تعیین اثربخشی مدل آموزش رفتاری بارکلی تحت وب بر بارمراقبتی و تاب آوری مادران کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه-بیش فعالی
طراحی
کارآزمایی بالینی ،باگروه های موازی،یک سو کور،تصادفی سازی با استفاده از نرم افزارRandom Allocation Software
نحوه و محل انجام مطالعه
مادران دارای کودک بیش فعال که در طول مطالعه به بیمارستان ابن سینا و اکبر مشهد مراجعه نمایند،در صورت دارا بودن شرایط وارد مطالعه خواهند شد و به صورت تصادفی به روش های بلوکهای تصادفی به گروه های مداخله و کنترل تخصیص داده خواهد شد.این مطالعه به صورت یک سوکور است به نحوی که ارزیابان پیامد یا تحلیل گر داده ها از نوع مداخله اطلاعی نخواهند داشت.مداخلات طی 8جلسه در اپلیکیشن ایتا و 2جلسه پرسش و پاسخ در اسکای روم اجرا خواهند شد که پس از اتمام مداخله ،فایل های آموزشی در اختیار گروه کنترل نیز قرار خواهد گرفت.
شرکت کنندگان/شرایط ورود و عدم ورود
شرایط ورود:مادر دارای فرزند مبتلا به بیش فعالی،مراقب اصلی وی ،عدم شرکت قبلی در جلسات آموزش خانواده را داشته باشد.شرایط عدم ورود:ابتلای مادر به بیماری روانی خاص مانند افسردگی یا دوقطبی،بیش فعالی شدید کودک با سابقه بستری مکرر در اورژانس روانپزشکی.
گروههای مداخله
گروه مداخله مدل آموزشی بارکلی در اپلیکیشن پیام رسانی ایرانی ایتا در طی 8جلسه 90دقیقه ای در طول 4 هفته به مادران کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه-بیش فعالی آموزش داده می شود.گروه کنترل مداخلات معمول درمانی را دریافت میکند.در انتها فایل های آموزشی در اختیار گروه کنترل نیز قرار خواهد گرفت.
متغیرهای پیامد اصلی
تاب آوری،بارمراقبتی
اطلاعات عمومی
علت بروز رسانی
نام اختصاری
اطلاعات ثبت در مرکز
شماره ثبت کارآزمایی در مرکز:IRCT20250322065141N1
تاریخ تایید ثبت در مرکز:2025-05-15, ۱۴۰۴/۰۲/۲۵
زمانبندی ثبت:prospective
آخرین بروز رسانی:2025-05-15, ۱۴۰۴/۰۲/۲۵
تعداد بروز رسانیها:0
تاریخ تایید ثبت در مرکز
2025-05-15, ۱۴۰۴/۰۲/۲۵
اطلاعات تماس ثبت کننده
نام
پریسا رحمانی
نام سازمان / نهاد
کشور
جمهوری اسلامی ایران
تلفن
+98 51 3840 8876
آدرس ایمیل
rahmanip4033@mums.ac.ir
وضعیت بیمار گیری
بیمار گیری تمام شده
منبع مالی
تاریخ شروع بیمار گیری مورد انتظار
2025-06-07, ۱۴۰۴/۰۳/۱۷
تاریخ پایان بیمار گیری مورد انتظار
2026-03-08, ۱۴۰۴/۱۲/۱۷
تاریخ شروع بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ پایان بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ خاتمه کارآزمایی
خالی
عنوان علمی کارآزمایی
اثر بخشی مدل آموزش رفتاری بارکلی تحت وب بر بارمراقبتی و تاب آوری مادران کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه-بیش فعالی
عنوان عمومی کارآزمایی
اثر بخشی مدل آموزش رفتاری بارکلی تحت وب
هدف اصلی مطالعه
آموزشی/مشاورهای
شرایط عمده ورود و عدم ورود به مطالعه
شرایط عمده ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
مادر دارای فرزند مبتلا به اختلال نقص توجه بیش فعالی باشد.( تشخیص رسمی بیماری نقص توجه-بیش فعالی توسط متخصص روانپزشک یا روانشناس بالینی بر اساس معیارهای راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی نسخه پنجم یا سایر ابزارهای تشخیصی معتبرصورت بگیرد.)
مادر کودک به عنوان مراقب اصلی وی قلمداد شود و کلیه مسئولیت های او را بر عهده داشته باشد.
مادر توان جسمی و روانی برای مراقبت از کودک مبتلا به اختلال نقص توجه-بیش فعالی داشته باشد.
مادر علاقه مند و راضی به شرکت در مطالعه باشد.
مادر قادر به صحبت کردن،خواندن و نوشتن به زبان فارسی باشد.
اعتیاد به مواد مخدر و سایر داروهای روان گردان نداشته باشد.
قبلا در جلسات آموزش خانواده(پژوهش هایی دیگر در همین زمینه) شرکت نکرده باشد.
کودک در محدوده سنی 9-6سال باشد.
کودک غیر از اختلال نقص توجه-بیش فعالی به بیماری ناتوان کننده دیگری مانند معلولیت جسمی،ذهنی،اوتیسم و... مبتلا نباشد.
تست گارس کودک منفی باشد. (تست گارس یک آزمون تشخیصی قطعی برای بیماری اوتیسم است.)
شرایط عمده عدم ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
ابتلای مادر به یک بیماری روانی خاصی مانند افسردگی یا دو قطبی و...که بر روی قضاوت، رفتار و عملکرد شناختی وی تاثیر منفی بگذارد.
رفتارهای شدید و مهار ناپذیر ناشی از بیش فعالی کودک به حدی باشد که منجر به بستری های طولانی مدت و مکرر او در بخش اورژانس روانپزشکی شده و این وضعیت ،روند زندگی طبیعی کودک را به طور جدی مختل کرده باشد.
عدم برخورداری مادر از تلفن همراه هوشمند یا ناتوانی در استفاده از آن.
سن
بدون محدودیت سنی
جنسیت
مونث
فاز مطالعه
مصداق ندارد
گروههای کور شده در مطالعه
ارزیابی کننده پیامد
آنالیز کننده داده
حجم نمونه کل
حجم نمونه پیشبینی شده:
50
تصادفی سازی (نظر محقق)
اختصاص تصادفی به گروههای مداخله و کنترل
توصیف نحوه تصادفی سازی
در این پژوهش جهت تخصیص نمونه ها به گروه مداخله و کنترل،از روش تصادفی سازی بلوکی(Blacked Randomization) استفاده خواهد شد تا تعادل مناسبی بین متغیرهای مخدوش کننده مانند سن و جنس کودک ایجاد شود.ابتدا نمونه ها بر اساس این متغیر ها به بلوک های کوچک(مثلا گروه های 5 نفره)تقسیم شده و سپس به صورت تصادفی با استفاده از نرم افزارRandom Allocation Software به یکی از دو گروه مداخله یا کنترل تخصیص می یابند.ترتیب تخصیص در بلوک های شش تایی به صورت تصادفی تعیین میشود.برای جلوگیری از سوگیری، فرایند تخصیص توسط فردی مستقل از تیم تحقیقاتی انجام شده و به شرکت کنندگان و ارزیابان نتایج،اطلاعاتی درباره گروه بندی داده نخواد شد (تصادفی سازی کور).
برای جلوگیری از سوگیری در تخصیص نمونه ها به گروه مداخله و کنترل ،از روش پنهان سازی تخصیص استفاده خواهد شد.فرایند تصادفی سازی و تخصیص نمونه ها توسط یک فرد مستقل از تیم پژوهشی انجام خواهد شد تا اطمینان حاصل شود که محققان و شرکت کنندگان از توزیع گروه ها اطلاعی ندارند.
کور سازی (به نظر محقق)
یک سویه کور
توصیف نحوه کور سازی
شرح نحوه کورسازی:
نوع کورسازی: کورسازی تحلیلگر داده / ارزیاب پیامد(یک سو کور)
در این مطالعه، بهمنظور کاهش سوگیری و افزایش اعتبار داخلی، از کورسازی تحلیلگر داده استفاده شد. بدین صورت که فرد مسئول ورود، پردازش و تحلیل آماری دادهها نسبت به تخصیص گروهی شرکتکنندگان (مداخله یا کنترل) بیاطلاع بود.
برای اجرای این نوع کورسازی، دادهها با استفاده از کدهای ناشناس ثبت و تحلیل شدند و فایل نهایی دادهها بدون برچسبگذاری گروهها (مداخله/کنترل) در اختیار تحلیلگر قرار گرفت. همچنین فردی که پیامدهای اصلی مطالعه (مانند نمرات پرسشنامه بار مراقبتی و تابآوری) را استخراج و پردازش نمود، در جریان گروهبندی شرکتکنندگان قرار نگرفت.
با توجه به ماهیت آموزشی مداخله، کورسازی شرکتکنندگان و مجری آموزش ممکن نبود، اما با کورسازی ارزیاب پیامد، تلاش شد اثر سوگیری در تحلیل دادهها به حداقل برسد.
دارو نما
ندارد
اختصاص به گروههای مطالعه
موازی
سایر مشخصات طراحی مطالعه
کد ثبت در سایر مراکز ثبت بینالمللی
خالی
تاییدیه کمیتههای اخلاق
1
کمیته اخلاق
نام کمیته اخلاق
کمیته اخلاق دانشکده پرستاری و مامایی مشهد
آدرس خیابان
خراسان رضوی ،مشهد، میدان آزادی، درب شرقی دانشگاه فردوسی مشهد، پردیس دانشگاه، مجتمع آموزشی شهید دکتر خوارزمی
شهر
مشهد
استان
خراسان رضوی
کد پستی
٩١٧٧٩۴٩۰٢۵
تاریخ تایید
2025-04-22, ۱۴۰۴/۰۲/۰۲
کد کمیته اخلاق
IR.MUMS.NURSE.REC.1404.019
بیماریهای (موضوعات) مورد مطالعه
1
شرح
اختلال نقص توجه-بیش فعالی
کد ICD-10
F90
توصیف کد ICD-10
Attention-deficit hyperactivity disorders
متغیر پیامد اولیه
1
شرح متغیر پیامد
نمره کسب شده از پرسشنامه تاب آوری کونور و دیویدسون
مقاطع زمانی اندازهگیری
اندازه گیری نمره کسب شده در پرسشنامه تاب آوری کونور و دیویدسون قبل از مداخله،بعد از اتمام مداخله و یک ماه بعد از اتمام مداخله(پیگیری)
نحوه اندازهگیری متغیر
پرسشنامه استاندارد مقیاس تاب آوری کونور و دیویدسون(2003)
2
شرح متغیر پیامد
نمره کسب شده از پرسش نامه بار مراقبتی زاریت و همکاران
مقاطع زمانی اندازهگیری
اندازه گیری نمره کسب شده در پرسشنامه بارمراقبتی زاریت و همکاران قبل از مداخله،بعد از اتمام مداخله و یک ماه بعد از اتمام مداخله(پیگیری)
نحوه اندازهگیری متغیر
پرسشنامه بارمراقبتی زاریت و همکاران(1986)
متغیر پیامد ثانویه
خالی
گروههای مداخله
1
شرح مداخله
گروه مداخله:مادرانی که در گروه مداخله قرار میگیرند،به گروه های ۵تایی تقسیم خواهند شد که در اپلیکیشن ایرانی ایتا برایشان گروه تشکیل خواهد شد.سپس جلسات آموزشی بارکلی را طی ۸ جلسه ۱/۵ساعته طی ۱ماه دریافت میکنند.پس از دریافت هر جلسه آموزشی تعداد ۳الی ۴ سوال بصورت آزمون برای اطمینان از یادگیری مادر از جلسه فوق ،گرفته خواهد شد.همچنین بعد از هر جلسه در گروه تشکیل شده در ایتا،پیرامون همان جلسه بحث خواهد شد.محتوایات جلسه به صورت پادکست،ویدیو آموزشی،پاورپوینت در اختیار شرکت کنندگان قرار خواهد گرفت.خلاصه ای از محتوای جلسات ،هدف هر جلسه آموزشی و تکلیف هر جلسه ذکر شده است که شامل:(جلسه اول :هدف: تغییر نگرش رفتار والدین به اختلال و رفتار مشکل سازمحتوا: توضیح اختلال، سببشناسی، علائم، درمانهای رایج، شناسایی روشهای مثبت رفتار والدین تکلیف: تکنیک تحسین و توجه)(جلسه دوم :هدف: کاربرد پاداشها و امتیازها محتوا: توضیح تقویت مثبت و تفکیکی، شناسایی انواع تقویتکنندهها در مدیریت رفتار تکلیف: تکمیل جدول تقویت مثبت)(جلسه سوم: هدف: یادگیری فنون تشویق و تحسین محتوا: آموزش روشهای افزایش رفتارهای مطلوب از طریق فنون ارائه تحسین القایی و کاهش رفتارهای نامطلوب از طریق وقفه انداختن در تقویت تکلیف: تکنیک تحسین القایی، تکنیک وقفه انداختن در تقویت)(جلسه چهارم: هدف: آموزش مدیریت رفتاری والدین و مهار رفتار، استفاده مؤثر از بیاعتنایی یا بیتوجهی محتوا: آموزش تکنیک توجه مثبت به فرمانبرداری از دستور والدین تکلیف: تکلیف توجه کردن و نادیده گرفتن)(جلسه پنجم: هدف: بهبود رفتار کودک در مدرسه، مهد کودک و منزل و کاهش رفتارهای پرخاشگرانه محتوا: توضیح شکلدهی رفتار خاص توسط والدین، استفاده کردن از محروم کردن برای رفتارهای پرخطر و پرخاشگرانه تکلیف: تکنیک جریمه و محرومسازی )(جلسه ششم: هدف: جلوگیری از بدرفتاریهای شدید محتوا: تدوین برنامه اقتصاد پتهای در خانه تکلیف: استفاده از تکنیک حذف پاداشها و امتیازها)(جلسه هفتم :هدف: اصلاح نگرش والدینی که تنبیه را به عنوان روش اولیه انضباط به کار میبرند محتوا: کاربرد تنبیه بدنی تکلیف: استفاده از تسلیم، انجام تکالیف (ارتباط خانه و مدرسه) و جمعبندی آموختهها)(جلسه هشتم : هدف: مرور مطالب آموخته شده و اصلاح یادگیریها، چگونگی مدیریت مشکلات در آینده محتوا: جمعبندی آموختهها، آموزش تسلیم در برابر مشکلات تکلیف: انجام تکلیف (ارتباط خانه و مدرسه یا مهد کودک) به صورت منظم.بعد از برگزاری 4جلسه نخست و سپس 4 جلسه آخر،2 جلسه به صورت آنلاین در پلتفرم اسکای روم برگزار خواهد شد که در آن دکتر روانشناس و روانپزشک متخصص کودکان و نوجوانان حضور دارد که مادران سوال های خود را از او خواهند پرسید. پرسش نامه بار مراقبتی زاریت و تاب آوری کونور و دیویدسون قبل از شروع مداخله،سپس بعد از اتمام مداخله و سپس یک ماه پس از اتمام مداخله ، از مادران گروه مداخله گرفته خواهد شد.سپس نتایج با نرم افزار spss ورژن شماره 26 تجزیه و تحلیل خواهد شد.
طبقه بندی
شیوه زندگی
2
شرح مداخله
گروه کنترل: مادرانی که بهصورت تصادفی در گروه کنترل قرار میگیرند، در طول مدت مطالعه هیچگونه مداخله آموزشی خاصی دریافت نخواهند کرد و صرفاً از مراقبتهای روتین درمانی بهرهمند خواهند شد. مراقبتهای معمول شامل مراجعات دورهای به روانپزشک، پیگیری روند درمان دارویی کودک، تجویز داروهای لازم بر اساس صلاحدید پزشک، و دریافت توصیههای کلی درمانی و حمایتی مطابق پروتکلهای جاری مراکز درمانی (اعم از بیمارستان روانپزشکی و کلینیک خصوصی مربوطه) خواهد بود.در این گروه، هیچ جلسه آموزشی، مشاوره روانشناختی ساختاریافته یا آموزش والدگری ارائه نمیگردد. همچنین، اعضای گروه کنترل به محتوای آموزشی مداخله، جلسات اسکایروم، یا گروههای تحت وب (ایتـا) دسترسی نخواهند داشت تا از تداخل یا آلودگی دادهها جلوگیری شود و یک مقایسه معتبر میان گروهها برقرار گردد.به منظور کنترل متغیرهای مداخلهگر، ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامههای دموگرافیک، بار مراقبتی زاریت و تابآوری کونور، در زمانهای یکسان و با شرایط برابر برای هر دو گروه مداخله و کنترل اجرا میشود. این سنجشها در مرحله پیشآزمون و پسآزمون صورت خواهد گرفت.از آنجا که ارائه یک مداخله موثر به یک گروه و محروم کردن کامل گروه دیگر میتواند ملاحظات اخلاقی ایجاد کند، در پایان مطالعه، محتوای کامل آموزش رفتاری شناختی بارکلی که در گروه مداخله ارائه شده است (شامل فایلها، پادکستها، پاورپوینتها و ویدیوهای آموزشی)، به صورت جمعبندیشده و آفلاین، در اختیار گروه کنترل نیز قرار خواهد گرفت. این اقدام در راستای عدالت پژوهشی و رعایت اصول اخلاق در پژوهش انجام میشود.سپس نتایج با نرم افزار spss ورژن شماره 26 تجزیه و تحلیل خواهد شد.