هدف کلی: تعیین پردازش شناختی دانشجویان پزشکی در مواجهه با محرک‌های پردازش حین پیش مطالعه در بستر کلاس وارونه و تعیین روابط ساختاری آنها
طراحی
کارآزمایی بالینی دارای گروه کنترل، با گروه های موازی ، یک سویه کور ، تصادفی شده با روش کارتهای رنگی به سه گروه مداخله و یک گروه کنترل
نحوه و محل انجام مطالعه
در دانشگاه علوم پزشکی تهران، گروه کنترل صرفاً محتوای معمول را دریافت خواهد کرد و در مورد گروههای مداخله، سه مداخله مورد نظر در مرحله پیش کلاسی بلوک کلیه واحد اناتومی با روش کلاس درس وارونه انجام خواهد شد.
شرکت کنندگان/شرایط ورود و عدم ورود
دانشجویان ترم دوم پزشکی عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران
معیارهای ورود (Inclusion Criteria)
دانشجویان پزشکی سال دوم دانشگاه علوم پزشکی تهران در صورت داشتن شرایط زیر وارد مطالعه خواهند شد:
• انتخاب واحد رسمی در درس آناتومی (بلوک کلیوی) بلوک کلیوی در نیمسال مورد مطالعه
• عدم سابقه گذراندن قبلی این بلوک آموزشی
• رضایت آگاهانه برای شرکت در پژوهش
• دسترسی فعال به سامانه آموزش الکترونیک دانشگاه (نوید)
معیارهای عدم ورود (Exclusion Criteria)
دانشجویانی که هر یک از شرایط زیر را داشته باشند پیش از تخصیص تصادفی وارد مطالعه نخواهند شد:
• عدم تمایل به مشارکت یا عدم ارائه رضایتنامه آگاهانه
• عدم دسترسی پایدار به سامانه آموزش الکترونیک دانشگاه
• غیبت در جلسه توجیه اولیه پژوهش
گروههای مداخله
گروه A فعالیت بازاندیشی هدایت شده (کاغذ یک دقیقه ای)
گروه B فعالیت طراحی جدول کلمات متقاطع
گروه C پاسخ به کوئیز تعاملی
پردازش شناختی دانشجویان پزشکی در مواجهه با محرک‌های پردازش حین پیش مطالعه در بستر کلاس وارونه و تعیین روابط ساختاری آنها: یک مطالعه ترکیبی
عنوان عمومی کارآزمایی
پردازش شناختی دانشجویان پزشکی در مواجهه با محرک‌های پردازش حین پیش مطالعه در بستر کلاس وارونه و تعیین روابط ساختاری آنها: یک مطالعه ترکیبی
هدف اصلی مطالعه
آموزشی/مشاوره‌ای
شرایط عمده ورود و عدم ورود به مطالعه
شرایط عمده ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
دانشجویان پزشکی سال دوم دانشگاه علوم پزشکی تهران در صورت داشتن شرایط زیر وارد مطالعه خواهند شد: انتخاب واحد رسمی در درس آناتومی (بلوک کلیوی) بلوک کلیوی در نیمسال مورد مطالعه
عدم سابقه گذراندن قبلی این بلوک آموزشی
رضایت آگاهانه برای شرکت در پژوهش
دسترسی فعال به سامانه آموزش الکترونیک دانشگاه (نوید)
شرایط عمده عدم ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
عدم تمایل به مشارکت یا عدم ارائه رضایتنامه آگاهانه
عدم دسترسی پایدار به سامانه آموزش الکترونیک دانشگاه
غیبت در جلسه توجیه اولیه پژوهش
سن
بدون محدودیت سنی
جنسیت
هر دو
فاز مطالعه
مصداق ندارد
گروههای کور شده در مطالعه
ارزیابی کننده پیامد
آنالیز کننده داده
حجم نمونه کل
حجم نمونه پیش‌بینی شده:
80
تصادفی سازی (نظر محقق)
اختصاص تصادفی به گروههای مداخله و کنترل
توصیف نحوه تصادفی سازی
پس از شناسایی شرکت‌کنندگان واجد شرایط و اخذ رضایتنامه آگاهانه، تخصیص آنان به گروههای مطالعه و کنترل با استفاده از روش تصادفی‌سازی به روش کارتهای رنگی انجام خواهد شد.
برای این منظور 4 رنگ کارت به هر یک از گروهها اختصاص داده می شود (رنگهای قرمز، زرد، آبی، سبز) در جلسه اول به تعداد دانشجویان کلاس، کارتهای رنگی در 4 رنگ به تعداد مساوی روی میز چیده خواهد شد. دانشجویان با توجه به عدم اطلاع از گروه بندیها، یکی از کارتهای رنگی را انتخاب می کنند و نام و رنگ کارت انتخابی آنها یادداشت می شوند و به این ترتیب در 4 گروه مداخله و کنترل تخصیص داده می شوند و تا زمان شروع مداخله، توضیح دیگری در این مورد به آنها داده نمی شود.
هر چند پژوهشگر به دلیل نیاز به مدیریت پژوهش باید گروهها را بشناسد، اما به منظور جلوگیری از سوگیری تخصیص و کورسازی مشاهده کننده، پژوهشگر تحلیلگر داده‌ها و مصحح آزمون‌ها نسبت به گروه‌بندی شرکت‌کنندگان کور خواهند بود (کورسازی ارزیاب ) .
هر دانشجو در تمام جلسات مداخله تنها در گروه تخصیص‌یافته باقی می‌ماند. به‌منظور کنترل سوگیری ناشی از تفاوت محتوای علمی جلسات، زیرمباحث از نظر حجم، پیچیدگی و پیش‌نیاز دانشی هم‌تراز می‌شوند؛ آزمون آمادگی پیش‌کلاس در ابتدای هر جلسه اجرا می‌شود؛ متغیر «جلسه/محتوا» به‌عنوان عامل تکرارشونده در تحلیل‌های آماری وارد می‌شود.
کور سازی (به نظر محقق)
یک سویه کور
توصیف نحوه کور سازی
به‌دلیل ماهیت مداخلات آموزشی، امکان کورسازی دوسوکور (Double-blind) وجود ندارد. دانشجویان و مدرس از گروه‌بندی آگاه هستند که ممکن است بر رفتار و عملکرد آنان تأثیر بگذارد و این جزء محدودیتهای پژوهش ذکر خواهد شد. .به منظور رفع این محدودیت، کورسازی تحلیلگر داده‌ها (Data Analyst Blinding) انجام خواهد شد. تحلیلگر از گروه‌بندی اطلاع ندارد و داده‌ها با کدهای عددی تحویل داده می‌شود.؛ استفاده از گروه کنترل فعال (به‌جای عدم مداخله) برای کاهش اثر انتظار؛ ثبت و گزارش صریح وضعیت کورسازی در گزارش نهایی نیز از سایر روشها برای رفع این محدودیت هستند.
دارو نما
ندارد
اختصاص به گروههای مطالعه
موازی
سایر مشخصات طراحی مطالعه
کد ثبت در سایر مراکز ثبت بین‌المللی
خالی
تاییدیه کمیته‌های اخلاق
1
کمیته اخلاق
نام کمیته اخلاق
کمیته اخلاق در پژوهش دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران
آدرس خیابان
خیابان انقلاب - خیابان قدس- خیابان پورسینا - دانشکده پزشکی
شهر
تهران
استان
تهران
کد پستی
1461884513
تاریخ تایید
2026-07-25, ۱۴۰۵/۰۵/۰۳
کد کمیته اخلاق
IR.TUMS.MEDICINE.REC.1405.237
بیماری‌های (موضوعات) مورد مطالعه
1
شرح
Cognitive processing
کد ICD-10
توصیف کد ICD-10
متغیر پیامد اولیه
1
شرح متغیر پیامد
وضعیت پردازش شناختی دانشجویان که بر اساس معیارهای زیر سنجیده خواهد شد: • شاخص‌های کمی و کیفی بازخوانی محتوا• آمادگی پیش‌کلاس• عملکرد بازیابی فوری• عملکرد بازیابی فاصله‌دار• نرخ فراموشی• دقت فراشناختی
مقاطع زمانی اندازه‌گیری
1. آمادگی پیش‌کلاسی و بازیابی فوری: در ابتدای جلسه کلاس وارونه، از طریق آزمون آمادگی پیش‌کلاس2. تکلیف بازخوانی محتوا: در ابتدای هر جلسه کلاس وارونه 3. تکلیف بازخوانی محتوا: در انتهای هر جلسه کلاس وارونه 4. یادگیری فاصله‌دار: در پایان سال تحصیلی و همزمان با آزمون پایانی رسمی درس آناتومی (بلوک کلیوی)، به‌گونه‌ای که نمرات مربوط به سؤالات مرتبط با مباحث جلسات مداخله به‌عنوان شاخص یادداری بلندمدت دانش در تحلیل پژوهش مورد استفاده قرار خواهد گرفت.5. دقت فراشناختی در پایان نیمسال پس از ارزیابی عملکرد دانشجویان در آزمون پایانی 6. نرخ فراموشی در پایان نیمسال پس از ارزیابی عملکرد دانشجویان در آزمون پایانی این طراحی چندزمانی امکان بررسی اثر مداخلات بر مراحل مختلف پردازش اطلاعات شامل رمزگذاری، تثبیت و بازیابی دانش را فراهم می‌سازد.
نحوه اندازه‌گیری متغیر
در این پژوهش، پردازش شناختی به عنوان یک سازه‌ی چندبعدی، از طریق ترکیب و نمره‌گذاری شاخص‌های زیر برای هر دانشجو محاسبه می‌گردد:شاخص عمق رمزگردانی : نمره خلاقیت شناختی (بر اساس تعداد ارتباطات نوآورانه و سازمان‌دهی ساختاریافته مفاهیم در تکلیف بازخوانی محتوا).شاخص دقت نظارتی : نمره دقت فراشناختی (محاسبه‌شده از طریق همبستگی اسپیرمن وخطای کالیبراسیون میان نمره اطمینان و عملکرد واقعی).شاخص کارایی بازیابی : نمره توسعه دانش (بر اساس تعداد مفاهیم کلیدی شناسایی‌شده، دقت در شماره‌گذاری و کامل بودن پوشش محتوا در بازخوانی، که نشان‌دهنده‌ی موفقیت در فرآیند بازیابی فعال است).آمادگی به‌صورت نمره‌ای تعریف می‌شود که دانشجویان از آزمون آمادگی (RAT) کسب می‌کنند. این آزمون شامل 4 تا 6 سؤال چندگزینه‌ای با سطح دشواری مشابه سوالات آزمون پایان ترم است که در ابتدای هر جلسه کلاسی (پس از مرحله پیش‌مطالعه) به‌صورت کتبی اجرا می‌شود. سؤالات آزمون، درک دانشجویان از محتوای پیش‌کلاس (شامل ویدیوها یا متون آموزشی) در درس آناتومی (بلوک کلیوی) را ارزیابی می‌کنند. هر سوال یک نمره دارد و میانگین نمرات RAT در طول ترم به‌عنوان شاخص کلی «آمادگی» برای تحلیل آماری استفاده می‌شود. این آزمون کاربرد دو منظوره خواهد داشت و ضمن ارزیابی آمادگی دانشجویان، عملکرد بازیابی فوری آنان را نیز ارزیابی خواهد کرد. منظور از عملکرد بازیابی فوری، عملکرد دانشجو در آزمون آمادگی شناختی که در ابتدای جلسات کلاسی برگزار خواهد شد، است. به منظور پیشگیری از افزایش بار شناختی و کاری بر دانشجویان، آزمون آمادگی و آزمون عملکرد فوری، در قالب یک آزمون در ابتدای جلسات کلاسی برگزار خواهند شد. آزمون بازیابی مشابهی (با همان سوالات یا معادل معنادار) در پایان نیمسال آموزشی اجرا می‌شود. نمره دانشجو در بخشهای مربوط به کلاس درس وارونه، عملکرد بازیابی فاصله دار است. نرخ فراموشی بر اساس اصول بنیان‌گذار روان‌شناسی حافظه، یعنی ارنست ابینگهاوس و با الهام از پژوهش‌های مدرن در زمینه بازیابی فاصله‌دار و نحوه محاسبه نرخ فراموشی در مطالعه ویکستد (1992) محاسبه می‌شود(95). این شاخص به عنوان معیاری کمی برای سنجش میزان افت یادگیری در گذشت زمان تعریف می‌گردد. نرخ فراموشی برای هر شرکت‌کننده با تفریق نمره آزمون بازیابی فاصله دار از نمره آزمون بازیابی فوری و تقسیم حاصل بر نمره آزمون فوری (ضرب در ۱۰۰) محاسبه می‌شود. در این فرمول، نمره بازیابی فوری نشان‌دهنده میزان یادگیری اولیه و نمره بازیابی فاصله‌دار نشان‌دهنده میزان دانش حفظ‌شده در طولانی‌مدت است.این شاخص به عنوان معیاری برای سنجش پایداری یادگیری و ماندگاری دانش در حافظه بلندمدت استفاده می‌گردد. هرچه نرخ فراموشی در گروههای مداخله نسبت به گروه کنترل کمتر باشد، نشان‌دهنده اثربخشی بالاتر آن مداخله در تثبیت یادگیری است. در این پژوهش، ابزار JOL به صورت آیتم محور طراحی می شود. این ابزار از نوع خودگزارش دهی و به این صورت است که پس از هر سوال آزمون آمادگی (آزمون بازیابی فوری)، دانشجو به این سوال نیز پاسخ می دهد:"چقدر مطمئن هستید که در آزمون پایانی می‌توانید به سؤال مربوط به این موضوع پاسخ صحیح دهید؟ از دانشجویان خواسته می‌شود میزان اطمینان خود را (مثلاً در مقیاس لایکرت 0 تا 2 که در آن 0 معادل اصلاً مطمئن نیستم، 1 معادل تا حدودی مطمئنم و 2 کاملاً مطمتنم) ثبت کند. نمره کل معادل میانگین عدد پاسخها خواهد بود. به منظور سنجش دقت فراشناختی، از دو شاخص کمّی استفاده می‌گردد:۱. همبستگی اسپیرمن: بین نمرات اطمینان و نمرات عملکرد واقعی محاسبه می‌شود تا توانایی تمایز دانشجو بین دانش و نادانی سنجیده شود.۲. خطای کالیبراسیون: به عنوان اختلاف قدر مطلق میانگین نمره اطمینان و میانگین عملکرد واقعی محاسبه می‌شود تا میزان خوش‌بینی یا بدبینی سیستماتیک دانشجو ارزیابی گردد.در تحلیل نهایی، نمره بالاتر در همبستگی اسپیرمن و نمره پایین‌تر در خطای کالیبراسیون، نشان‌دهنده دقت فراشناختی مطلوب‌تر است. توسعه دانش به‌صورت نمره‌ای تعریف می‌شود که دانشجویان از تکلیف بازخوانی محتوا دریافت می‌کنند. در این تکلیف، از دانشجویان خواسته می‌شود که تمام کلمات یا مفاهیم کلیدی مرتبط با موضوع جلسه را در یک برگه یادداشت کنند و برای هر مفهوم، شماره‌گذاری مشخصی (مطابق با ساختار ارائه‌شده در منابع پیش‌کلاس) ذکر نمایند. این تکلیف در ابتدای و انتهای هر جلسه کلاس وارونه از دانشجویان جمع‌آوری می‌شود. نمره‌دهی در سه حیطه بر اساس محاسبه تعداد مفاهیم کلیدی شناسایی‌شده، دقت در شماره‌گذاری و کامل‌بودن پوشش محتوای جلسه، خطاهای مفهومی و خلاقیت شناختی انجام می‌شود (حداکثر نمره هر تکلیف: ۱۰). نمرات به دست آمده دانشجویان از این تکلیف در ابتدا و انتهای کلاس و میانگین آنها محاسبه می شود و میانگین نمرات هر جلسه در طول ترم به‌عنوان شاخص «توسعه دانش» مورد استفاده قرار می‌گیرد.تصحیح و ارزیابی توسط دو ارزیاب مستقل و در صورت عدم توافق، توسط ارزیاب سوم انجام می شود.
متغیر پیامد ثانویه
خالی
گروههای مداخله
1
شرح مداخله
گروه مداخله: گروه A باید پس از مطالعه محتوای پیش کلاسی و بر اساس آن، پیش از حضور در کلاش درس، فعالیت بازاندیشی هدایت شده (کاغذ یک دقیقه ای) را انجام دهند و حداکثر تا یک روز قبل از برگزاری کلاس فعالیت انجام شده را در بخش تکالیف سامانه نوید ارسال می کند. این پاسخها توسط محقق برای تأیید انجام فعالیت بررسی می‌شوند (بدون نمره‌دهی).نحوه انجام فعالیت به این صورت است که دانشجو باید بر اساس قوانین روش کاغذ یک دقیقه ای، به دو سؤال زیر پاسخ می‌دهند:1- " مهم‌ترین نکته‌ای که از این محتوا یاد گرفتید چه بود؟"2- "چه سؤالی پس از مطالعه برای شما باقی ماند؟"در گروه B دانشجویان پس از مطالعه محتوای پیش‌کلاسی، و حداکثر تا یک روز قبل از برگزاری کلاس، خودشان یک جدول کلمات متقاطع طراحی کرده و سپس آن را حل می‌کنند و نتایج را از طریق سامانه الکترونیکی نوید ارسال می کنند. مجدداً فعالیت، نمره دهی نخواهد شد. این فعالیت شامل:• انتخاب حداقل ۸ مفهوم کلیدی آناتومی (بلوک کلیوی)• تولید سرنخ‌های معنادار برای هر مفهوم• طراحی جدولی که کلمات در آن به‌صورت افقی و عمودی تقاطع داشته باشند• و حل جدول برای دریافت بازخورد درونی درباره صحت ارتباط بین مفاهیم است.در گروه C، دانشجویان پس از مطالعه محتوای پیش‌کلاسی و حداکثر تا یک روز قبل از برگزاری کلاس، در یک کوئیز تعاملی که به‌صورت یک آزمون کوتاه ۵ سؤالی چندگزینه‌ای در سامانه نوید بارگذاری می شود، شرکت می‌کنند. سؤالات به‌صورت تصادفی از بانک سؤالات مرتبط با محتوای جلسه انتخاب می‌شوند و پاسخها بلافاصله با بازخورد فوری (درست/نادرست همراه با توضیح کوتاه) ارائه می‌شوند.
طبقه بندی
رفتاری
مراکز بیمار گیری
1
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی البرز
نام کامل فرد مسوول
مریم شیری
آدرس خیابان
خیابان انقلاب، خیابان قدس، خیابان پورسینا
شهر
تهران
استان
تهران
کد پستی
1461884513
تلفن
+98 21 8896 5909
فکس
+98 21 8896 5909
ایمیل
oir@tums.ac.ir
آدرس صفحه وب
https://www.tums.ac.ir/
حمایت کنندگان / منابع مالی
1
حمایت کننده مالی
نام سازمان / نهاد
دانشگاه علوم پزشکی تهران
نام کامل فرد مسوول
دکتر رامین کردی
آدرس خیابان
خیابان انقلاب، خیابان قدس، خیابان پورسینا
شهر
تهران
استان
تهران
کد پستی
1461884513
تلفن
+98 21 8896 5909
فکس
+98 21 8896 5909
ایمیل
oir@tums.ac.ir
آدرس صفحه وب
https://www.tums.ac.ir/
ردیف بودجه
کد بودجه
آیا منبع مالی همان سازمان یا نهاد حمایت کننده مالی است؟
بلی
عنوان منبع مالی
دانشگاه علوم پزشکی تهران
درصد تامین مالی مطالعه توسط این منبع
100
بخش عمومی یا خصوصی
عمومی
مبدا اعتبار از داخل یا خارج کشور
داخلی
طبقه بندی منابع اعتبار خارحی
خالی
کشور مبدا
طبقه بندی موسسه تامین کننده اعتبار
دانشگاهی
فرد مسوول پاسخگویی عمومی کارآزمایی
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه علوم پزشکی تهران
نام کامل فرد مسوول
مریم شیری
موقعیت شغلی
دانشجو
آخرین مدرک تحصیلی
فوق لیسانس
سایر حوزه‌های کاری/تخصص‌ها
آموزش پزشکی
آدرس خیابان
کرج، شاهین ویلا، میدان باهنر، خیابان 22 بهمن شمالی، کوچه شهید پاشا زانوسی، پلاک 51، طبقه سوم
شهر
کرج
استان
البرز
کد پستی
3195717547
تلفن
+98 26 3484 2436
ایمیل
m.shiri@abzums.ac.ir
فرد مسوول پاسخگویی علمی مطالعه
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه علوم پزشکی تهران
نام کامل فرد مسوول
مریم شیری
موقعیت شغلی
دانشجو
آخرین مدرک تحصیلی
فوق لیسانس
سایر حوزه‌های کاری/تخصص‌ها
آموزش پزشکی
آدرس خیابان
کرج، شاهین ویلا، میدان باهنر، خیابان 22 بهمن شمالی، کوچه شهید پاشا زانوسی، پلاک 51، طبقه سوم
شهر
کرج
استان
البرز
کد پستی
3195717547
تلفن
+98 26 3483 2436
ایمیل
m.shiri@abzums.ac.ir
فرد مسوول به‌روز رسانی اطلاعات
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه علوم پزشکی تهران
نام کامل فرد مسوول
مریم شیری
موقعیت شغلی
دانشجو
آخرین مدرک تحصیلی
فوق لیسانس
سایر حوزه‌های کاری/تخصص‌ها
آموزش پزشکی
آدرس خیابان
کرج، شاهین ویلا، میدان باهنر، خیابان 22 بهمن شمالی، کوچه شهید پاشا زانوسی، پلاک 51، طبقه سوم
شهر
کرج
استان
البرز
کد پستی
3195717547
تلفن
+98 26 3484 2436
ایمیل
m.shiri@abzums.ac.ir
برنامه انتشار
فایل داده شرکت کنندگان (IPD)
خیر - برنامه‌ای برای انتشار آن وجود ندارد
توجیه/علت عدم تصمیم/عدم انتشار IPD
اطلاعات بیشتری وجود ندارد.
پروتکل مطالعه
بله - برنامه‌ای برای انتشار آن وجود دارد
نقشه آنالیز آماری
بله - برنامه‌ای برای انتشار آن وجود دارد
فرم رضایتنامه آگاهانه
خیر - برنامه‌ای برای انتشار آن وجود ندارد
گزارش مطالعه بالینی
بله - برنامه‌ای برای انتشار آن وجود دارد
کدهای استفاده شده در آنالیز
خیر - برنامه‌ای برای انتشار آن وجود ندارد
نظام دسته‌بندی داده (دیکشنری داده)
خیر - برنامه‌ای برای انتشار آن وجود ندارد
عنوان و جزییات بیشتر در مورد داده/مستند
مقاله و پایان نامه
بازه زمانی امکان دسترسی به داده/مستند
دائمی
کسانی که اجازه دارند به داده/مستند دسترسی پیدا کنند
همه
به چه منظور و تحت چه شرایطی داده/مستند قابل استفاده است
جهت استفاده های پژوهشی و علمی
برای دریافت داده/مستند به چه کسی یا کجا مراجعه شود
مریم شیری
یک درخواست برای داده/مستند چه فرایندی را طی می‌کند
مراجعه به وب سایت مجله ای که مقاله در آن منتظر شده است و دانلود مقاله و یا ارسال ایمیل به آدرس: m.shiri@abzums.ac.ir