط با سلامت
مقاطع زمانی اندازهگیری
ابتدای مطالعه (قبل از مداخله) و بلافاصله پس از ۸ هفته مداخله (پسآزمون)
نحوه اندازهگیری متغیر
پرسشنامه کیفیت زندگی (SF-36) - یک پرسشنامه ۳۶ سؤالی معتبر که عملکرد جسمانی، محدودیت نقش به دلیل مشکلات جسمانی، درد بدنی، سلامت عمومی، سرزندگی، عملکرد اجتماعی، محدودیت نقش به دلیل مشکلات عاطفی و سلامت روان را ارزیابی میکند؛ هر حوزه از ۰ تا ۱۰۰ نمره دارد که نمرات بالاتر نشاندهنده کیفیت زندگی بهتر است
2
شرح متغیر پیامد
ترس از حرکت
مقاطع زمانی اندازهگیری
ابتدای مطالعه (قبل از مداخله) و بلافاصله پس از ۸ هفته مداخله (پسآزمون)
نحوه اندازهگیری متغیر
مقیاس ترس از حرکت تمپا (Tampa Scale for Kinesiophobia - TSK) - یک پرسشنامه ۱۷ سؤالی معتبر که ترس از حرکت و آسیب مجدد را ارزیابی میکند؛ هر سؤال از ۱ تا ۴ نمره دارد؛ نمره کل بین ۱۷ تا ۶۸ است که نمرات بالاتر نشاندهنده ترس بیشتر از حرکت است
گروههای مداخله
1
شرح مداخله
گروه مداخله اول: برنامه تمرینی پیلاتس: یک برنامه تمرینی پیلاتس مت به مدت ۸ هفته شامل ۳ جلسه در هفته، هر جلسه به مدت ۵۰ تا ۶۰ دقیقه. برنامه شامل ۱۰ دقیقه گرمکردن، ۳۰ تا ۴۰ دقیقه تمرینات مت پیلاتس با تأکید بر فعالسازی عضلات عمقی مرکزی (عضله عرضی شکم، مولتیفیدوس، دیافراگم و عضلات مایل شکم)، ثباتسازی ستون فقرات و تنفس کنترلشده، و سپس ۵ تا ۱۰ دقیقه سردکردن و کشش است. شدت تمرینات بهتدریج از وضعیتهای ساده طاقباز و چهار دست و پا به وضعیتهای چالشبرانگیزتر نشسته و ایستاده افزایش مییابد. تمامی جلسات تحت نظارت مربی آموزشدیده پیلاتس اجرا میشود.
طبقه بندی
توانبخشی
2
شرح مداخله
گروه مداخله دوم: برنامه تمرینی عضلات کف لگن: یک برنامه تمرینی عضلات کف لگن به مدت ۸ هفته شامل ۳ جلسه در هفته، هر جلسه به مدت ۳۰ تا ۴۵ دقیقه. برنامه شامل انقباضات ارادی، کنترلشده و تکراری عضلات کف لگن است که ابتدا در وضعیتهای ساده (طاقباز و نشسته) و سپس در وضعیتهای عملکردیتر (ایستاده) اجرا میشود. تمرینات شامل انقباضات پایدار (۵ تا ۱۰ ثانیه)، انقباضات سریع و تمرینات هماهنگی با تنفس است. شدت تمرینات بهتدریج افزایش مییابد. تأکید بر جلوگیری از حرکات جبرانی توسط عضلات شکمی سطحی و گلوتئال است. تمامی جلسات تحت نظارت درمانگر آموزشدیده اجرا میشود.
طبقه بندی
توانبخشی
3
شرح مداخله
گروه مداخله سوم: برنامه ترکیبی (پیلاتس + تمرینات عضلات کف لگن): یک برنامه ترکیبی ۸ هفتهای شامل تلفیق تمرینات پیلاتس و تمرینات عضلات کف لگن، با ۳ جلسه در هفته، هر جلسه به مدت ۶۰ دقیقه. تمرینات عضلات کف لگن بهعنوان بخشی از آمادهسازی عصبی-عضلانی در ابتدای جلسه و نیز در طول اجرای حرکات پیلاتس ادغام میشوند. تأکید اصلی بر هماهنگی عملکرد عضلات کف لگن با عضلات عمقی تنه، تنظیم فشار داخل شکمی و بهبود کنترل حرکتی ناحیه کمری-لگنی است. شدت و پیچیدگی تمرینات بهتدریج از وضعیتهای پایدار به وضعیتهای چالشبرانگیزتر افزایش مییابد. تمامی جلسات تحت نظارت مربی آموزشدیده اجرا میشود.
طبقه بندی
توانبخشی
4
شرح مداخله
گروه کنترل: بدون تمرین سازمانیافته: شرکتکنندگان گروه کنترل در طول دوره ۸ هفتهای مطالعه، هیچگونه برنامه تمرینی سازمانیافتهای دریافت نمیکنند. به آنها توصیه میشود فعالیتهای روزمره معمول خود را ادامه دهند و از شروع هرگونه برنامه تمرینی جدید یا مداخله درمانی مشابه در طول دوره پژوهش خودداری کنند. پس از پایان مطالعه، در صورت تمایل، برنامه تمرینی مناسب بهصورت آموزشی در اختیار آنان قرار خواهد گرفت.
طبقه بندی
مصداق ندارد
مراکز بیمار گیری
1
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
باشگاههای ورزشی و مراکز توانبخشی شهر کرمان
نام کامل فرد مسوول
محمدرضا رضائی پور
آدرس خیابان
زاهدان، بلوار دانشگاه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.
شهر
زاهدان
استان
سیستان و بلوچستان
کد پستی
9816745639
تلفن
+98 915 341 4047
ایمیل
rezaeipour@ped.usb.ac.ir
آدرس صفحه وب
https://www.usb.ac.i
حمایت کنندگان / منابع مالی
1
حمایت کننده مالی
نام سازمان / نهاد
دانشگاه سیستان و بلوچستان
نام کامل فرد مسوول
دکتر نورمحمد یعقوبی
آدرس خیابان
خیابان دانشگاه
شهر
زاهدان
استان
سیستان و بلوچستان
کد پستی
98167-45845
تلفن
+98 54 3113 6245
ایمیل
yaghoubi@mgmt.usb.ac.ir
آدرس صفحه وب
https://www.usb.ac.i
ردیف بودجه
بدون حمایت مالی (فاقد گرنت)
کد بودجه
آیا منبع مالی همان سازمان یا نهاد حمایت کننده مالی است؟
دادههای فردی ناشناس (Deidentified IPD) جمعآوریشده در این مطالعه بهدلیل ملاحظات اخلاقی و حفظ حریم خصوصی شرکتکنندگان، بهصورت عمومی در دسترس نخواهد بود. با این حال، پروتکل مطالعه، طرح تحلیل آماری، فرم رضایتنامه آگاهانه و گزارش نهایی مطالعه، در صورت درخواست منطقی از نویسنده مسئول، در اختیار سایر پژوهشگران قرار خواهد گرفت. درخواستهای اشتراکگذاری داده توسط تیم پژوهشی و کمیته اخلاق دانشگاه سیستان و بلوچستان بررسی خواهد شد تا از رعایت استانداردهای اخلاقی و حریم خصوصی شرکتکنندگان اطمینان حاصل شود. دسترسی به دادههای فردی ممکن است برای انجام فراتحلیلها یا مرورهای نظاممند با توجیه علمی معتبر، با انعقاد قرارداد اشتراکگذاری داده، فراهم شود. تمامی دادههای اشتراکگذاریشده بهصورت کامل ناشناسسازی خواهند شد. کدهای تحلیلی و دیکشنری دادهها نیز در صورت درخواست پس از تکمیل و انتشار نتایج مطالعه، قابل اشتراکگذاری هستند.
پروتکل مطالعه
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
نقشه آنالیز آماری
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
فرم رضایتنامه آگاهانه
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
گزارش مطالعه بالینی
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
کدهای استفاده شده در آنالیز
هنوز تصمیم نگرفتهام - برنامه انتشار آن هنوز مشخص نیست
نظام دستهبندی داده (دیکشنری داده)
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
عنوان و جزییات بیشتر در مورد داده/مستند
پروتکل مطالعه - شامل پروپوزال کامل تأییدشده توسط کمیته اخلاق، شامل اهداف مطالعه، طراحی، روششناسی، معیارهای ورود و خروج، پروتکلهای مداخله، پیامدها و طرح تحلیل آماری.
بازه زمانی امکان دسترسی به داده/مستند
۶ ماه پس از اتمام مطالعه و انتشار نتایج اصلی
کسانی که اجازه دارند به داده/مستند دسترسی پیدا کنند
محققان شاغل در مؤسسات دانشگاهی و پژوهشی؛ همچنین در صورت درخواست منطقی، در اختیار پزشکان و متخصصان توانبخشی قرار خواهد گرفت
به چه منظور و تحت چه شرایطی داده/مستند قابل استفاده است
صرفاً برای استفاده غیرتجاری؛ برای مرورهای نظاممند، فراتحلیلها یا ارزیابیهای روششناختی؛ درخواستها باید شامل خلاصه طرح پژوهشی و نحوه استفاده موردنظر باشد؛ درخواستها توسط تیم پژوهشی و کمیته اخلاق بررسی میشود
برای دریافت داده/مستند به چه کسی یا کجا مراجعه شود