مقایسه اثربخشی و ایمنی قرص مخاطچسب مورد با ژل آمیتریپتیلین ۲٪ و دهانشویه دگزامتازون ۰/۰۱٪ در درمان آفت راجعه مینور
طراحی
در این کارآزمایی تکمرکزی، تصادفیشده، فعالکنترل و فاز ۲/۳، ۸۱ بیمار به سه گروه موازی (۲۷/۲۸/۲۶) تقسیم شدند. تصادفیسازی با بلوکهای ۶تایی تولیدشده توسط کامپیوتر انجام شد و پنهانسازی تخصیص در پاکتهای دربسته و مات صورت گرفت. ارزیابان پیامد و آماردان کورسازی شده بودند؛ اما شرکتکنندگان به دلیل شکلهای دارویی متفاوت (قرص، ژل و دهانشویه) کور نبودند. هیچ گروه دارونمایی در مطالعه گنجانده نشد.
نحوه و محل انجام مطالعه
مطالعه تکمرکزی در دانشگاه علوم پزشکی کرمان. تصادفیسازی بلوکی، پنهانسازی با پاکت مهر و مومشده. ارزیاب پیامد و آماردان کور؛ بیماران کور نبودند. بدون دارونما. درمان ۱۰ روز، ارزیابی روزهای ۰، ۱، ۴، ۶ و ۱۰.
شرکت کنندگان/شرایط ورود و عدم ورود
ورود: سن ۱۸–۶۵ سال؛ ضایعه فعال آفت مینور؛ سابقه ≥۳ اپیزود در سال؛ رضایت کتبی آگاهانه.
عدم ورود: حساسیت به اجزای مطالعه؛ عفونت حاد؛ بارداری یا شیردهی؛ مصرف سیستمیک کورتیکواستروئید/سرکوبگر ایمنی در ۳ ماه اخیر؛ ضایعات ثانویه به بیماری سیستمیک؛ آنتیبیوتیک سیستمیک در ۱۴ روز اخیر؛ درمان موضعی زخم دهان در ۷۲ ساعت اخیر؛ سرطان فعال؛ ارتودنسی یا پروتز پارسیل متحرک؛ شرکت در کارآزمایی دیگر؛ عدم تمایل یا ناتوانی در رعایت پروتکل.
گروههای مداخله
سه گروه موازی درمان فعال (هر سه گروه، سه بار در روز به مدت ۱۰ روز؛ ۳۰ دقیقه پس از مصرف، چیزی نخورند، ننوشند و دهان را نشویند):
گروه A: ژل موضعی آمیتریپتیلین ۲٪
گروه B: قرص باکال مخاطچسب مورد (Myrtus communis)
گروه C: دهانشویه دگزامتازون ۰٫۰۱٪
متغیرهای پیامد اصلی
تغییر قطر زخم آفت (میلیمتر) از ابتدا تا روز ۱۰
اطلاعات عمومی
علت بروز رسانی
نام اختصاری
اطلاعات ثبت در مرکز
شماره ثبت کارآزمایی در مرکز:IRCT20260912071020N1
تاریخ تایید ثبت در مرکز:2026-09-17, ۱۴۰۵/۰۶/۲۶
زمانبندی ثبت:retrospective
آخرین بروز رسانی:2026-09-17, ۱۴۰۵/۰۶/۲۶
تعداد بروز رسانیها:0
تاریخ تایید ثبت در مرکز
2026-09-17, ۱۴۰۵/۰۶/۲۶
اطلاعات تماس ثبت کننده
نام
مرتضی برکم
نام سازمان / نهاد
کشور
جمهوری اسلامی ایران
تلفن
+98 34 3245 5537
آدرس ایمیل
mortezabarkam@outlook.com
وضعیت بیمار گیری
بیمار گیری تمام شده
منبع مالی
تاریخ شروع بیمار گیری مورد انتظار
2026-04-04, ۱۴۰۵/۰۱/۱۵
تاریخ پایان بیمار گیری مورد انتظار
2026-09-11, ۱۴۰۵/۰۶/۲۰
تاریخ شروع بیمارگیری تحقق یافته
2026-04-04, ۱۴۰۵/۰۱/۱۵
تاریخ پایان بیمارگیری تحقق یافته
2026-09-11, ۱۴۰۵/۰۶/۲۰
تاریخ خاتمه کارآزمایی
2026-09-11, ۱۴۰۵/۰۶/۲۰
عنوان علمی کارآزمایی
توسعه و ارزیابی بالینی قرص مخاطچسب بوکال مورد (Myrtus communis) برای استوماتیت آفتی عودکننده خفیف: یک کارآزمایی بالینی تصادفیشده کنترلشده
عنوان عمومی کارآزمایی
بررسی اثر مخاطچسب بوکال مورد (Myrtus communis) برای استوماتیت آفتی عودکننده
هدف اصلی مطالعه
درمانی
شرایط عمده ورود و عدم ورود به مطالعه
شرایط عمده ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
سن بین ۱۸ تا ۶۵ سال
وجود ضایعه فعال آفت راجعه مینور در مخاط غیرکراتینیزه دهان (مخاط لب یا بوکال)
سابقه حداقل سه نوبت آفت راجعه در سال
ارائه رضایتنامه کتبی آگاهانه
شرایط عمده عدم ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
حساسیت شناختهشده به اجزای مطالعه
بیماری عفونی حاد
بارداری یا شیردهی
مصرف سیستمیک کورتیکواستروئید یا سرکوبگر ایمنی در ۳ ماه گذشته
ضایعات دهانی ثانویه به بیماریهای سیستمیک (مانند کولیت اولسراتیو، بیماری کرون، سندرم بهجت یا کمخونی شدید)
مصرف آنتیبیوتیک سیستمیک در ۱۴ روز گذشته
درمان موضعی زخم دهان در ۷۲ ساعت گذشته
تشخیص سرطان فعال
وسایل ارتودنسی یا پروتز پارسیل متحرک
شرکت همزمان در کارآزمایی بالینی دیگر
ناتوانی یا عدم تمایل به رعایت پروتکل مطالعه
سن
از سن 18 ساله تا سن 65 ساله
جنسیت
هر دو
فاز مطالعه
3
گروههای کور شده در مطالعه
اطلاعات موجود نیست
حجم نمونه کل
حجم نمونه پیشبینی شده:
75
حجم نمونه تحقق یافته:
81
تصادفی سازی (نظر محقق)
اختصاص تصادفی به گروههای مداخله و کنترل
توصیف نحوه تصادفی سازی
در این مطالعه از تصادفیسازی بلوکی با بلوکهای ۶تایی استفاده شد. واحد تصادفیسازی فردی بود و هر بیمار بهصورت مستقل به یکی از سه گروه مطالعه تخصیص یافت. توالی تصادفی به نسبت ۱:۱:۱ برای سه گروه (ژل آمیتریپتیلین ۲٪، قرص مخاطچسب مورت، دهانشویه دکسامتازون) توسط یک آماردان مستقل و با استفاده از نرمافزار تولید اعداد تصادفی/کامپیوتری تهیه شد. هیچ لایهبندی بر اساس متغیرهای پایه انجام نشد. برای پنهانسازی تخصیص، از پاکتهای مهر و مومشده، مات و شمارهگذاریشده بهصورت متوالی استفاده شد؛ بهطوریکه تخصیص هر بیمار تنها پس از ورود به مطالعه و باز کردن پاکت مربوطه مشخص میشد. مداخلات در ظروف کدگذاریشده و یکسان تحویل داده شدند. ارزیابان پیامد و آماردان از گروهبندی بیماران کور بودند. بهدلیل تفاوت شکل فیزیکی مداخلات (قرص، ژل، دهانشویه)، کورسازی کامل شرکتکنندگان امکانپذیر نبود. از روشهای شبهتصادفی مانند تخصیص بر اساس روز مراجعه، زوج/فرد بودن و غیره استفاده نشد.
کور سازی (به نظر محقق)
کور نشده است
توصیف نحوه کور سازی
دارو نما
ندارد
اختصاص به گروههای مطالعه
موازی
سایر مشخصات طراحی مطالعه
این مطالعه دارای طراحی دو مرحلهای بود: مرحله اول، توسعه و مشخصهیابی فیزیکوشیمیایی یک قرص مخاطچسب بوکال حاوی اسانس Myrtus communis؛ و مرحله دوم، یک کارآزمایی بالینی تصادفیشده، موازی و با کنترل فعال سهگروهی. در مرحله بالینی، بیماران به نسبت ۱:۱:۱ به سه گروه دریافتکننده ژل آمیتریپتیلین ۲٪، قرص مخاطچسب مورت، یا دهانشویه دکسامتازون ۰/۰۱٪ تخصیص یافتند. مطالعه بدون گروه دارونما و با مقایسهکنندههای فعال انجام شد. کورسازی شرکتکنندگان بهدلیل تفاوت شکل دارویی (قرص، ژل، دهانشویه) امکانپذیر نبود، اما ارزیابان پیامد و آماردان کور بودند. تخصیص تصادفی به روش بلوکی با بلوکهای ۶تایی و پنهانسازی تخصیص با پاکتهای مهر و مومشده و شمارهگذاریشده انجام شد. پیامد اصلی تغییر قطر زخم و پیامدهای ثانویه شامل شدت درد (VAS)، اریتم و اگزودا بودند که در روزهای ۰، ۱، ۴، ۶ و ۱۰ ارزیابی شدند. بهدلیل عدم تعادل پایه در نمرات اریتم و اگزودا بین گروهها، تحلیلها با مدلهای مختلط و تعدیل برای مقادیر پایه انجام شد. مطالعه تکمرکزی و بر بیماران مبتلا به RAS مینور محدود بود.
کد ثبت در سایر مراکز ثبت بینالمللی
خالی
تاییدیه کمیتههای اخلاق
1
کمیته اخلاق
نام کمیته اخلاق
کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی کرمان
آدرس خیابان
کرمان، ابتدای محور هفت باغ علوی ، پردیس دانشگاه علوم پزشکی
شهر
کرمان
استان
کرمان
کد پستی
7616910002
تاریخ تایید
2026-08-29, ۱۴۰۵/۰۶/۰۷
کد کمیته اخلاق
IR.KMU.AH.REC.1405.084
بیماریهای (موضوعات) مورد مطالعه
1
شرح
آفت عود کننده خفیف مینور (استوماتیت آفتی عود کننده خفیف)
کد ICD-10
K12.0
توصیف کد ICD-10
Recurrent oral aphthae
متغیر پیامد اولیه
1
شرح متغیر پیامد
متغیر پیامد اولیه، تغییر قطر زخم آفت راجعه مینور (بر حسب میلیمتر) از ابتدا (روز ۰) تا روز ۱۰ بود. قطر زخم با پروب پریودنتال کالیبره UNC-15 اندازهگیری شد؛ بزرگترین قطر و قطر عمود بر آن ثبت و میانگین این دو بهعنوان قطر زخم در نظر گرفته شد. اندازهگیریها در روزهای ۰، ۱، ۴، ۶ و ۱۰ انجام شد. پیامد اصلی، تفاوت قطر زخم در روز ۱۰ نسبت به روز ۰ بود. حجم نمونه بر اساس تشخیص اختلاف ۲ میلیمتری در قطر زخم با انحراف معیار ۲/۵ میلیمتر، توان ۸۰٪ و سطح معناداری ۰/۰۵ محاسبه شد.
مقاطع زمانی اندازهگیری
اندازهگیری قطر زخم آفت در ابتدای مطالعه (روز ۰، قبل از شروع مداخله) و در روزهای ۱، ۴، ۶ و ۱۰ پس از شروع درمان انجام شد. پیامد اولیه، تغییر قطر زخم از روز ۰ تا روز ۱۰ بود.
نحوه اندازهگیری متغیر
قطر زخم آفت با استفاده از پروب پریودنتال کالیبرهشده مدل UNC-15 اندازهگیری شد. بزرگترین قطر زخم و قطر عمود بر آن ثبت گردید و میانگین این دو بهعنوان قطر زخم در نظر گرفته شد.
متغیر پیامد ثانویه
1
شرح متغیر پیامد
شدت درد دهانی بیماران مبتلا به آفت راجعه مینور بر اساس مقیاس آنالوگ بصری از ۰ تا ۱۰ سنجیده شد؛ نمره ۰ نشاندهنده عدم درد و نمره ۱۰ نشاندهنده بدترین درد قابل تصور بود.
مقاطع زمانی اندازهگیری
در ابتدای مطالعه (روز ۰، قبل از شروع مداخله) و روزهای ۱، ۴، ۶ و ۱۰ پس از شروع درمان.
نحوه اندازهگیری متغیر
مقیاس آنالوگ بصری با دامنه ۰ تا ۱۰؛ ثبت نمره توسط خود بیمار.
2
شرح متغیر پیامد
درجه قرمزی (اریتما) مخاط دهانی اطراف زخم آفت توسط پزشک و بر اساس یک مقیاس ۴ نقطهای سنجیده شد: ۰ = بدون قرمزی (رنگ مخاط طبیعی)، ۱ = خفیف (هاله صورتی کمرنگ یا روشن)، ۲ = متوسط (هاله قرمز مشخص)، ۳ = شدید (هاله قرمز تیره، عمیق یا بنفشرنگ).
مقاطع زمانی اندازهگیری
نمره اریتما در ابتدای مطالعه (روز ۰، قبل از شروع مداخله) و در روزهای ۱، ۴، ۶ و ۱۰ پس از شروع درمان اندازهگیری شد.
نحوه اندازهگیری متغیر
نمره اریتما با استفاده از یک مقیاس استاندارد ۴ نقطهای و از طریق معاینه بالینی توسط پزشک ارزیاب اندازهگیری شد.
3
شرح متغیر پیامد
میزان پوشش فیبرینی (اگزودا) روی کف زخم آفت توسط پزشک و بر اساس یک مقیاس ۴ نقطهای سنجیده شد: ۰ = بدون اگزودا (کف زخم تمیز)، ۱ = خفیف (لایه نازک و پراکنده سفید یا زرد که کمتر از ۲۵٪ کف زخم را میپوشاند)، ۲ = متوسط (لایه فیبرینی متوسط که ۲۵٪ تا ۷۵٪ کف زخم را میپوشاند)، ۳ = شدید (لایه ضخیم و پیوسته که بیش از ۷۵٪ کف زخم را میپوشاند).
مقاطع زمانی اندازهگیری
نمره اگزودا در ابتدای مطالعه (روز ۰، قبل از شروع مداخله) و در روزهای ۱، ۴، ۶ و ۱۰ پس از شروع درمان اندازهگیری شد.
نحوه اندازهگیری متغیر
نمره اگزودا با استفاده از یک مقیاس استاندارد ۴ نقطهای و از طریق معاینه بالینی توسط پزشک ارزیاب اندازهگیری شد.
گروههای مداخله
1
شرح مداخله
گروه مداخله اول: دهانشویه دگزامتازون سدیم فسفات ۰/۰۱٪ w/v. دهانشویه دگزامتازون سدیم فسفات با غلظت ۰/۰۱٪ وزنی/حجمی (معادل ۰/۵ میلیگرم در ۵ میلیلیتر) تهیه شد. این محلول با حل کردن دگزامتازون سدیم فسفات همراه با سدیم مونوفسفات و سدیم دیفسفات در آب مقطر ساخته شد. بیماران سه بار در روز، هر بار ۵ میلیلیتر از دهانشویه را بهمدت ۳۰ ثانیه در دهان شستوشو دادند و سپس بیرون ریختند. مدت درمان ۱۰ روز متوالی بود. به بیماران توصیه شد تا ۳۰ دقیقه پس از مصرف از خوردن، آشامیدن یا شستوشوی دهان خودداری کنند.
طبقه بندی
درمانی - داروها
2
شرح مداخله
گروه مداخله دوم: ژل موضعی آمیتریپتیلین هیدروکلراید ۲٪w/w. ژل موضعی آمیتریپتیلین هیدروکلراید با غلظت ۲٪ وزنی/وزنی تهیه شد. این ژل با استفاده از هیدروکسیپروپیل متیلسلولز بهعنوان عامل ژلساز و با مواد نگهدارنده متیلپارابن (۰/۱٪) و پروپیلپارابن (۰/۰۱٪) فرموله شد. بیماران سه بار در روز مقدار کافی از ژل را برای پوشاندن زخم روی آن مالیدند. مدت درمان ۱۰ روز متوالی بود. به بیماران توصیه شد تا ۳۰ دقیقه پس از مصرف از خوردن، آشامیدن یا شستوشوی دهان خودداری کنند.
طبقه بندی
درمانی - داروها
3
شرح مداخله
گروه مداخله سوم: قرص مخاطچسب بوکال Myrtus communis (مورد). قرص مخاطچسب بوکال حاوی ۲۵ میلیگرم اسانس Myrtus communis (معادل ۱۲/۵٪ وزنی/وزنی) در هر قرص ۲۰۰ میلیگرمی. اسانس مورد با روش تقطیر با آب از برگهای خشک و تأییدشده گیاه استخراج شد. هر قرص با ترکیبات پلیمری شامل کربومر، آلژینات، سلولز میکروکریستالی (Avicel)، پلیاتیلن گلیکول ۶۰۰۰ و منیزیم استئارات فرموله شد (فرمولاسیون F2). بیماران یک قرص را سه بار در روز (هر ۸ ساعت) مستقیماً روی زخم قرار دادند تا در محل بچسبد و حل شود. مدت درمان ۱۰ روز متوالی بود. به بیماران توصیه شد تا ۳۰ دقیقه پس از مصرف از خوردن، آشامیدن یا شستوشوی دهان خودداری کنند.
آیا منبع مالی همان سازمان یا نهاد حمایت کننده مالی است؟
بلی
عنوان منبع مالی
دانشگاه علوم پزشکی کرمان
درصد تامین مالی مطالعه توسط این منبع
100
بخش عمومی یا خصوصی
عمومی
مبدا اعتبار از داخل یا خارج کشور
داخلی
طبقه بندی منابع اعتبار خارحی
خالی
کشور مبدا
طبقه بندی موسسه تامین کننده اعتبار
دانشگاهی
فرد مسوول پاسخگویی عمومی کارآزمایی
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه علوم پزشکی کرمان
نام کامل فرد مسوول
مرتضی برکم
موقعیت شغلی
داروساز غیرهیئت علمی
آخرین مدرک تحصیلی
دکترای پزشکی
سایر حوزههای کاری/تخصصها
داروسازی
آدرس خیابان
کرمان، خیابان هوشنگ مرادی، کوچه11
شهر
کرمان
استان
کرمان
کد پستی
7616911319
تلفن
0098343621856501
ایمیل
mortezabarkam@outlook.com
فرد مسوول پاسخگویی علمی مطالعه
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه علوم پزشکی کرمان
نام کامل فرد مسوول
مرتضی برکم
موقعیت شغلی
داروساز غیرهیئت علمی
آخرین مدرک تحصیلی
دکترای پزشکی
سایر حوزههای کاری/تخصصها
داروسازی
آدرس خیابان
کرمان، خیابان هوشنگ مرادی، کوچه 11
شهر
کرمان
استان
کرمان
کد پستی
7616911319
تلفن
009834621856501
ایمیل
mortezabarkam@outlook.com
فرد مسوول بهروز رسانی اطلاعات
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه علوم پزشکی کرمان
نام کامل فرد مسوول
مرتضی برکم
موقعیت شغلی
داروساز غیرهیئت علمی
آخرین مدرک تحصیلی
دکترای پزشکی
سایر حوزههای کاری/تخصصها
داروسازی
آدرس خیابان
کرمان، خیابان هوشنگ مرادی، کوچه 11
شهر
کرمان
استان
کرمان
کد پستی
7616911319
تلفن
0098343621856501
ایمیل
mortezabarkam@outlook.com
برنامه انتشار
فایل داده شرکت کنندگان (IPD)
بله - برنامهای برای انتشار آن وجود دارد
پروتکل مطالعه
هنوز تصمیم نگرفتهام - برنامه انتشار آن هنوز مشخص نیست
نقشه آنالیز آماری
خیر - برنامهای برای انتشار آن وجود ندارد
فرم رضایتنامه آگاهانه
هنوز تصمیم نگرفتهام - برنامه انتشار آن هنوز مشخص نیست
گزارش مطالعه بالینی
هنوز تصمیم نگرفتهام - برنامه انتشار آن هنوز مشخص نیست
کدهای استفاده شده در آنالیز
هنوز تصمیم نگرفتهام - برنامه انتشار آن هنوز مشخص نیست
نظام دستهبندی داده (دیکشنری داده)
هنوز تصمیم نگرفتهام - برنامه انتشار آن هنوز مشخص نیست
عنوان و جزییات بیشتر در مورد داده/مستند
دادههای فردی شرکتکنندگان بهصورت ناشناسشده (بدون اطلاعات شناساییکننده) و همچنین پروتکل مطالعه، در صورت درخواست معقول از نویسنده مسئول قابل اشتراکگذاری است. دسترسی به دادهها محدود به پژوهشگرانی خواهد بود که هدف مطالعهای مشخص و مورد تأیید داشته باشند. دادههای خام شامل اطلاعات جمعیتشناختی، قطر زخم، نمره درد، اریتم و اگزودا در مقاطع زمانی مختلف است. هیچ داده حساس یا قابل شناسایی فردی بهصورت عمومی منتشر نخواهد شد.
بازه زمانی امکان دسترسی به داده/مستند
شروع دوره دسترسی ۶ ماه پس از انتشار نتایج مطالعه و به مدت ۵ سال
کسانی که اجازه دارند به داده/مستند دسترسی پیدا کنند
پژوهشگران شاغل در مؤسسات دانشگاهی و علمی، پس از ارائه درخواست کتبی با هدف پژوهشی مشخص و تأیید نویسنده مسئول و کمیته اخلاق، مجاز به دسترسی به دادههای ناشناسشده و مستندات مطالعه هستند. دسترسی برای اهداف تجاری یا صنعتی بدون توافق جداگانه مجاز نیست.
به چه منظور و تحت چه شرایطی داده/مستند قابل استفاده است
دادهها و مستندات فقط برای اهداف پژوهشی دانشگاهی و علمی، شامل بازتحلیل دادهها، متاآنالیز، راستیآزمایی نتایج، و پژوهشهای ثانویه مرتبط با آفت راجعه مینور و درمانهای موضعی، قابل استفاده است. استفاده تجاری، قانونی، یا ثبت اختراع مجاز نیست.
برای دریافت داده/مستند به چه کسی یا کجا مراجعه شود
درخواستها برای دسترسی به دادههای ناشناسشده و مستندات مطالعه باید در وهله اول به نویسنده مسئول مقاله ارسال شود.
یک درخواست برای داده/مستند چه فرایندی را طی میکند
درخواستکننده باید مراحل زیر را طی کند:
ارسال درخواست کتبی
تأیید کمیته اخلاق
انعقاد توافقنامه اشتراک داده
آمادهسازی دادهها
تحویل داده/مستند
مدت زمان تقریبی کل فرایند: ۶ تا ۸ هفته از زمان ارسال درخواست اولیه تا دریافت دادهها.