بررسی و مقایسه تأثیر و ماندگاری ۸ هفته تمرین اوتاگو در مقایسه با (DNS) بر پارامترهای کینتیکی و فضایی-زمانی راه رفتن و عملکرد تعادلی در زنان سالمند با سابقه افتادن
طراحی
یک کارآزمایی کنترلشده تصادفیشده موازی سه گروهیِ تکمرکزی با ارزیابی پیامد کورشده. کل شرکتکنندگان از طریق تصادفیسازی بلوکی (اندازه بلوک ۶) و پنهانسازی تخصیص با استفاده از پاکتهای کدر، مهرومومشده به گروههای اوتاگو، DNS یا کنترل تخصیص خواهند یافت.
نحوه و محل انجام مطالعه
در تهران، ایران. ارزیابیها: در آزمایشگاه بیومکانیک. جلسات تمرین: کاملاً تحت نظارت. ارزیاب و تحلیلگر آماری: نسبت به تخصیص گروهی کور
شرکت کنندگان/شرایط ورود و عدم ورود
زنان ساکن جامعه در سنین ۶۵ تا ۸۵ سال با حداقل یک بار زمینخوردن در ۱۲ ماه گذشته که قادر به راه رفتن مستقل حداقل ۱۰ متر بدون وسیله کمکی ثابت هستند و رضایت کتبی آگاهانه ارائه میدهند، واجد شرایط هستند. افراد با اختلالات حاد عصبی یا اسکلتیعضلانی اندام تحتانی، درد شدید یا اختلالات بینایی/دهلیزی درماننشده که بر تمرین یا تعادل اثر میگذارد، ناتوانی در مشارکت ایمن، یا شرکت همزمان در برنامه ورزشی یا توانبخشی دیگر حذف میشوند. شرکتکنندگان در صورت پس گرفتن رضایت، غیبت بیش از ۲۰٪ جلسات یا سه جلسه متوالی، بروز آسیب یا بیماری حاد که مانع ادامه مشارکت شود، یا تغییرات عمده دارویی مؤثر بر عملکرد عصبیعضلانی از مطالعه خارج میشوند.
گروههای مداخله
گروه اوتاگو: برنامه ساختاریافته اوتاگو به مدت ۸ هفته (تقویت اندام تحتانی و تعادل)، ۳ جلسه تحت نظارت در هفته (حدود ۴۵–۶۰ دقیقه). گروه DNS: تمرینات عملکردی DNS تحت نظارت به مدت ۸ هفته (فشار داخل شکمی، پایداری مرکزی، الگوهای تکاملی)، ۳ جلسه در هفته (حدود ۴۵–۶۰ دقیقه). گروه کنترل: فعالیتهای روزمره معمول بدون تمرین ساختاریافته به مدت ۸ هفته. پیگیری: پسآزمون: پس از ۸ هفته و یک ارزیابی پیگیری
متغیرهای پیامد اصلی
تعادل ایستا (شاخصهای پایداری و نوسان بایودکس؛ BESS)، تعادل پویا (محدوده پایداری و کنترل حرکتی بایودکس؛ مقیاس تعادل برگ) و خطر زمینخوردن (TUG)، که در خط پایه، پس از مداخله ۸ هفتهای و پیگیری ۴ هفتهای اندازهگیری میشوند.
اطلاعات عمومی
علت بروز رسانی
نام اختصاری
اطلاعات ثبت در مرکز
شماره ثبت کارآزمایی در مرکز:IRCT20260907070953N1
تاریخ تایید ثبت در مرکز:2026-11-22, ۱۴۰۵/۰۹/۰۱
زمانبندی ثبت:prospective
آخرین بروز رسانی:2026-11-22, ۱۴۰۵/۰۹/۰۱
تعداد بروز رسانیها:0
تاریخ تایید ثبت در مرکز
2026-11-22, ۱۴۰۵/۰۹/۰۱
اطلاعات تماس ثبت کننده
نام
علی فتاحی
نام سازمان / نهاد
دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکزی
کشور
جمهوری اسلامی ایران
تلفن
+98 21 7368 1000
آدرس ایمیل
alifatahi@iau.ac.ir
وضعیت بیمار گیری
بیمار گیری شروع نشده
منبع مالی
تاریخ شروع بیمار گیری مورد انتظار
2026-11-30, ۱۴۰۵/۰۹/۰۹
تاریخ پایان بیمار گیری مورد انتظار
2027-05-09, ۱۴۰۶/۰۲/۱۹
تاریخ شروع بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ پایان بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ خاتمه کارآزمایی
خالی
عنوان علمی کارآزمایی
مقایسه دو روش تمرینی اوتاگو و تثبیت عصبی-عضلانی پویا بر پارامترهای کینتیکی، فضایی -زمانی راه رفتن و عملکرد تعادلی زنان سالمند با سابقه افتادن
عنوان عمومی کارآزمایی
مقایسه تمرینات اوتاگو و تثبیت عصبی-عضلانی پویا در سالمندان
هدف اصلی مطالعه
حمایتی
شرایط عمده ورود و عدم ورود به مطالعه
شرایط عمده ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
جنس زن و محدوده سنی ۶۵ تا ۸۵ سال؛
سابقه حداقل یکبار افتادن در دوازده ماه گذشته (بر اساس پرسشنامه تاریخچه افتادن و گزارش فردی تأییدشده و پیگیری منظم تلفنی در طول یک سال)؛
توانایی راه رفتن مستقلی به مسافت حداقل ۱۰ متر بدون کمک وسیله کمکی ثابت؛
عدم وجود اختلالات حاد نورولوژیک (مثل سکته مغزی، پارکینسون، آسیب نخاعی) یا اسکلتی-عضلانی فعال در اندام تحتانی؛
نداشتن درد مزمن شدید اندام تحتانی که مانع اجرای تمرینات باشد؛
نداشتن اختلالات شدید بینایی و وستیبولار درماننشده؛
اعلام رضایت آگاهانه کتبی برای مشارکت در پژوهش.
شرایط عمده عدم ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
غیبت بیش از حد مجاز (بیش از ۲۰ درصد جلسات تمرینی یا سه جلسه پیاپی)؛
آسیبدیدگی حین مداخله تمرینی که ادامه شرکت را غیرممکن سازد؛
تغییر معنادار در رژیم دارویی مؤثر بر سیستم عصبی-عضلانی (مثل آرامبخشها یا داروهای ضدفشارخون تازهای که تعادل را تحت تأثیر قرار میدهند)؛
بستری شدن یا ابتلا به بیماری حاد در طول مطالعه؛
تجربه افتادن مجدد با آسیب جدی در فاصله ارزیابیها؛
شروع شرکت همزمان در برنامه تمرینی یا بازتوانی دیگر (تمرین تداخلی)؛
درخواست خود فرد برای انصراف.
سن
از سن 65 ساله تا سن 85 ساله
جنسیت
مونث
فاز مطالعه
مصداق ندارد
گروههای کور شده در مطالعه
اطلاعات موجود نیست
حجم نمونه کل
حجم نمونه پیشبینی شده:
72
تصادفی سازی (نظر محقق)
اختصاص تصادفی به گروههای مداخله و کنترل
توصیف نحوه تصادفی سازی
شرکتکنندگان با استفاده از روش تصادفیسازی بلوکی با اندازه بلوک ۶، به سه گروه (اوتاگو، DNS و کنترل) تخصیص تصادفی داده خواهند شد تا از برابر بودن اندازه گروهها در طول فرآیند جذب اطمینان حاصل شود. واحد تصادفیسازی، فرد (بیمار) است. برای تولید توالی تخصیص تصادفی از نرمافزار کامپیوتری (SPSS، نسخه ۲۶) استفاده خواهد شد. پنهانسازی تخصیص با دقت و با استفاده از پاکتهای در بسته، مات و دارای شمارههای ترتیبی (SNOSE) حفظ خواهد شد که توسط یک پژوهشگر مستقل که نقشی در فرآیند جذب، ارزیابی یا مداخله شرکتکنندگان ندارد، آماده خواهند شد. این پاکتها تنها پس از ثبتنام شرکتکننده در مطالعه و تکمیل ارزیابیهای پایهای (خط مبنا) گشوده خواهند شد.
کور سازی (به نظر محقق)
کور نشده است
توصیف نحوه کور سازی
دارو نما
ندارد
اختصاص به گروههای مطالعه
موازی
سایر مشخصات طراحی مطالعه
یک کارآزمایی کنترلشده تصادفیشده سه گروهی موازی همراه با دوره ارزیابی پیگیری
کد ثبت در سایر مراکز ثبت بینالمللی
خالی
تاییدیه کمیتههای اخلاق
1
کمیته اخلاق
نام کمیته اخلاق
کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران-مرکزی
آدرس خیابان
تهران، بزرگراه ارتش، سوهانک، مجتمع دانشگاهی ولایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
شهر
تهران
استان
تهران
کد پستی
1955847781
تاریخ تایید
2026-01-08, ۱۴۰۴/۱۰/۱۸
کد کمیته اخلاق
IR.IAU.CTB.REC.1404.245
بیماریهای (موضوعات) مورد مطالعه
1
شرح
سالمندان زن با سابقه افتادن
کد ICD-10
توصیف کد ICD-10
متغیر پیامد اولیه
1
شرح متغیر پیامد
عملکرد تعادلی (نمره آزمون تعادلی برگ)
مقاطع زمانی اندازهگیری
در سه مقطع انجام خواهد شد: ۱) ابتدای مطالعه (خط پایه، قبل از شروع مداخله)؛ ۲) بلافاصله پس از پایان مداخله ۸ هفتهای (هفته هشتم)؛ ۳) پس از ۴ هفته بدون تمرین (پیگیری، هفته دوازدهم) برای بررسی ماندگاری اثر.
نحوه اندازهگیری متغیر
برای انجام این آزمون، به یک صندلی بدون دسته، یک کرنومتر، یک خطکش، و یک پله کوچک یا استول نیاز است. ۱۴ آیتم به شرح زیر است:۱. نشسته به ایستاده (بدون کمک)۲. ایستادن بدون حمایت (به مدت ۲ دقیقه)۳. نشستن بدون حمایت (به مدت ۲ دقیقه)۴. ایستاده به نشسته۵. جابجایی (انتقال از صندلی به تخت و برعکس)۶. ایستادن با چشمان بسته (۱۰ ثانیه)۷. ایستادن با پاهای جفت (بدون حمایت)۸. رسیدن به جلو با دست کشیده در حالت ایستاده۹. برداشتن شیء از روی زمین در حالت ایستاده۱۰. چرخیدن و نگاه کردن به عقب در حالت ایستاده۱۱. چرخش ۳۶۰ درجه کامل۱۲. قرار دادن پای متناوب روی استول در حالت ایستاده۱۳. ایستادن با یک پا در جلو (Tandem stance)۱۴. ایستادن روی یک پا (Single leg stance)امتیازدهی:۰ = نیازمند حداکثر کمک۴ = مستقل و ایمنتفسیر: امتیاز ۴۱ تا ۵۶ (تعادل خوب/مستقل)، ۲۱ تا ۴۰ (تعادل متوسط/نیازمند کمک)، ۰ تا ۲۰ (تعادل ضعیف)
متغیر پیامد ثانویه
1
شرح متغیر پیامد
پارامترهای فضایی-زمانی راه رفتن: اینها ویژگیهای منحصربفرد راه رفتن در هر فرد است که با ابزار ازمایشگاهی اندازه گیری می شوند.
مقاطع زمانی اندازهگیری
پیامدهای ثانویه در سه مقطع زمانی اندازهگیری میشوند: ابتدای مطالعه (خط پایه، قبل از شروع مداخله)، بلافاصله پس از پایان مداخله ۸ هفتهای (هفته هشتم) و پس از ۴ هفته پیگیری بدون تمرین (هفته دوازدهم).
نحوه اندازهگیری متغیر
پارامترهای فضایی-زمانی با استفاده از تردمیل مجهز به صفحه نیرو اندازهگیری میشوند. فرد روی تردمیل گیت، تست دو دقیقه راه رفتن را انجام میدهد ازمودنی روی تردمیل به مدت دو دقیقه با سرعت خودانتخابی و دلخواه راه می رود. سه بار این تلاش را انجام میدهد. و میانگین سه تلاش فرد به عنوان نمره ازمون ثبت خواهد شد.
گروههای مداخله
1
شرح مداخله
گروه مداخله: اوتاگو. برنامه ساختاریافته اوتاگو را به مدت ۸ هفته، ۳ جلسه در هفته و هر جلسه حدود ۴۵ تا ۶۰ دقیقه، تحت نظارت کامل دریافت میکند. هر جلسه شامل گرمکردن، ۱۷ تمرین اختصاصی تقویت عضلات و تعادل (۵ تمرین تقویتی برای عضلات اندام تحتانی و ۱۲ تمرین تعادلی) و سردکردن است. تمرینات تقویتی با استفاده از وزنه مچ پا و بهصورت تدریجی پیشرفت داده میشوند. تمرینات تعادلی شامل الگوهای ایستا و پویا مانند ایستادن روی یک پا، راه رفتن پاشنهپنجه و راه رفتن جانبی است که در سطوح دشواری متفاوت اجرا میشوند. علاوه بر تمرینات، برنامه پیادهروی نیز گنجانده شده است. تمام جلسات توسط مربیان آموزشدیده و در محیط باشگاه ورزشی برگزار میشود.
طبقه بندی
توانبخشی
2
شرح مداخله
گروه مداخله: DNS, گروه مداخله: تمرینات پایداری عصبیعضلانی پویا (DNS). این گروه به مدت ۸ هفته، ۳ جلسه در هفته و هر جلسه حدود ۴۵ تا ۶۰ دقیقه، تحت نظارت کامل، تمرینات عملکردی DNS را دریافت میکند. هر جلسه شامل گرمکردن، تمرینات اختصاصی DNS و سردکردن است. تمرینات بر ایجاد و حفظ فشار داخل شکمی، پایداری مرکزی، فعالسازی صحیح عضلات تنه و اندامها و بازآموزی الگوهای حرکتی تکاملی تأکید دارند. تمرینات بهصورت تدریجی از الگوهای ساده و پایدارکننده به الگوهای پیچیدهتر و عملکردی پیشرفت داده میشوند. تمام جلسات توسط مربیان آموزشدیده و در محیط باشگاه ورزشی برگزار میشود.
طبقه بندی
توانبخشی
3
شرح مداخله
گروه کنترل: در طول ۸ هفته مطالعه، هیچ مداخله ورزشی ساختاریافتهای دریافت نمیکند و فقط فعالیتهای روزمره معمول خود را حفظ میکند. از شرکتکنندگان خواسته میشود در این مدت در هیچ برنامه ورزشی یا توانبخشی جدید و ساختاریافتهای شرکت نکنند. ارزیابیهای پیامد در همان مقاطع زمانی گروههای مداخله (خط پایه، هفته هشتم و هفته دوازدهم) برای این گروه نیز انجام میشود.
طبقه بندی
توانبخشی
مراکز بیمار گیری
1
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
جیم خانگی آیتک
نام کامل فرد مسوول
سمیه مهرلطیفان
آدرس خیابان
تهران، خیابان استاد حسن بنا شمالی، پلاک ۱۹۷
شهر
تهران
استان
تهران
کد پستی
1667857641
تلفن
+98 21 2292 1372
ایمیل
itakk2023@gmail.com
حمایت کنندگان / منابع مالی
1
حمایت کننده مالی
نام سازمان / نهاد
دانشگاه آزاد اسلامی
نام کامل فرد مسوول
علی فتاحی
آدرس خیابان
سوهانک - بلوار ارتش میدان قائم - خیابان خندان - خیابان سلمان - مجتمع دانشگاهی ولایت
شهر
تهران
استان
تهران
کد پستی
1955847781
تلفن
+98 21 7368 1319
ایمیل
alifatahi@iau.ac.ir
ردیف بودجه
معاونت پژوهشی دانشگاه ازاد اسلامی واحد تهران مرکز
کد بودجه
آیا منبع مالی همان سازمان یا نهاد حمایت کننده مالی است؟
بلی
عنوان منبع مالی
دانشگاه آزاد اسلامی
درصد تامین مالی مطالعه توسط این منبع
100
بخش عمومی یا خصوصی
عمومی
مبدا اعتبار از داخل یا خارج کشور
داخلی
طبقه بندی منابع اعتبار خارحی
خالی
کشور مبدا
طبقه بندی موسسه تامین کننده اعتبار
دانشگاهی
فرد مسوول پاسخگویی عمومی کارآزمایی
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه آزاد اسلامی
نام کامل فرد مسوول
علی فتاحی
موقعیت شغلی
استادیار
آخرین مدرک تحصیلی
Ph.D.
سایر حوزههای کاری/تخصصها
سایر موارد
آدرس خیابان
سوهانک - بلوار ارتش میدان قائم - خیابان خندان - خیابان سلمان - مجتمع دانشگاهی ولایت
شهر
تهران
استان
تهران
کد پستی
1955847781
تلفن
+98 21 7368 1317
ایمیل
alifatahi@iau.ac.ir
فرد مسوول پاسخگویی علمی مطالعه
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه آزاد اسلامی
نام کامل فرد مسوول
سمیه مهرلطیفان
موقعیت شغلی
دانشجو PhD
آخرین مدرک تحصیلی
فوق لیسانس
سایر حوزههای کاری/تخصصها
سایر موارد
آدرس خیابان
تهران، سوهانک- بلوار ارتش، مجتمع دانشگاهی ولایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
شهر
تهران
استان
تهران
کد پستی
۱۹۵۵۸۴۷۷۸۱
تلفن
+98 21 2292 1372
ایمیل
s.mehrlatifan@iau.ac.ir
فرد مسوول بهروز رسانی اطلاعات
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
پژوهشگاه علوم ورزشی، تهران، ایران
نام کامل فرد مسوول
حامد عباسی
موقعیت شغلی
دانشیار
آخرین مدرک تحصیلی
Ph.D.
سایر حوزههای کاری/تخصصها
سایر موارد
آدرس خیابان
تهران، سوهانک- بلوار ارتش، مجتمع دانشگاهی ولایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
شهر
تهران
استان
تهران
کد پستی
1955847781
تلفن
+98 21 8874 7632
ایمیل
hamedabbasi26@gmail.com
برنامه انتشار
فایل داده شرکت کنندگان (IPD)
خیر - برنامهای برای انتشار آن وجود ندارد
توجیه/علت عدم تصمیم/عدم انتشار IPD
دادههای فردی شرکتکنندگان به اشتراک گذاشته نمیشود زیرا مجموعه داده شامل اطلاعات حساس سلامت و بیومکانیک از نمونه کوچکی از زنان سالمند است و تیم مطالعه زیرساخت و منابع لازم برای مدیریت ایمن ناشناسسازی، کنترل دسترسی و توافقنامههای استفاده از داده را برای اشتراکگذاری IPD ندارد. برای حفظ محرمانگی شرکتکنندگان، تنها نتایج تجمیعی در انتشارات گزارش میشود و پروتکل مطالعه، طرح تحلیل آماری، کد تحلیل آماری و فرهنگ داده مطابق برنامه اشتراکگذاری داده ارائه خواهد شد.
پروتکل مطالعه
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
نقشه آنالیز آماری
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
فرم رضایتنامه آگاهانه
خیر - برنامهای برای انتشار آن وجود ندارد
گزارش مطالعه بالینی
مصداق ندارد
کدهای استفاده شده در آنالیز
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
نظام دستهبندی داده (دیکشنری داده)
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
عنوان و جزییات بیشتر در مورد داده/مستند
عنوان: پروتکل مطالعه
جزئیات: پروتکل کامل مطالعه شامل طراحی مطالعه، معیارهای ورود و خروج، جزئیات مداخله، معیارهای پیامد و محاسبه حجم نمونه، پس از انتشار نتایج اصلی بهصورت فایل تکمیلی یا در صورت درخواست معقول از نویسنده مسئول به اشتراک گذاشته خواهد شد.
عنوان: طرح تحلیل آماری
جزئیات: طرح تحلیل آماری شامل تحلیل پیامدهای اصلی و ثانویه، مقایسههای بینگروهی، نحوه مدیریت دادههای گمشده و نرمافزار آماری، پس از انتشار نتایج اصلی بهصورت فایل تکمیلی یا در صورت درخواست معقول به اشتراک گذاشته خواهد شد.
عنوان: کد تحلیل آماری
جزئیات: کد تحلیل آماری (مثلاً سینتکس R یا SPSS) مورد استفاده برای همه تحلیلهای پیامد، بدون هیچ شناسهای از شرکتکنندگان، پس از انتشار نتایج اصلی بهصورت فایل تکمیلی یا در صورت درخواست معقول به اشتراک گذاشته خواهد شد.
عنوان: فرهنگ داده
جزئیات: فرهنگ داده شامل نام متغیرها، تعاریف، واحدهای اندازهگیری و نحوه کدگذاری برای همه معیارهای پیامد (شاخصهای بایودکس، BBS، TUG، BESS و پارامترهای راه رفتن)، پس از انتشار نتایج اصلی بهصورت فایل تکمیلی یا در صورت درخواست معقول به اشتراک گذاشته خواهد شد.
بازه زمانی امکان دسترسی به داده/مستند
مستندات و دادههای به اشتراکگذاشتهشده (پروتکل مطالعه، طرح تحلیل آماری، کد تحلیل آماری و فرهنگ داده) ۶ ماه پس از انتشار نتایج اصلی کارآزمایی در دسترس قرار خواهند گرفت و به مدت ۵ سال از آن تاریخ در دسترس خواهند بود. دسترسی بهصورت فایلهای تکمیلی همراه مقاله منتشرشده و/یا در صورت درخواست معقول از نویسنده مسئول فراهم میشود.
کسانی که اجازه دارند به داده/مستند دسترسی پیدا کنند
در دسترس همه پژوهشگران، شامل مؤسسات دانشگاهی و صنعت، برای اهداف پژوهشی غیرتجاری، با درخواست معقول و تأیید کمیته اخلاق.
به چه منظور و تحت چه شرایطی داده/مستند قابل استفاده است
برای پژوهش دانشگاهی غیرتجاری، شامل راستیآزمایی و تکرار تحلیلهای منتشرشده، با درخواست کتبی شامل کاربرد موردنظر، بررسی و تأیید نویسنده مسئول و کمیته اخلاق، و امضای توافقنامه استفاده از داده. شناسایی مجدد، بازتوزیع و استفاده تجاری ممنوع است.
برای دریافت داده/مستند به چه کسی یا کجا مراجعه شود
درخواستها باید از طریق ایمیل به نویسنده مسئول علی فتاحی، به آدرس alifatahi@iau.ac.ir ارسال شود. متقاضیان لطفاً نام، وابستگی سازمانی، هدف درخواست و مستندات یا دادههای موردنظر خود را ذکر کنند.
یک درخواست برای داده/مستند چه فرایندی را طی میکند
متقاضیان باید درخواست کتبی خود را از طریق ایمیل به نویسنده مسئول ارسال کنند و در آن نام، وابستگی سازمانی، هدف استفاده و مستندات/دادههای موردنظر را ذکر کنند. درخواست توسط نویسنده مسئول بررسی میشود. در صورت تأیید، از متقاضی خواسته میشود توافقنامه استفاده از داده را امضا کند که شامل استفاده دانشگاهی غیرتجاری، نگهداری ایمن، عدم شناسایی مجدد و عدم بازتوزیع است. پس از امضا، مستندات/دادههای درخواستی بهصورت الکترونیکی ارائه میشود. فرایند بررسی و تأیید حدود ۴ تا ۶ هفته از زمان دریافت درخواست کامل طول میکشد.