بررسی تاثیر کاربرد مراقبت های پرستاری طبق مدل سیستم های نیومن بر وضعیت استرس و نیاز های بیماران مبتلا به افسردگی

تعیین تاثیر کاربرد مدل سیستم های نیومن بر میزان استرس و نیازهای بیماران افسرده

کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده با دو گروه موازی (مداخله و کنترل)، با حجم نمونه ۸۰ نفر و کورسازی در سطح تحلیل‌گر آماری. نمونه‌گیری به روش در دسترس و تخصیص شرکت‌کنندگان به دو گروه با استفاده از روش تصادفی‌سازی بلوکی و پاکت‌های مات، دربسته و شماره‌گذاری‌شده انجام خواهد شد.

این کارآزمایی بالینی تصادفی‌شده با دو گروه موازی شامل ۸۰ بیمار، در مراکز مشاوره شهر زنجان انجام خواهد شد؛ تخصیص گروهی به روش تصادفی‌سازی بلوکی صورت می‌گیرد و کورسازی در سطح تحلیل‌گر آماری با استفاده از کدهای ناشناس انجام خواهد شد.

در این پژوهش معیارهای ورود نمونه ها شامل موارد ذیل می باشد: 1)تشخیص افسردگی از نظر بالینی وبر اساس DSM-5 و یا ICD-10 در نمونه ها مطرح باشد(بدون تمایز بر اساس نوع). 2) محدودیت سنی بیماران بین 18 الی 65 سال باشد. 3) ثبات بالینی (عدم وجود بستری شدن دربیمارستان روانپزشکی، حفظ سطح کارکرد اجتماعی) و عدم استفاده از داروهای روانپزشکی در بیمار به مدت 3 ماه قبل ازشروع مطالعه. 4) رضایت آگاهانه و موافقت آشکار بیمار جهت انجام مطالعه. 5) عدم وجود اختلالات روانپزشکی دیگر در بیماران. و همچنین، معیارهای خروج نمونه ها از مطالعه شامل موارد ذیل می باشد: 1) بیمار به هر دلیلی تمایلی به ادامه همکاری نداشته باشد. 2) بیمار عوارض جانبی جدی روحی و یا جسمی را تجربه کند. 3) بیمار به توصیه ها و پروتکل های مطالعه توجهی نکند. 4) بروز موارد اضطراری یا مرگ که امکان مطالعه را غیرممکن سازد.

گروه مداخله: دریافت مراقبت‌های پرستاری مبتنی بر مدل سیستم‌های نیومن، علاوه بر مراقبت‌های معمول. گروه کنترل: دریافت مراقبت‌های معمول مرکز درمانی.

میزان استرس؛ نیازهای اساسی بیماران مبتلا به افسردگی؛ شدت علائم افسردگی.

با توجه به شرایط انجام مطالعه و لزوم دسترسی سریع و عملی به افراد جامعه مورد بررسی، روش نمونه‌گیری در دسترس به کار گرفته شد. در این روش، افرادی که واجد شرایط ورود به مطالعه بودند و امکان دسترسی به آنها وجود داشت، انتخاب شدند. بر همین اساس، پس از گردآوری افراد واجد شرایط، به منظور کاهش سوگیری و ایجاد تعادل، شرکت‌کنندگان بر اساس ویژگی‌های فردی(جنسیت، سن، وضعیت تأهل و سطح تحصیلات)، به‌صورت تصادفی و با تکنیک تخصیص تصادفی بلوکی به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. برای اجرای تخصیص تصادفی از روش های استاندارد؛ استفاده از پاکت‌های دربسته و کدگذاری‌شده، لیست تصادفی از پیش تهیه شده به ترتیبی که هر تخصیص در یک پاکت مات و شماره‌دار قرار گرفت و پژوهشگر بدون اطلاع از محتوا، پاکت را به ترتیب شماره باز کرده و فرد را در گروه تعیین‌شده قرار داد. همچنین؛ برای برآورد حجم نمونه از فرمول زیر به عنوان فرمول جایگزین فرمول کوکران که برای نمونه های کوچک و محدود بکار می رود استفاده شد که در آن؛ N حجم جامعه نامحدود که معمولا 384 در نظر گرفته می شود، ضریب t مطابق با سطح اطمینان؛ S برآورد واریانس موجود یا اولیه و d به عنوان خطای قابل قبول است. این فرمول در منابع آماری و روش‌های پژوهشی، معمولاً به عنوان فرمول اصلاح‌شده یا برای نمونه‌های کوچک مناسب است و در کنار نام‌های دیگری مانند «فرمول حجم نمونه بر اساس واریانس جامعه در نمونه محدود» یا «فرمول حجم نمونه برای جامعه محدود» شناخته می‌شود. بر اساس این فرمول با سطح اطمینان 95%، خطای مجاز 5%، خطای آزمون 80%و با واریانس 1/96 برای جامعه 384 نفری عدد نمونه 80 نفر محاسبه شد.

با توجه به ماهیت مداخله و نوع اجرای برنامه پژوهش، امکان کورسازی کامل مشارکت‌کنندگان یا پژوهشگران فراهم نبود؛ با این حال برای کاهش سوگیری در تحلیل نتایج، کورسازی در سطح تحلیل‌گر آماری انجام شد. به این صورت که داده‌های مربوط به مشارکت‌کنندگان بدون ذکر گروه‌بندی (مداخله یا کنترل) و تنها با کدهای ناشناس در اختیار تحلیل‌گر قرار گرفت. بنابراین، آنالیزور آماری از تخصیص افراد به گروه‌ها بی‌خبر بود و تحلیل داده‌ها بدون اطلاع از نوع مداخله انجام شد. این روش به کنترل سوگیری مشاهده‌گر در مرحله تحلیل کمک می‌کند.