پیشگیری از بیماری های غیرواگیر در یک جمعیت در گذار تغذیه ای: مطالعه قند و لیپید تهران (فاز دوم)

مطالعه قند و لیپید تهران یک مطالعه طولانی مدت با رویکرد جامعه نگر است که به منظور اصلاح شیوه زندگی برای پیشگیری از بیماری های غیرواگیر طراحی شده است. این مطالعه از دو فاز تشکیل شده است. در فاز اول که از سال 1377 آغاز شد تمامی اطلاعات پایه یک جمعیت 15005 نفری در منطقه 13 تهران تحت پوشش سه مرکز بهداشتی درمانی شامل بیش از 5000 خانوارمنتخب تصادفی جمع آوری شده است.اتخاب اولیه منطقه 13 به دلیل آن بود که طبق گزارشات میزان پشش خانوارها در مراکز بهداشتی درمانی این مطقه بیش از 90 درصد ذکر شده بود و نیز این منطقه تحت پوشش د ع پ شهید بهشتی بود.خانوار از طریق مراجعه مستقیم به درب منازل و توضیح در مورد طرح برای شرکت در طرح دعوت شده و به آنها یک فرصت یک هفته ای برای مراجعه داده می شود. پیگیری های بعدی هر 3 سال یکبار بوده و دعوت در مراحل بعدی از طریق تلفن و یا مجددا به صورت مراجعه مستقیم صورت می گیرد. داده ها شامل تاریخچه پزشکی، تن سنجی ، نوار قلبی، آزمایشات بیوشیمی خون و نمونه دی ان آ به شکل بافی کوت، پرسشنامه رز برای درد قلبی و لنگش متناوب، بررسی وضعیت تغذیه ای و فعالیت بدنی و سیگار و معاینه پزشکی برای فشار خون، نبض، معاینه تیرویید و.. است که به شکل "بدون کاغذ" مستقیما وارد رایانه می شود. در فاز دوم جمعیت تحت پوشش یکی از این سه مرکزکه از لحاظ جغرافیایی دورتر از دو مرکز دیگر بود به عنوان گروه مداخله (5630 نفر) و دو مرکز دیگر به عنوان شاهد(9375 نفر) برای مداخلات اصلاح شیوه زندگی انتخاب شدند. در کل مطالعه به شکل کارآزمایی در عرصه برای حداقل 20 سال طراحی شده است و اطلاعات هر دو گروه در فواصل سه ساله مجددا جمع آوری می شود.مداخلات شامل هر سه سطح اولیه، ثانویه و ثالثیه و در سه بعد افزایش فعالیت فیزیکی، اصلاح وضعیت تغذیه ای و دوری از دخانیات است و به شکل همه جانبه توسط واحد بررسی قند و لیپید، داوطلبان، افراد کلیدی در منطقه ، در مدارس و در سطح جامعه انجام میشود. روش های مداخله ای شامل آموزش چهره به چهره، کتابچه، فیلم، سخنرانی، بروشور، فصلنامه و...است.در کل با توجه به انواع روش های مداخله ای به کار رفته باید امکانپذیری هر روش در جامعه تهرانی مورد مطالعه قرار گیرد و نیز در فواصل 3 ساله داده های دو گروه مداخله و شاهد درقالب پیامد های اولیه اختلالات قندی و لیپیدی، پرفشاری خون، چاقی، دخانیات،و ... با هم مقایسه می شود.پیامدها و رخدادهای ثانویه شامل بیماری های قلبی عروقی، سرطان ها سکته های مغزی و در کل هر گونه مورد پزشکی منجر به مراجعه به بیمارستان (با / بدون بستری)به شکل سالانه پیگیری شده و ثبت می شود.

در ابتدا مستقیما از سازمان مدیریت و برنامه ریزی بر اسا س شماره 121 و سپس از محل اعتبار پژوهشکده علوم غدد درون ریز و متابولیسم