بررسی تاثیر داروی سکنجبین عنصلی بر بیماران مبتلا به بیماری های انسدادی ریه شغلی : یک مطالعه کارآزمایی بالینی کنترل شده سه سو کور

بررسی تأثیر سکنجبین عنصلی بر عملکرد ریوی، علائم تنفسی و تحمل‌پذیری درمان در بیماران مبتلا به بیماری‌های انسدادی ریه شغلی در مقایسه با دارونما

کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل‌شده با دارونما، با طراحی فاکتوریال دو در دو، تصادفی‌سازی بلوکی در سطح فردی و کورسازی برنامه‌ریزی‌شده شرکت‌کنندگان، محققان و ارزیابی‌کنندگان پیامد؛ تعداد ۱۴۴ شرکت‌کننده به نسبت مساوی در چهار گروه ۳۶ نفری تخصیص می‌یابند

مطالعه در سمنان، ایران، بر روی کارگران مبتلا به بیماری‌های انسدادی ریه شغلی انجام می‌شود. افراد واجد شرایط مداخله تخصیص‌یافته را به مدت ۶۰ روز دریافت می‌کنند. عملکرد ریوی و علائم تنفسی در ابتدای مطالعه، روز ۳۰ و روز ۶۰ ارزیابی می‌شود. فرآورده‌های کدگذاری‌شده برای حفظ کورسازی نسبت به دارو یا دارونما استفاده خواهند شد

کارگران ۱۸ تا ۶۵ سال دارای حداقل یک سال مواجهه شغلی با عوامل زیان‌آور تنفسی، علائم مزمن تنفسی و شواهد اسپیرومتری انسداد راه‌های هوایی وارد مطالعه می‌شوند؛ معیارهای عدم ورود شامل بیماری‌های ریوی غیرانسدادی، بیماری‌های شدید قلبی‌عروقی، سابقه مصرف دخانیات بیش از ۲۰ پاک سال، عفونت تنفسی اخیر، بارداری و شیردهی است

گروه اول سکنجبین عنصلی همراه با درمان معمول؛ گروه دوم دارونما همراه با درمان معمول؛ گروه سوم سکنجبین عنصلی بدون درمان معمول؛ گروه چهارم دارونما بدون درمان معمول دریافت می‌کنند؛ مدت مداخله ۶۰ روز است

تغییرات حجم بازدمی اجباری در ثانیه اول؛ ظرفیت حیاتی اجباری؛ نسبت حجم بازدمی اجباری در ثانیه اول به ظرفیت حیاتی اجباری؛ جریان بازدمی اجباری بین ۲۵ تا ۷۵ درصد ظرفیت حیاتی اجباری؛ حداکثر جریان دمی

در این مطالعه، تصادفی‌سازی به روش بلوکی (Block Randomization) و در سطح فردی انجام خواهد شد. پس از بررسی معیارهای ورود و عدم ورود و اخذ رضایت‌نامه آگاهانه کتبی، شرکت‌کنندگان واجد شرایط با نسبت تخصیص مساوی ۱:۱:۱:۱ به‌صورت تصادفی در چهار گروه شامل گروه A (سکنجبین عنصلی همراه با درمان معمول)، گروه B (دارونما همراه با درمان معمول)، گروه C (سکنجبین عنصلی بدون درمان معمول) و گروه D (دارونما بدون درمان معمول) تخصیص خواهند یافت. برای اجرای تصادفی‌سازی، پیشنهاد می‌شود توالی تخصیص با استفاده از نرم‌افزار آماری و بلوک‌های تصادفی با اندازه‌های متغیر ۴ و ۸ توسط فردی مستقل از تیم جذب و ارزیابی بیماران تولید شود. در این روش، ترتیب تخصیص شرکت‌کنندگان در هر بلوک به‌صورت تصادفی تعیین خواهد شد تا ضمن حفظ تعادل تعداد افراد در گروه‌های مطالعه، امکان پیش‌بینی تخصیص بعدی کاهش یابد. تصادفی‌سازی بدون لایه‌بندی انجام خواهد شد. به‌منظور پنهان‌سازی تخصیص (Allocation Concealment)، پیشنهاد می‌شود توالی تصادفی در اختیار فرد مستقل قرار گیرد و تخصیص هر شرکت‌کننده با استفاده از پاکت‌های مات، غیرقابل نفوذ به نور، شماره‌گذاری‌شده به‌ترتیب و مهروموم‌شده انجام شود. پاکت مربوط به هر شرکت‌کننده تنها پس از تکمیل ارزیابی اولیه، تأیید واجد شرایط بودن و ثبت قطعی فرد در مطالعه باز خواهد شد. کدهای تخصیص تا پایان مطالعه و تحلیل داده‌ها محرمانه باقی خواهند ماند، مگر در مواردی که آشکارسازی اضطراری برای حفظ ایمنی بیمار ضروری باشد.

در این مطالعه، کورسازی با هدف کاهش سوگیری در اجرای مداخله و ارزیابی پیامدها انجام خواهد شد. سه گروه شامل شرکت‌کنندگان، محقق و ارزیابی‌کنندگان پیامد نسبت به تخصیص افراد به دریافت سکنجبین عنصلی یا دارونما کور خواهند بود. شربت سکنجبین عنصلی و دارونما از نظر رنگ، طعم، بو، قوام، حجم و نوع بسته‌بندی تا حد امکان مشابه تهیه خواهند شد. فرآورده‌ها با کدهای اختصاصی و بدون درج نام دارو یا دارونما در اختیار شرکت‌کنندگان قرار خواهند گرفت. کدگذاری فرآورده‌ها توسط فردی مستقل از تیم پژوهش انجام خواهد شد و فهرست محرمانه کدها تا پایان مطالعه در اختیار وی باقی خواهد ماند. شرکت‌کنندگان از حضور خود در مطالعه و احتمال دریافت دارو یا دارونما آگاه خواهند بود، اما از نوع فرآورده تخصیص‌یافته اطلاع نخواهند داشت. محقق مسئول اجرای مطالعه و ارزیابی‌کنندگان پیامد نیز به کدهای تخصیص دارو و دارونما دسترسی نخواهند داشت. ارزیابی شاخص‌های عملکرد ریوی شامل FEV1، FVC، FEV1/FVC، FEF25–75 و PIF در زمان‌های قبل از مداخله، روز ۳۰ و روز ۶۰، بدون اطلاع ارزیابی‌کنندگان از نوع فرآورده دریافتی انجام خواهد شد. پرسنل مراقبت بالینی که مسئول تجویز یا نظارت بر درمان معمول بیماران هستند، در صورت اطلاع از دریافت یا عدم دریافت درمان معمول، نسبت به این بخش از تخصیص گروهی کور نخواهند بود. اطلاعات مربوط به عوارض جانبی و وضعیت بالینی بیماران در طول مطالعه ثبت خواهد شد. در صورت بروز عارضه جدی که اطلاع از نوع فرآورده برای تصمیم‌گیری درمانی ضروری باشد، امکان شکستن کورسازی به‌صورت اضطراری فراهم خواهد بود.

داده‌های فردی غیرقابل‌شناسایی شرکت‌کنندگان در کارآزمایی بالینی شامل اطلاعات جمعیت‌شناختی، شاخص‌های عملکرد ریوی، علائم تنفسی، تخصیص درمان و عوارض جانبی، همراه با پروتکل پژوهش و فرم‌های جمع‌آوری اطلاعات، قابل اشتراک‌گذاری خواهند بود. تمامی اطلاعات هویتی افراد پیش از اشتراک‌گذاری حذف خواهند شد.

داده‌ها و مستندات پژوهش از شش ماه پس از انتشار نتایج اصلی مطالعه به مدت پنج سال، با رعایت الزامات اخلاقی و مقررات مؤسسه مجری، برای متقاضیان واجد شرایط قابل دسترسی خواهند بود.

پژوهشگران واجد شرایط وابسته به دانشگاه‌ها، مؤسسات علمی، مراکز تحقیقاتی و سازمان‌های بهداشتی و درمانی می‌توانند برای اهداف علمی معتبر، درخواست دسترسی به داده‌ها و مستندات پژوهش را ارائه کنند.

استفاده از داده‌ها برای پژوهش‌های علمی، تحلیل‌های ثانویه، مرورهای نظام‌مند و متاآنالیز مجاز خواهد بود. متقاضیان باید درخواست کتبی شامل هدف پژوهش و نحوه استفاده از داده‌ها ارائه دهند. دسترسی به داده‌ها منوط به تأیید مجری اصلی و رعایت الزامات کمیته اخلاق خواهد بود. تلاش برای شناسایی شرکت‌کنندگان، انتشار مجدد بدون مجوز و استفاده تجاری بدون کسب اجازه ممنوع است.

متقاضیان دریافت داده‌ها و مستندات پژوهش می‌توانند درخواست خود را از طریق پست الکترونیکی به تیم پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی سمنان ارسال کنند. شخص پاسخگو: سبحان سنگسری پست الکترونیکی: sobhansangesari@gmail.com درخواست‌ها برای بررسی و تأیید نهایی به مجری اصلی پژوهش ارجاع خواهند شد.

متقاضی ابتدا درخواست کتبی شامل مشخصات سازمانی، اهداف پژوهش و نوع تحلیل موردنظر را ارسال می‌کند. درخواست توسط تیم پژوهش بررسی و انطباق آن با الزامات اخلاقی ارزیابی می‌شود. نتیجه بررسی به‌طور معمول حداکثر طی ۳۰ روز پس از دریافت درخواست کامل اعلام خواهد شد. در صورت تأیید و تکمیل توافق‌نامه احتمالی اشتراک‌گذاری داده‌ها، مستندات یا داده‌های غیرقابل‌شناسایی حداکثر طی ۱۵ روز کاری از طریق روش الکترونیکی امن در اختیار متقاضی قرار خواهد گرفت.