تاثیر آموزش شکل دهی توجه بر تقویت توجه رانندگان با حادثه ثبت شده در راهنمایی و رانندگی شهر قم در سال 1389.

(1)هدف: این پژوهش با هدف بررسی تاثیر تمرین و آموزش بر تغییر توانایی کارکردهای شناختی توجه صورت گرفت، و به دنبال آن است که میزان تاثیر یک برنامه تمرین دیداری و شنیداری را در تغییر توانایی توجه متمرکز و پراکنده و زمان واکنش به آنها نشان دهد. (2) طراحی: مطالعه حاضر، یک مطالعه شبه آزمایشی با پیش و پس آزمون، همراه با گروه کنترل است. (3) نحوه انجام :64راننده با بیش از یک حادثه رانندگی با تقصیر، به شکل تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند، سپس به کمک آزمونهای توجه متمرکز و پراکنده و آزمون استروپ، توجه انتخابی و تقسیم توجه آنها مورد سنجش قرار گرفت. به دنبال آن، افراد گروه آزمایش تحت تمرین تقویت کارکردهای توجه قرار گرفتند. یک هفته بعد از آموزش، هر دو گروه با آزمونهای توجه مجدداً سنجش شدند. جهت پی گیری، دوهفته بعد نیز مجددا آزمون تکرار گردید. (4) ملاک ورود و خروج شرکت کنندگان: ملاکهای ورود شامل: جنسیت مرد، سن بین 20 تا 60 سال، حداقل 2 سال سابقه رانندگی فعال، سابقه بیش از یک حادثه رانندگی با تقصیر به علت حواس پرتی یا کم توجهی. ملاکهای خروج شامل: سابقه بیش از یک مورد تخلف رانندگی خطرناک (عبور از چراغ قرمز، سرعت و سبقت غیر مجاز، رانندگی مارپیچ، رانندگی در زمان سوء مصرف مواد)، اعتیاد به مواد مخدر، مصرف الکل، سابقه بیماری روانپزشکی فعال و تحت درمان در زمان آزمایش، هرگونه اختلال در سطح هوشیاری در زمان آزمایش. (5) مداخله: برنامه آموزشی با اقتباس از برنامه (میدان دید مفید ) ارائه شده توسط سکولار و بال (1988) که شامل برنامه تمرین دیداری در زمینه سرعت پردازش، توجه انتخابی و توجه توزیع شده دیداری می باشد، صورت گرفت. البته در این پژوهش تمرین توجه انتخابی و توزیع شده شنیداری نیز به برنامه اضافه شد. آموزش و تمرین، به وسیله کامپیوتر و یک سری کارت و تصاویر تهیه شده، طی پنج جلسه 45 دقیقه ای طی سه هفته انجام شد. (6) متغیر پیامد اصلی: در این پژوهش متغییر وابسته شامل تغییر توانایی توجه انتخابی و پراکنده و سرعت پردازش در آنها که به وسیله آزمون توجه انتخابی و توزیع شده و آزمون استروپ اندازه گیری شده است.

مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه پیام نور تهران، معاونت پژوهشی