مقایسه مقادیر سرمی هورمون پاراتیروئید (PTH)، آلکالین فسفاتاز (ALP)، کلسیم (Ca) و فسفر (P) در بیماران سرطانی مصرفکننده داروی دنوزوماب با و بدون استئونکروز فک مرتبط با دارو (MRONJ) و بررسی ارتباط آنها با شدت و مرحله بیماری.
طراحی
مطالعه مقطعی-تحلیلی و مورد-شاهدی با تخصیص غیرتصادفی، مشتمل بر ۷۰ بیمار مصرفکننده دنوزوماب در دو گروه موازی مورد (۳۵ نفر) و شاهد (۳۵ نفر) با روش نمونهگیری در دسترس، بدون کورسازی.
نحوه و محل انجام مطالعه
مطالعه در بخشهای جراحی فک و صورت بیمارستانهای سینا و امام خمینی تهران انجام میپذیرد. پس از معاینات بالینی و رادیوگرافیک و تعیین استیج بیماری بر اساس راهنمای AAOMS، حدود ۵ میلیلیتر خون وریدی ناشتا بین ساعت ۸ تا ۱۰ صبح اخذ میشود. پس از جداسازی سرم، سنجش PTH به روش الکتروکمیلومینسانس (ECLIA) و اندازهگیری ALP، کلسیم و فسفر به روشهای فتومتریک و رنگسنجی در آزمایشگاه مرکزی انجام میگیرد.
شرکت کنندگان/شرایط ورود و عدم ورود
شرایط ورود: سن حداقل ۲۰ سال؛ سابقه مصرف داروی دنوزوماب (Xgeva) حداقل به مدت یک سال؛ تشخیص قطعی MRONJ بر اساس معیارهای AAOMS 2020 (برای گروه مورد)؛ عدم وجود علائم بالینی یا رادیوگرافیک MRONJ (برای گروه شاهد)؛ تمایل به همکاری و امضای رضایتنامه.
شرایط عدم ورود: سابقه پرتودرمانی در ناحیه سر، گردن و فک و صورت؛ بیماریهای متابولیک استخوانی غیرمرتبط با MRONJ؛ سابقه جراحی فک و صورت در سه ماه اخیر؛ عفونتهای فعال دهانی نامرتبط با MRONJ؛ انصراف از پژوهش.
گروههای مداخله
گروه مورد: ۳۵ نفر از بیماران مبتلا به بدخیمیهای استخوانی دریافتکننده داروی دنوزوماب که دچار عارضه استئونکروز فک (MRONJ) شدهاند.
گروه شاهد: ۳۵ نفر از بیماران دریافتکننده دنوزوماب که هیچگونه علائم بالینی یا رادیوگرافیک دال بر استئونکروز فک ندارند.
متغیرهای پیامد اصلی
سطح سرمی هورمون پاراتیروئید (PTH)؛ سطح سرمی آنزیم آلکالین فسفاتاز (ALP)؛ غلظت سرمی کلسیم (Ca)؛ غلظت سرمی فسفر (P).
اطلاعات عمومی
علت بروز رسانی
نام اختصاری
اطلاعات ثبت در مرکز
شماره ثبت کارآزمایی در مرکز:IRCT20260530069570N1
تاریخ تایید ثبت در مرکز:2026-10-20, ۱۴۰۵/۰۷/۲۸
زمانبندی ثبت:prospective
آخرین بروز رسانی:2026-10-20, ۱۴۰۵/۰۷/۲۸
تعداد بروز رسانیها:0
تاریخ تایید ثبت در مرکز
2026-10-20, ۱۴۰۵/۰۷/۲۸
اطلاعات تماس ثبت کننده
نام
فاطمه عباسی
نام سازمان / نهاد
کشور
جمهوری اسلامی ایران
تلفن
+98 910 225 7592
آدرس ایمیل
shadiabbasiiii19@gmail.com
وضعیت بیمار گیری
در حال بیمار گیری
منبع مالی
تاریخ شروع بیمار گیری مورد انتظار
2026-11-06, ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
تاریخ پایان بیمار گیری مورد انتظار
2027-04-04, ۱۴۰۶/۰۱/۱۵
تاریخ شروع بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ پایان بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ خاتمه کارآزمایی
خالی
عنوان علمی کارآزمایی
مقایسه مقادیر سرمی کلسیم،فسفر،آلکالین فسفاتاز و هورمون پاراتیروئید در ابتلا و عدم ابتلا به استئونکروز فک مرتبط با مصرف داروی دنوزوماب
عنوان عمومی کارآزمایی
بررسی نشانگرهای بیوشیمیایی استخوان در استئونکروز فک ناشی از دنوزوماب
هدف اصلی مطالعه
پیشگیری
شرایط عمده ورود و عدم ورود به مطالعه
شرایط عمده ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
بیماران مبتلا به بدخیمیهای استخوانی و سرطانی با سن حداقل ۲۰ سال
سابقه مصرف داروی دنوزوماب به مدت حداقل یک سال گذشته
احراز قطعی استئونکروز فک ناشی از دارو طبق معیارهای AAOMS 2020 جهت گروه مورد
مصرف داروی دنوزوماب بدون شواهد بالینی و رادیوگرافیک نکروز فک جهت گروه شاهد
تمایل به همکاری در پژوهش و امضای فرم رضایتنامه آگاهانه
شرایط عمده عدم ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
سابقه پرتودرمانی در ناحیه سر، گردن و فک و صورت
ابتلا به بیماریهای متابولیک استخوانی غیرمرتبط با MRONJ
سابقه جراحی فک و صورت در سه ماه اخیر
ابتلا به عفونتهای فعال و حاد دهانی غیرمرتبط با MRONJ
انصراف بیمار از ادامه همکاری در هر یک از مراحل نمونهگیری
سن
از سن 20 ساله
جنسیت
هر دو
فاز مطالعه
مصداق ندارد
گروههای کور شده در مطالعه
اطلاعات موجود نیست
حجم نمونه کل
حجم نمونه پیشبینی شده:
70
تصادفی سازی (نظر محقق)
اختصاص غیر تصادفی به گروههای مداخله و کنترل
توصیف نحوه تصادفی سازی
کور سازی (به نظر محقق)
کور نشده است
توصیف نحوه کور سازی
دارو نما
ندارد
اختصاص به گروههای مطالعه
موازی
سایر مشخصات طراحی مطالعه
این مطالعه از نوع مقطعی-تحلیلی (مورد-شاهدی) است که بر روی ۷۰ بیمار سرطانی مصرفکننده داروی دنوزوماب (۳۵ بیمار مبتلا به MRONJ و ۳۵ بیمار همسان به عنوان شاهد) به منظور بررسی و مقایسه شاخصهای بیوشیمیایی سرمی متابولیسم استخوان شامل PTH، ALP، کلسیم و فسفر انجام میشود.
کد ثبت در سایر مراکز ثبت بینالمللی
خالی
تاییدیه کمیتههای اخلاق
1
کمیته اخلاق
نام کمیته اخلاق
کمیته اخلاق دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران
در بدو ورود بیمار به مطالعه پس از تشخیص و پیش از هرگونه مداخله درمانی
نحوه اندازهگیری متغیر
روش فوتومتریک رنگسنجی آنزیمی بر اساس پروتکل IFCC با دستگاه اتوآنالایزر هیتاچی ۹۰۲
2
شرح متغیر پیامد
سطح هورمون پاراتیروئید دستنخورده (PTH) سرم
مقاطع زمانی اندازهگیری
در بدو ورود بیمار به مطالعه پس از تشخیص و پیش از هرگونه مداخله درمانی
نحوه اندازهگیری متغیر
روش ایمونواسی الکتروکمیلومینسانس (ECLIA) با استفاده از دستگاه اتوآنالایزر استت فکس ۲۶۰۰
متغیر پیامد ثانویه
1
شرح متغیر پیامد
غلظت سرمی کلسیم (Ca) و فسفر (P)
مقاطع زمانی اندازهگیری
در بدو ورود بیمار به مطالعه پس از تشخیص و پیش از هرگونه مداخله درمانی
نحوه اندازهگیری متغیر
روش رنگسنجی آنزیمی (Arsenazo III یا o-CPC) برای کلسیم و روش فوتومتریک رنگسنجی (Phosphomolybdate/UV) برای فسفر با دستگاه اتوآنالایزر بیوشیمی BT-3500
گروههای مداخله
1
شرح مداخله
گروه مداخله: ۳۵ بیمار مبتلا به بدخیمیهای استخوانی و سرطانی دریافتکننده دنوزوماب (اکسجیوا) که دچار استئونکروز فک مرتبط با دارو بر اساس معیارهای انجمن جراحان دهان و فک و صورت آمریکا (سال ۲۰۲۰) شدهاند. از بیماران ۵ میلیلیتر نمونه خون وریدی ناشتا جهت ارزیابی سطوح سرمی هورمون پاراتیروئید، آلکالین فسفاتاز، کلسیم و فسفر اخذ میشود.
طبقه بندی
تشخیصی
2
شرح مداخله
گروه کنترل: ۳۵ بیمار مبتلا به بدخیمیهای استخوانی دریافتکننده داروی دنوزوماب (اکسجیوا) فاقد هرگونه علائم بالینی یا رادیوگرافیک دال بر استئونکروز فک که از نظر سن و جنس با گروه مورد همسان شدهاند. از این بیماران ۵ میلیلیتر نمونه خون وریدی ناشتا جهت ارزیابی سطوح سرمی هورمون پاراتیروئید، آلکالین فسفاتاز، کلسیم و فسفر اخذ میشود.