اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت به خود بر آسیب‌پذیری شناختی نسبت به افسردگی در دانشجویان دانشگاه بوعلی سینا

پژوهش با هدف تعیین اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت به خود بر آسیب‌پذیری شناختی نسبت به افسردگی به‌عنوان یکی از علل سبب ساز شروع یا عود مجدد دوره‌های افسردگی در افرادی که در زمان اجرای پژوهش افسرده نبودند اما از لحاظ شناختی مستعد ابتلا به افسردگی بودند، اجرا گردید.

کارآزمایی بالینی دارای گروه کنترل، نمونه‌گیری طی دو مرحله انجام گرفت؛ نخست به‌منظور غربالگری، ۳۱۱ سری از پرسش‌نامه‌ها به روش نمونه‌گیری در دسترس در اختیار دانشجویان قرار داده شد، سپس با توجه به ملاک‌های پژوهش ۵۲ نفر در این مرحله غربالگری شدند که در نهایت به‌صورت انتساب تصادفی، ۲۰ نفر در گروه آزمایش و ۲۰ نفر در گروه کنترل قرار گرفتند.

بسته درمانی متمرکز بر شفقت به خود به مدت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای برای گروه آزمایش اجرا شد اما گروه کنترل هیچ مداخله درمانی دریافت نکرد. این مداخله به‌صورت آنلاین (با نرم‌افزار اسکایپ)، توسط یک روانشناس متخصص که در دوره‌های درمانی متمرکز بر شفقت به خود آموزش دیده بود، انجام شد.

مطابق با ملاک‌های ورود به پژوهش (طبق نمره سیاهه افسردگی بک، این افراد در زمان اجرای مداخله افسرده نباشند (نمرات z کمتر از 1) و همچنین مطابق نمرات مقیاس نگرش‌ ناکارآمد (نمرات بالاتر از 128)، پرسش‌نامه سبک‌ اسنادی و سیاهه مثلث شناختی (نمرات z بالاتر از 1) و مقیاس عزت‌نفس (نمرات z پایین‌تر از 1)، این افراد باید آسیب‌پذیری شناختی نسبت به افسردگی داشته باشند. معیارهای ورود به مطالعه شامل نداشتن ملاک‌های افسردگی و دریافت نکردن خدمات روان‌درمانی طی دو ماه گذشته بود. معیارهای خروج شامل غیبت (بیش از دو جلسه) و عدم تمایل داوطلبان به شرکت در جلسات بود.

گروه آزمایش: گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت درمان متمرکز بر شفقت به خود قرار گرفتند. گروه کنترل: گروه کنترل هیچ درمانی دریافت نکرد.

افزایش عزت نفس؛ کاهش سبک‌های اسناد درونی، پایدار و کلی در موقعیت‌های منفی؛ کاهش نگرش‌های ناکارآمد؛ کاهش آسیب‌پذیری شناختی نسبت به افسردگی

نمونه‌گیری طی دو مرحله انجام گرفت؛ نخست به‌منظور غربالگری، ۳۱۱ سری از پرسش‌نامه‌ها به روش نمونه‌گیری در دسترس در اختیار دانشجویان قرار داده شد، سپس با توجه به ملاک‌های پژوهش ۵۲ نفر در این مرحله غربالگری شدند. ابتدا ۴۰ نفر به صورت تصادفی انتخاب شدند (۴۰ کد پرسشنامه به صورت قرعه کشی از میان ۵۲ کد موجود انتخاب شد) که در نهایت این ۴۰ نفر به‌صورت انتساب تصادفی (مجدد به صورت قرعه کشی از میان ۴۰ کد موجود یکی درمیان کدهای انتخاب شده به گروه آزمایش و کنترل اختصاص داده شد)، ۲۰ نفر در گروه آزمایش و ۲۰ نفر در گروه کنترل قرار گرفتند.