تدوین و اعتباریابی بسته شناختدرمانی مبتنی بر تقویت کارکردهای قشر پیشپیشانی و اثربخشی آن بر کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی تحصیلی در نوجوانان دارای اعتیاد به اینترنت با بهرهگیری از هوش مصنوعی
بررسی اثر بسته شناختدرمانی با پشتیبانی نظارتشده هوش مصنوعی بر کنترل شناختی، انعطافپذیری شناختی، تکانشگری، پردازش پاداش، هوش اخلاقی و خودتنظیمی تحصیلی در پسران ۱۵–۱۸ ساله با نمره یانگ ≥۵۰؛ ارزیابی در پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دوماهه.
طراحی
کارآزمایی تصادفی کنترلشده، دو گروه موازی و باز؛ ۵۰ نفر، ۲۵ نفر در هر گروه. تخصیص فردی ۱:۱ با بلوکهای متغیر ۴ و ۶؛ توالی با Sealed Envelope و پاکتهای مات، بسته و شمارهدار. ارزیابی در سه مرحله؛ فاز قابلاعمال نیست.
نحوه و محل انجام مطالعه
پژوهش در دبیرستان شاهد شهید اسدی آذرشهر انجام میشود. پژوهشگر ۱۲ جلسه گروهی برخط هفتگی، هر یک ۹۰ دقیقه، از طریق شاد اجرا میکند؛ والدین یا سرپرستان جلسه توجیهی ۳۰ تا ۴۵ دقیقهای دریافت میکنند. گروه کنترل خدمات معمول مدرسه را دریافت میکند. کورسازی انجام نمیشود.
شرکت کنندگان/شرایط ورود و عدم ورود
۵۰ پسر ۱۵–۱۸ ساله دبیرستان شاهد شهید اسدی آذرشهر با نمره یانگ ≥۵۰؛ با موافقت کتبی نوجوان و رضایت والد/سرپرست. اختلال روانپزشکی شدید یا داروی مؤثر بر پیامدها، در صورت شناسایی پیش از تخصیص، مانع ورود است.
گروههای مداخله
آزمایش: ۱۲ جلسه شناختدرمانی گروهی هفتگی، هر یک ۹۰ دقیقه، با پشتیبانی نظارتشده هوش مصنوعی؛ بهعلاوه جلسه توجیهی ۳۰–۴۵ دقیقهای والد/سرپرست.
کنترل: خدمات معمول آموزشی و مشاورهای مدرسه و فهرست انتظار؛ ارائه بسته پس از پیگیری دوماهه.
متغیرهای پیامد اصلی
تکانشگری؛ پاسخدهی به پاداش؛ کنترل شناختی؛ انعطافپذیری شناختی؛ هوش اخلاقی؛ خودتنظیمی تحصیلی
اطلاعات عمومی
علت بروز رسانی
نام اختصاری
اطلاعات ثبت در مرکز
شماره ثبت کارآزمایی در مرکز:IRCT20200111046085N1
تاریخ تایید ثبت در مرکز:2026-11-05, ۱۴۰۵/۰۸/۱۴
زمانبندی ثبت:prospective
آخرین بروز رسانی:2026-11-05, ۱۴۰۵/۰۸/۱۴
تعداد بروز رسانیها:0
تاریخ تایید ثبت در مرکز
2026-11-05, ۱۴۰۵/۰۸/۱۴
اطلاعات تماس ثبت کننده
نام
مهدی چیت ساز
نام سازمان / نهاد
دانشگاه ارومیه
کشور
جمهوری اسلامی ایران
تلفن
+98 41 3422 2570
آدرس ایمیل
mahdi.chitsaz77@gmail.com
وضعیت بیمار گیری
در حال بیمار گیری
منبع مالی
تاریخ شروع بیمار گیری مورد انتظار
2026-11-07, ۱۴۰۵/۰۸/۱۶
تاریخ پایان بیمار گیری مورد انتظار
2027-01-09, ۱۴۰۵/۱۰/۱۹
تاریخ شروع بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ پایان بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ خاتمه کارآزمایی
خالی
عنوان علمی کارآزمایی
تدوین و اعتباریابی بسته شناختدرمانی مبتنی بر تقویت کارکردهای قشر پیشپیشانی و اثربخشی آن بر کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی تحصیلی در نوجوانان دارای اعتیاد به اینترنت با بهرهگیری از هوش مصنوعی
عنوان عمومی کارآزمایی
مقایسه اثربخشی بسته شناختدرمانی مبتنی بر تقویت کارکردهای قشر پیشپیشانی با گروه کنترل بر کارکردهای اجرایی و خودتنظیمی تحصیلی در نوجوانان دارای اعتیاد به اینترنت
هدف اصلی مطالعه
آموزشی/مشاورهای
شرایط عمده ورود و عدم ورود به مطالعه
شرایط عمده ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
اشتغال به تحصیل در دبیرستان شاهد شهید اسدی، دوره متوسطه دوم، شهر آذرشهر.
قرار داشتن در دامنه سنی ۱۵ تا ۱۸ سال.
مذکر بودن.
کسب نمره ۵۰ یا بالاتر در پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ (IAT)، بهعنوان معیار عملیاتی غربالگری و ورود به پژوهش.
ارائه موافقت آگاهانه کتبی از سوی نوجوان برای شرکت در پژوهش.
ارائه رضایت آگاهانه کتبی از سوی والد یا سرپرست قانونی نوجوان.
شرایط عمده عدم ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
ابتلا به اختلال روانپزشکی شدید در زمان غربالگری، بر اساس سوابق درمانی یا تشخیص روانپزشک.
مصرف داروهای روانپزشکی در زمان غربالگری، در صورتی که به تشخیص متخصص مربوط و پژوهشگر، احتمال اثرگذاری قابلتوجهی بر پیامدهای پژوهش داشته باشد.
سن
از سن 15 ساله تا سن 18 ساله
جنسیت
مذکر
فاز مطالعه
مصداق ندارد
گروههای کور شده در مطالعه
اطلاعات موجود نیست
حجم نمونه کل
حجم نمونه پیشبینی شده:
50
.بیش از یک نمونه در هر نفر شرکت کننده
تعداد نمونه در هر نفر شرکت کننده:
1
هر شرکتکننده یک واحد پژوهشی در مطالعه فراهم میکند. دادههای مربوط به پیامدهای پژوهش از همان شرکتکننده در سه مرحله پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دوماهه گردآوری میشوند. این اندازهگیریهای مکرر، نمونههای جداگانه محسوب نمیشوند.
تصادفی سازی (نظر محقق)
اختصاص تصادفی به گروههای مداخله و کنترل
توصیف نحوه تصادفی سازی
در این مطالعه، تخصیص شرکتکنندگان به گروههای پژوهش با استفاده از روش تصادفیسازی بلوکی با اندازه بلوکهای متغیر انجام خواهد شد. واحد تصادفیسازی، فرد است. شرکتکنندگان واجد شرایط پس از تکمیل فرایند غربالگری، احراز معیارهای ورود و خروج، اخذ رضایت آگاهانه کتبی از والد یا سرپرست قانونی و موافقت آگاهانه نوجوان و تکمیل ارزیابیهای پایه، با نسبت تخصیص ۱:۱ به دو گروه مداخله و کنترل تخصیص خواهند یافت. حجم نمونه هدف ۵۰ نفر، شامل ۲۵ نفر در هر گروه، است.
توالی تخصیص تصادفی با استفاده از ابزار آنلاین Sealed Envelope و با بهکارگیری اندازه بلوکهای متغیر ۴ و ۶ نفر تولید خواهد شد. خروجی توالی تصادفی پیش از آغاز تخصیص بررسی میشود تا فهرست نهایی شامل ۵۰ تخصیص و دقیقاً ۲۵ تخصیص به هر گروه باشد. در صورت نیاز، توالی جدیدی با همان تنظیمات و بذر تصادفی جدید تولید و بررسی خواهد شد. بذر تصادفی نهایی، فایل خروجی و تاریخ تولید توالی ثبت و نگهداری میشوند. تصادفیسازی لایهای در این مطالعه استفاده نخواهد شد.
برای پنهانسازی توالی تخصیص، فهرست کامل و ترتیب تخصیصها در اختیار فردی مستقل از فرایند غربالگری و ورود شرکتکنندگان قرار خواهد گرفت. ترجیحاً تخصیص هر شرکتکننده در پاکت مات، دربسته و دارای شماره متوالی قرار داده میشود. پاکت مربوط به هر فرد فقط پس از احراز نهایی شرایط ورود، تکمیل رضایت آگاهانه و انجام ارزیابیهای پایه باز خواهد شد؛ بدین ترتیب، انتخاب و ورود شرکتکنندگان تحت تأثیر آگاهی از گروه تخصیص احتمالی آنان قرار نمیگیرد.
کور سازی (به نظر محقق)
کور نشده است
توصیف نحوه کور سازی
دارو نما
ندارد
اختصاص به گروههای مطالعه
موازی
سایر مشخصات طراحی مطالعه
این کارآزمایی، مرحله کمیِ بررسی اثربخشی در یک پژوهش چندمرحلهای با هدف تدوین، اعتباریابی و ارزیابی اثربخشی بسته شناختدرمانی است. پس از تدوین بسته و بررسی روایی محتوایی آن توسط خبرگان، اثربخشی نسخه نهایی در قالب یک کارآزمایی کنترلشده تصادفی با دو گروه موازی بررسی خواهد شد. ارزیابی پیامدها در سه مرحله پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری دوماهه انجام میشود. مداخله شامل ۱۲ جلسه اصلی گروهی هفتگی، هر جلسه به مدت ۹۰ دقیقه، و یک جلسه مقدماتی جداگانه برای والد یا سرپرست قانونی به مدت ۳۰ تا ۴۵ دقیقه است. هوش مصنوعی صرفاً بهعنوان ابزار پشتیبان اجرای تمرینها و تکالیف از پیش تعیینشده و تحت نظارت پژوهشگر استفاده خواهد شد و جایگزین درمانگر یا تصمیمگیرنده مستقل بالینی نخواهد بود. گروه کنترل در طول مطالعه خدمات معمول آموزشی، تربیتی و مشاورهای مدرسه را دریافت میکند و پس از تکمیل مرحله پیگیری، بسته شناختدرمانی مطابق پروتکل در اختیار آنها قرار خواهد گرفت.
کد ثبت در سایر مراکز ثبت بینالمللی
خالی
تاییدیه کمیتههای اخلاق
1
کمیته اخلاق
نام کمیته اخلاق
کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه ارومیه
آدرس خیابان
11th Km of Sero Road, Nazlu Campus, Urmia University
شهر
ارومیه
استان
آذربایجان غربی
کد پستی
5756151818
تاریخ تایید
2026-09-08, ۱۴۰۵/۰۶/۱۷
کد کمیته اخلاق
IR.URMIA.REC.1405.013
بیماریهای (موضوعات) مورد مطالعه
1
شرح
اعتیاد به اینترنت (استفاده مشکلزا از اینترنت بر اساس نمره ۵۰ یا بالاتر در پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ)
کد ICD-10
توصیف کد ICD-10
متغیر پیامد اولیه
1
شرح متغیر پیامد
تغییر نمره کل تکانشگری. اثر مداخله بر میزان تکانشگری نوجوانان با بررسی تغییر نمره کل تکانشگری از پیشآزمون تا پسآزمون و پیگیری ارزیابی خواهد شد. نمره بالاتر نشاندهنده تکانشگری بیشتر است.
مقاطع زمانی اندازهگیری
۱. خط پایه، پیش از شروع مداخله؛ ۲. بلافاصله پس از پایان مداخله دوازدهجلسهای؛ ۳. دو ماه پس از پایان مداخله.
نحوه اندازهگیری متغیر
با استفاده از نمره کل مقیاس تکانشگری بارت، نسخه یازدهم، شامل سی گویه. دامنه نمره کل از ۳۰ تا ۱۲۰ است و نمره بالاتر نشاندهنده تکانشگری بیشتر است.
2
شرح متغیر پیامد
تغییر نمره پاسخدهی به پاداش، بهعنوان شاخص عملیاتی پردازش پاداش. اثر مداخله با بررسی تغییر نمره پاسخدهی به پاداش در سه مرحله سنجش ارزیابی میشود. نمره بالاتر نشاندهنده پاسخدهی بیشتر به محرکهای پاداشدهنده است.
مقاطع زمانی اندازهگیری
۱. خط پایه، پیش از شروع مداخله؛ ۲. بلافاصله پس از پایان مداخله دوازدهجلسهای؛ ۳. دو ماه پس از پایان مداخله.
نحوه اندازهگیری متغیر
با استفاده از نمره زیرمقیاس پنجگویهای پاسخدهی به پاداش از پرسشنامه سیستمهای بازداری رفتاری و فعالسازی رفتاری. دامنه نمره این زیرمقیاس از ۵ تا ۲۰ است و نمره بالاتر نشاندهنده پاسخدهی بیشتر به محرکهای پاداشدهنده است.
3
شرح متغیر پیامد
تغییر نمره کل کنترل شناختی. اثر مداخله بر کنترل شناختی نوجوانان با بررسی تغییر نمره کل مهارگری تلاشگر، بهعنوان شاخص عملیاتی کنترل شناختی، از پیشآزمون تا پسآزمون و پیگیری ارزیابی خواهد شد. نمره بالاتر نشاندهنده مهارگری تلاشگر و کنترل شناختی بیشتر است.
مقاطع زمانی اندازهگیری
۱. خط پایه، پیش از شروع مداخله؛ ۲. بلافاصله پس از پایان مداخله دوازدهجلسهای؛ ۳. دو ماه پس از پایان مداخله.
نحوه اندازهگیری متغیر
با استفاده از نمره کل مقیاس مهارگری تلاشگر، برگرفته از پرسشنامه خلقوخو در اوایل نوجوانی، نسخه بازنگریشده. مقیاس شامل بیست گویه و دامنه نمره کل آن از ۲۰ تا ۱۰۰ است. نمره بالاتر نشاندهنده مهارگری تلاشگر بیشتر است.
4
شرح متغیر پیامد
تغییر نمره کل انعطافپذیری شناختی. اثر مداخله بر انعطافپذیری شناختی نوجوانان با بررسی تغییر نمره کل این سازه از پیشآزمون تا پسآزمون و پیگیری ارزیابی خواهد شد. نمره بالاتر نشاندهنده انعطافپذیری شناختی بیشتر است.
مقاطع زمانی اندازهگیری
۱. خط پایه، پیش از شروع مداخله؛ ۲. بلافاصله پس از پایان مداخله دوازدهجلسهای؛ ۳. دو ماه پس از پایان مداخله.
نحوه اندازهگیری متغیر
با استفاده از نمره کل پرسشنامه انعطافپذیری شناختی دنیس و وندروال، شامل بیست گویه با پاسخدهی هفتدرجهای. دامنه نمره کل از ۲۰ تا ۱۴۰ است و نمره بالاتر نشاندهنده انعطافپذیری شناختی بیشتر است.
5
شرح متغیر پیامد
تغییر نمره کل هوش اخلاقی. اثر مداخله بر هوش اخلاقی نوجوانان با بررسی تغییر نمره کل این سازه از پیشآزمون تا پسآزمون و پیگیری ارزیابی خواهد شد. نمره بالاتر نشاندهنده سطح بالاتر هوش اخلاقی است.
مقاطع زمانی اندازهگیری
۱. خط پایه، پیش از شروع مداخله؛ ۲. بلافاصله پس از پایان مداخله دوازدهجلسهای؛ ۳. دو ماه پس از پایان مداخله.
نحوه اندازهگیری متغیر
با استفاده از نمره کل مقیاس هوش اخلاقی نوجوانان، شامل هفتاد و یک گویه با طیف پاسخدهی پنجدرجهای. دامنه نمره کل از ۷۱ تا ۳۵۵ است و نمره بالاتر نشاندهنده سطح بالاتر هوش اخلاقی است.
6
شرح متغیر پیامد
تغییر نمره کل خودتنظیمی تحصیلی. اثر مداخله بر خودتنظیمی تحصیلی نوجوانان با بررسی تغییر نمره کل این سازه از پیشآزمون تا پسآزمون و پیگیری ارزیابی خواهد شد. نمره بالاتر نشاندهنده سطح بالاتر خودتنظیمی تحصیلی است.
مقاطع زمانی اندازهگیری
۱. خط پایه، پیش از شروع مداخله؛ ۲. بلافاصله پس از پایان مداخله دوازدهجلسهای؛ ۳. دو ماه پس از پایان مداخله.
نحوه اندازهگیری متغیر
با استفاده از نمره کل نسخه چهاردهگویهای پرسشنامه خودتنظیمی تحصیلی بوفارد و همکاران. این ابزار راهبردهای شناختی و فراشناختی را ارزیابی میکند. دامنه نمره کل از ۱۴ تا ۷۰ است و نمره بالاتر نشاندهنده سطح بالاتر خودتنظیمی تحصیلی است.
متغیر پیامد ثانویه
1
شرح متغیر پیامد
فراوانی و نوع رخدادهای ناخواسته در طول اجرای مطالعه: ایمنی شرکتکنندگان از طریق ثبت تعداد و نوع رخدادهای ناخواسته تجربهشده یا گزارششده در طول اجرای مطالعه بررسی خواهد شد؛ صرفنظر از اینکه ارتباط رخداد با مداخله اثبات شده باشد یا خیر. رخدادهای مورد بررسی شامل افزایش ناراحتی روانشناختی، تشدید تعارض میان نوجوان و والد یا سرپرست، افشای ناخواسته اطلاعات خصوصی، دریافت محتوای نامناسب یا گمراهکننده از سامانه هوش مصنوعی و رخدادهای فنی یا ایمنی مختلکننده اجرای ایمن مداخله است. زمان وقوع، نوع رخداد، شدت یا پیامد قابل مشاهده، اقدام انجامشده و نتیجه ارجاع انسانی ثبت خواهد شد. این پیامد بهصورت توصیفی گزارش میشود.
مقاطع زمانی اندازهگیری
پایش در طول اجرای جلسات مداخله و ثبت هر رخداد ناخواسته در زمان مشاهده یا گزارش آن، در دوره مشارکت شرکتکننده در مطالعه.
نحوه اندازهگیری متغیر
با استفاده از فرم پژوهشگرساخته پایش و ثبت رخدادهای ناخواسته، شامل ثبت زمان وقوع، نوع رخداد، شدت یا پیامد قابل مشاهده، اقدام اولیه، تصمیم درباره توقف موقت یا ادامه مداخله و نتیجه ارجاع انسانی.
گروههای مداخله
1
شرح مداخله
گروه مداخله: شناختدرمانی مبتنی بر تقویت کارکردهای قشر پیشپیشانی با بهرهگیری از هوش مصنوعی شرکتکنندگان این گروه، بسته شناختدرمانی تدوینشده و اعتباریابیشده با بهرهگیری از هوش مصنوعی را در قالب ۱۲ جلسه گروهی دریافت خواهند کرد. محتوای مداخله با هدف تقویت فرایندهای شناختی و اجرایی و بهبود خودتنظیمی تحصیلی طراحی شده است. هوش مصنوعی صرفاً بهعنوان ابزار پشتیبان، در چارچوب فعالیتها و تمرینهای از پیش تأییدشده و تحت نظارت انسانی استفاده خواهد شد و جایگزین درمانگر نخواهد بود.
طبقه بندی
رفتاری
2
شرح مداخله
گروه کنترل: فعالیتهای معمول آموزشی و تربیتی مدرسه شرکتکنندگان این گروه در طول دوره اجرای پژوهش، بسته شناختدرمانی مورد بررسی را دریافت نخواهند کرد و در فعالیتها و برنامههای معمول آموزشی و تربیتی مدرسه شرکت خواهند داشت. پس از پایان پژوهش و تکمیل گردآوری دادهها، در صورت تمایل شرکتکنندگان و با هماهنگی مسئولان مدرسه، محتوای آموزشی یا بسته شناختدرمانی در اختیار آنان نیز قرار خواهد گرفت.
فراخوان اول جامع علوم انسانی، اجتماعی وهنر/آسیب های اجتماعی + آسیب های اجتماعی/اعتیاد + آسیب های اجتماعی/خشونت و پرخاشگری + مسایل روانی -اجتماعی/جهانی شدن و جهانی سازی + مسایل روانی -اجتماعی/رسانه + مسایل روانی -اجتماعی/اخلاق + مسایل روانی -اجتماعی/هویت + موضوعات شناختی/فرآیندهای شناختی + فناوری نوین و روان شناسی/فضای مجازی + فناوری نوین و روان شناسی/ابزارهای روان شناختی
کد بودجه
40508820
آیا منبع مالی همان سازمان یا نهاد حمایت کننده مالی است؟
بلی
عنوان منبع مالی
بنیاد ملی علم ایران
درصد تامین مالی مطالعه توسط این منبع
97
بخش عمومی یا خصوصی
عمومی
مبدا اعتبار از داخل یا خارج کشور
داخلی
طبقه بندی منابع اعتبار خارحی
خالی
کشور مبدا
طبقه بندی موسسه تامین کننده اعتبار
موارد دیگر
فرد مسوول پاسخگویی عمومی کارآزمایی
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه ارومیه
نام کامل فرد مسوول
مهدی چیت ساز
موقعیت شغلی
کاندیدای دکتری تخصصی
آخرین مدرک تحصیلی
فوق لیسانس
سایر حوزههای کاری/تخصصها
روانشناسی
آدرس خیابان
خیابان شهید مدنی، کوی رومیان، پلاک 34
شهر
آذرشهر
استان
آذربایجان شرقی
کد پستی
5371935198
تلفن
+98 41 3422 2570
فکس
ایمیل
mahdi.chitsaz77@gmail.com
آدرس صفحه وب
https://www.ensani.ir/fa/article/author/42183
فرد مسوول پاسخگویی علمی مطالعه
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه ارومیه
نام کامل فرد مسوول
مهدی چیت ساز
موقعیت شغلی
کاندیدای دکتری تخصصی
آخرین مدرک تحصیلی
فوق لیسانس
سایر حوزههای کاری/تخصصها
روانشناسی
آدرس خیابان
خیابان شهید مدنی، کوی رومیان، پلاک 34
شهر
آذرشهر
استان
آذربایجان شرقی
کد پستی
5371935198
تلفن
+98 41 3422 2570
فکس
ایمیل
mahdi.chitsaz77@gmail.com
آدرس صفحه وب
https://www.ensani.ir/fa/article/author/42183
فرد مسوول بهروز رسانی اطلاعات
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه ارومیه
نام کامل فرد مسوول
مهدی چیت ساز
موقعیت شغلی
کاندیدای دکتری تخصصی
آخرین مدرک تحصیلی
فوق لیسانس
سایر حوزههای کاری/تخصصها
روانشناسی
آدرس خیابان
خیابان شهید مدنی، کوی رومیان، پلاک 34
شهر
آذرشهر
استان
آذربایجان شرقی
کد پستی
5371935198
تلفن
+98 41 3422 2570
فکس
ایمیل
mahdi.chitsaz77@gmail.com
آدرس صفحه وب
https://www.ensani.ir/fa/article/author/42183
برنامه انتشار
فایل داده شرکت کنندگان (IPD)
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
پروتکل مطالعه
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
نقشه آنالیز آماری
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
فرم رضایتنامه آگاهانه
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
گزارش مطالعه بالینی
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
کدهای استفاده شده در آنالیز
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
نظام دستهبندی داده (دیکشنری داده)
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
عنوان و جزییات بیشتر در مورد داده/مستند
اشتراکگذاری کنترلشده دادههای فردی غیرقابلشناسایی شرکتکنندگان و مستندات پشتیبان مطالعه
دادهها و مستندات این پژوهش در صورت دریافت و تأیید درخواست واجد شرایط، قابل اشتراکگذاری خواهند بود. این موارد میتوانند شامل مجموعه دادههای فردی شرکتکنندگان پس از حذف اطلاعات هویتی و با پوشش متغیرها و زمانهای سنجش پژوهش، پروتکل مطالعه، برنامه تحلیل آماری، نسخه خالی فرم رضایت آگاهانه والد یا سرپرست و موافقت آگاهانه نوجوان، گزارش نهایی مطالعه، دیکشنری دادهها و در صورت وجود، کدها یا دستورهای تحلیل آماری باشند.
اطلاعات هویتی مستقیم منتشر نخواهد شد. پیش از انتقال دادهها، شناسههای غیرمستقیم و خطر شناسایی مجدد افراد بررسی خواهد شد. اطلاعات حساس متنی، مکاتبات خصوصی و هرگونه اطلاعاتی که بتواند به شناسایی معقول شرکتکنندگان منجر شود، حذف یا به نحو مناسب حفاظت خواهد شد. دسترسی به دادهها و مستندات از طریق سازوکار کنترلشده انجام میشود و انتشار عمومی و بدون محدودیت آنها مدنظر نیست.
بازه زمانی امکان دسترسی به داده/مستند
دسترسی به دادهها و مستندات از ۱۲ ماه پس از پایان مطالعه یا پس از انتشار نتایج اصلی پژوهش، هرکدام که دیرتر اتفاق بیفتد، آغاز میشود و به مدت پنج سال ادامه خواهد داشت. دسترسی بهصورت موردی و پس از بررسی صلاحیت درخواستکننده و با رعایت تأییدیههای اخلاقی مربوط و شرایط مندرج در این برنامه انجام خواهد شد. امکان دریافت عمومی و بدون محدودیت فایلها فراهم نخواهد بود.
کسانی که اجازه دارند به داده/مستند دسترسی پیدا کنند
پژوهشگران واجد صلاحیت وابسته به دانشگاهها یا مؤسسات پژوهشی معتبر و همچنین کمیتههای اخلاق، مراجع نظارتی و سایر نهادهای ذیصلاح قانونی که در حدود وظایف رسمی خود اقدام میکنند، میتوانند درخواست دسترسی ارائه دهند. متقاضی باید وابستگی سازمانی معتبر، صلاحیت حرفهای و هدف پژوهشی، اخلاقی یا نظارتی مشروع خود را اثبات کند. دسترسی به اطلاعات خودکار نیست و منوط به بررسی و تأیید درخواست خواهد بود.
به چه منظور و تحت چه شرایطی داده/مستند قابل استفاده است
دادهها و مستندات میتوانند برای پژوهش علمی مشروع، بررسی و اعتبارسنجی یافتههای گزارششده، ترکیب شواهد، فراتحلیل و سایر تحلیلهای ثانویهای که با هدف مصوب و الزامات اخلاقی مربوط سازگار باشند، مورد استفاده قرار گیرند.
هر درخواست باید شامل پرسش پژوهشی، تحلیلهای موردنظر، متغیرها یا مستندات درخواستی، وابستگی سازمانی و برنامه حفاظت از دادهها باشد. در موارد لازم، تأییدیه کمیته اخلاق یا مجوز معتبر دیگری باید ارائه شود. دریافتکنندگان تأییدشده باید توافقنامه استفاده یا اشتراکگذاری دادهها را امضا کنند، اطلاعات را فقط در هدف تأییدشده به کار ببرند، تدابیر امنیتی مناسب را رعایت کنند، برای شناسایی یا تماس با شرکتکنندگان تلاش نکنند و اطلاعات را در اختیار اشخاص ثالث غیرمجاز قرار ندهند.
فقط دادهها و مستنداتی ارائه خواهد شد که برای درخواست تأییدشده ضروری و متناسب باشد. اشتراکگذاری دادههای فردی مربوط به نوجوانان، افزون بر این شرایط، مستلزم اطمینان از سازگاری اشتراکگذاری با مصوبه اخلاق و ترتیبات رضایت آگاهانه مربوط خواهد بود.
برای دریافت داده/مستند به چه کسی یا کجا مراجعه شود
درخواستها خطاب به کاندیدای دکتری تخصصی، مهدی چیتساز، دانشگاه ارومیه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، ارومیه، آذربایجان غربی، ایران ارسال شوند.
پست الکترونیک: mahdi.chitsaz77@gmail.com
نشانی پستی: دانشگاه ارومیه، پردیس نازلو، کیلومتر ۱۱ جاده سرو، ارومیه، استان آذربایجان غربی، ایران.
متقاضیان مجموعه داده یا مستندات مورد درخواست، وابستگی سازمانی، اطلاعات تماس و شرح مختصری از هدف استفاده را ارائه کنند. درخواستها توسط استادان راهنمای رساله و دانشجو و با رعایت الزامات سازمانی و اخلاقی بررسی خواهند شد.
یک درخواست برای داده/مستند چه فرایندی را طی میکند
۱. متقاضی درخواست کتبی خود را همراه با مشخصکردن دادهها یا مستندات موردنیاز، پرسش پژوهشی، تحلیلهای برنامهریزیشده، هدف استفاده، وابستگی سازمانی و تأییدیه اخلاق یا مجوز مربوط، در صورت لزوم، ارائه میکند.
۲. استادان راهنما، صلاحیت متقاضی، مشروعیت هدف علمی یا رسمی، تناسب دامنه درخواست، خطرات مربوط به محرمانگی و سازگاری درخواست با پروتکل مطالعه، ترتیبات رضایت آگاهانه، مصوبات اخلاق و الزامات سازمانی مربوط را بررسی میکند.
۳. معمولاً حداکثر تا ۳۰ روز کاری پس از دریافت درخواست کامل، نتیجه اولیه به متقاضی اعلام خواهد شد. در صورتی که مشورت با کمیته اخلاق یا مؤسسه مسئول ضروری باشد، ممکن است زمان بیشتری موردنیاز باشد.
۴. در صورت موافقت، دریافتکننده توافقنامه مربوط به استفاده یا اشتراکگذاری دادهها را امضا میکند. مستندات یا دادههای تأییدشده معمولاً حداکثر تا ۱۵ روز کاری پس از تکمیل مدارک و توافقنامههای لازم، بهصورت امن منتقل خواهند شد.
۵. اگر دسترسی درخواستی خطر نقض محرمانگی ایجاد کند یا با الزامات اخلاقی، قانونی یا سازمانی مغایر باشد، درخواست ممکن است رد شود، به بخشی از مستندات محدود گردد یا تا رفع موانع به تأخیر بیفتد. نتیجه بررسی و در صورت لزوم دلیل محدودیت به متقاضی اعلام خواهد شد.
سایر توضیحات
این برنامه مبتنی بر دسترسی کنترلشده است و به معنای تعهد به انتشار عمومی و بدون محدودیت اطلاعات نیست. استادان راهنما و دانشجو آمادگی دارند درخواستهای منطقی و مستدل متقاضیان واجد صلاحیت برای دریافت دادهها و مستندات پژوهش را مطابق شرایط فوق بررسی نمایند.
هیچگونه اطلاعات هویتی مستقیم یا اطلاعاتی که بتواند به شناسایی معقول شرکتکنندگان منجر شود، افشا نخواهد شد. حفظ حریم خصوصی شرکتکنندگان نوجوان در اولویت است. دادههای فردی فقط در صورتی به اشتراک گذاشته میشوند که مصوبه اخلاق، ترتیبات رضایت آگاهانه و الزامات سازمانی مربوط اجازه چنین اشتراکی را بدهند. اگر دریافت تأییدیه اخلاقی تکمیلی یا اصلاح ترتیبات رضایت آگاهانه مصوب لازم باشد، پیش از ارائه دادهها باید مجوز مربوط اخذ شود.
دامنه اشتراکگذاری بر اساس درخواست تأییدشده، اصل حداقلسازی دادهها، تدابیر حفاظت از محرمانگی و الزامات اخلاقی و قانونی مربوط تعیین خواهد شد.