اثربخشی تحریک الکتریکی فرا جمجمه‌ای مستقیم دو طرفه‌ی قشر پیش‌پیشانی خلفی- خارجی بر سوگیری توجه و حافظه و واکنش‌های تجزیه‌ای در افراد مبتلا به اختلال استرس پس از ضربه

تعیین اثربخشی تحریک الکتریکی فرا جمجمه‌ای مستقیم دو طرفه‌ی قشر پیش‌پیشانی خلفی- خارجی بر سوگیری توجه، حافظه و واکنش‌های تجزیه‌ای جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از ضربه ناشی از جنگ

مطالعه‌ی کنونی یک کارآزمایی بالینی دارای گروه گواه، با گروه های موازی، یک سویه کور و تصادفی شده می‌باشد که بر روی 26 بیمار مبتلا به اختلال استرس پس از ضربه انجام خواهد گرفت. برای انجام گمارش تصادفی شرکت کنندگان از فانکشن rand نرم افزار متلب استفاده خواهد شد.

برای انتخاب شرکت کنندکان این پژوهش از روش نمونه گیری در دسترس استفاده خواهد شد. نمونه‌ی مطالعه‌ی حاضر را 26 نفر از جانبازان ناشی از جنگ که در بخش روانپزشکی مرکز آموزشی-درمانی بقیه الله الاعظم (عج) واقع در شهر تهران بستری هستند تشکیل خواهند داد که پس از دریافت تشخیص اختلال استرس پس از ضربه توسط روانپزشک و تکمیل فرم رضایت نامه در مطالعه شرکت داده خواهند شد.

شرایط ورود: 1. تشخیص روانپزشک مبنی بر ابتلاء به اختلال استرس پس از ضربه ناشی از جنگ شرایط عدم ورود: 1. سابقه‌ی صرع، تشنج، ضربه‌ی مغزی و جراحی سر 2. ابتلاء به سایر اختلالات روانی

شرکت کنندگان به صورت تصادفی در دو موقعیت آزمایشی قرار خواهند گرفت. 1) دریافت تحریک الکتریکی واقعی و دارو درمانی 2) دریافت تحریک الکتریکی مصنوعی (شم) و دارو درمانی. نواحی مغزی مورد نظر برای تحریک، قشرهای پیش پیشانی خلفی - خارجی چپ و راست (به ترتیب نقاط F3 و F4 بر اساس سیستم بین المللی 20-10) خواهند بود که به ترتیب مورد تحریک آندی و کاتدی قرار خواهند گرفت. مدت زمان هر جلسه 20 دقیقه و شدت تحریک 2 میلی آمپر خواهد بود. تعداد جلسات 10 تا و در 5 روز متوالی خواهد بود. اندازه‌ی الکترودها نیز 30 سانتی متر مربع خواهد بود.

1. سوگیری توجه 2. سوگیری حافظه 3. واکنش‌های تجزیه‌ای

اطلاعات مربوط به تعداد شرکت کنندگان ویرایش شده است. نظر به اینکه تعداد بیماران مورد نیاز که معیارهای ورود به مطالعه را داشته باشند و شرایط ادامه ی درمان را پیدا کنند کمتر از حد پیشبینی شده بود صرفا حداقل تعداد نمونه برای هر گروه وارد مطالعه شده و تا پایان مطالعه حضور داشتند. علاوه بر این برخی اطلاعات جزئی در مورد تغییر در فاصله‌ی بین جلسات درمانی و همچنین انجام مرحله‌ی پیگیری مطالعه ویرایش شدند.

روش نمونه گیری در پژوهش کنونی به شیوه‌ی در دسترس خواهد بود اما شرکت کنندگان به صورت تصادفی (با بهره گیری از نرم افزار آماری) در هر یک از گروه‌های آزمایش یا کنترل گمارش خواهند شد.

افراد هر دو گروه آزمایش و کنترل در موقعیت استفاده از دستگاه tDCS قرار خواهند گرفت با این تفاوت که در گروه کنترل دستگاه با گذشت چند ثانیه از شروع تحریک به طور خودکار خاموش و در ثانیه‌های پایانی جلسه دوباره روشن می‌شود تا صرفا احساسات جانبی مرتبط با تحریک مغزی را در افراد ایجاد کند.

فایل داده شرکت کنندگان به صورت غیر قابل شناسایی، پروتکل مطالعه، فرم رضایتنامه آگاهانه و گزارش مطالعه بالینی پس از پایان پژوهش و چاپ مقاله، برای دیگر پژوهشگران و بالینگران حوزه‌ی سلامت روان قابل دسترسی خواهد بود.

شروع دوره‌ی دسترسی پس از چاپ نتایج خواهد بود.

پژوهشگران و بالینگران حوزه‌ی سلامت روان

داده‌ها و پروتکل حاصل از این پژوهش به منظور استفاده در دیگر موقعیت‌های پژوهشی و بالینی مرتبط، در دسترس خواهند قرار گرفت.

دکتر محمد جواد احمدی زاده mjahmadizadeh@yahoo.com رضا استاجی rezaestaji97@gmail.com

پژوهشگران و بالینگران حوزه‌ی سلامت روان می‌توانند درخواست خود برای دریافت پروتکل و داده‌های حاصل از مطالعه‌ی کنونی را با توضیح چگونگی بهره‌گیری از موارد مذکور، مطرح کرده و در یک بازه‌ی زمانی کمتر از یک هفته به آن دسترسی داشته باشند.