تاثیر اجراي برنامه آموزشی پیشگیری از مصرف سیگار بر خودکارآمدی اجتناب از مصرف سیگار در نوجوانان دختر دوره دوم دبیرستان

افزایش خودکارآمدی اجتناب از مصرف سیگار پس از اجراي برنامه آموزشی پیشگیری از مصرف سیگار در نوجوانان دختر دوره دوم دبیرستان

در این مطالعه 54 دانش آموز دختر پایه ی دهم دبیرستان و دارای شرایط ورود به مطالعه که مشغول به تحصیل در یکی از دبیرستان های دولتی شهر مشهد هستند انتخاب می شوند. شرکت کنندگان بصورت تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شده و به هر یک از شرکت کنندگان یک کد اختصاص داده می شود.

این مطالعه ی تجربی به منظور بررسی تاثیر یک برنامه‌ی آموزشی بر افزایش خودکارامدی پرهیز از سیگار در دانش اموزان طراحی شده است. جمعیت مورد مطالعه دانش آموزان 16 ساله که در پایه دهم دبیرستان مشغول به تحصیل هستند می باشند. دو مدرسه که به لحاظ وضعیت اجتماعی اقتصادی شبیه هم باشند (برای قابل مقایسه بودن) و از هر مدرسه یک کلاس با حداقل 27 دانش اموز انتخاب خواهند شد که به صورت تصادفی گروه مداخله و کنترل را تشکیل می دهند. در ابتدا از هر دو گروه پیش ازمون (پرسشنامه ی خودکارآمدی اجتناب از سیگار ) اخذ می گردد. نقش پیش ازمون برای بررسی قابل مقایسه بودن دو گروه و در صورت نیاز تطبیق بر اساس تفاوتها پایه بین دو گروه می باشد. سپس گروه کنترل برنامه های درسی معمول مدرسه را دریافت می کنند و گروه مداخله به مدت پنج هفته، هر هفته یک جلسه به مدت نود دقیقه، برنامه ی آموزشی پیشگیری از سیگار را در محل کلاس‌های درسی به روش سخنرانی، بحث گروهی، پخش کلیپ، اراِئه پمفلت آموزشی و ایفای نقش، با موضوعات آگاهی از محتویات سیگار و مضرات کوتاه مدت و بلند مدت سیگار بر بدن، مدیریت استرس، مهارت نه گفتن، ارتباط موثر، مهارت تصميم گیری دریافت خواهند کرد. مداخله شامل 1) بحث گروهی و انتقال تجارب درباره ی خود شناسی و خودآگاهی از مضرات سیگار 2) افزایش آگاهی درباره ی محتویات سیگار و اثرات مضر بلند مدت و کوتاه مدت آن بر بدن و همپنین اثرات بد دود دست دوم 3) مدیریت استرس و کنترل هیجانات و تکنیک های کاهش استرس، تجربیات عاطفی و استرسور های روانی و شیوه ی مدیریت استرس 4) ارتباط موثر و مهارت نه گفتن بوسیله ی پخش ویدیویی که در آن سیگار پیشنهاد می کنند. 5) افزایش دانش درباره ی مهارت تصمیم گیری و تکنیک تصمیم گیری صحیح در مواقع مختلف و تمرین کردن در یک گروه 6) ایفای نقش درباره موقعیت هایی که احتیاج به نه گفتن دارند. چهار هفته پس از پایان دوره اموزشی، پس آزمون که همان پرسشنامه ی خودکارآمدی اجتناب از سیگار است توسط دانش آموزان تکمیل خواهد گردید. دوره زمانی مطالعه بر اساس مطالعات مشابه و با هدف افزایش قابلیت امکان (feasibility) می باشد. سپس داده ها با استفاده از نرم افزار آماری Stata برای بررسی اختلاف دو گروه تحلیل می شوند.

معیارهای ورود: 1- دانش اموزان دختر پایه دهم مدارس دولتی، معیارهای عدم ورود: 1- عدم سابقه مصرف سیگار، 2- عدم سابقه مصرف داروهای روانپزشکی

گروه مداخله به مدت پنج هفته، هر هفته یک جلسه، برنامه ی آموزشی پیشگیری از سیگار را در محل کلاس‌های درسی به روش سخنرانی، بحث گروهی، پخش کلیپ، اراِئه پمفلت آموزشی و ایفای نقش، با موضوعات آگاهی از محتویات سیگار و مضرات کوتاه مدت و بلند مدت سیگار بر بدن، مدیریت استرس، مهارت نه گفتن، ارتباط موثر، مهارت تصميم گیری دریافت خواهند کرد. مداخله شامل 1) بحث گروهی و انتقال تجارب درباره ی خود شناسی و خودآگاهی از مضرات سیگار 2) افزایش آگاهی درباره ی محتویات سیگار و اثرات مضر بلند مدت و کوتاه مدت آن بر بدن و همپنین اثرات بد دود دست دوم 3) مدیریت استرس و کنترل هیجانات و تکنیک های کاهش استرس، تجربیات عاطفی و استرسور های روانی و شیوه ی مدیریت استرس 4) ارتباط موثر و مهارت نه گفتن بوسیله ی پخش ویدیویی که در آن سیگار پیشنهاد می کنند. 5) افزایش دانش درباره ی مهارت تصمیم گیری و تکنیک تصمیم گیری صحیح در مواقع مختلف و تمرین کردن در یک گروه 6) ایفای نقش درباره موقعیت هایی که احتیاج به نه گفتن دارند.

خودکارآمدی اجتناب از مصرف سیگار

تصادفی سازی: ساده، واحد تصادفی سازی: مدرسه، توضیح: از بین دو مدرسه که به صورت تصادفی از بین مدارس انتخاب شوند یکی به صورت تصادفی به عنوان مداخله و دیگری به عنوان کنترل در نظر گرفته خواهد شد. انتخاب تصادفی با استفاده از برنامه اکسل انجام خواهد شد. پنهان سازی در این مطالعه مصداق ندارد.

تمامی داده ها قابل به اشتراک گذاری هستند البته بدون اطلاعات هویتی افراد

شش ماه پس از چاپ مقاله

پژوهشگران

امور پژوهشی

خانم دکتر فاطمه حشمتی نبوی مسول علمی پژوهش

پروپوزال پژوهشی تایید شده توسط یک سازمان رسمی که به تایید دانشگاه علوم پزشکی مشهد نیز رسیده باشد و سپس مکاتبه با خانم دکتر فاطمه حشمتی نبوی مسول علمی پژوهش