اثربخشی مداخله شناختی رفتاری و باورهای مذهبی بر اضطراب اجتماعی، اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم
طراحی
کارآزمایی بالینی دارای گروه کنترل، با گروه های موازی ، بدون کورسازی، تصادفی شده، بر روی 45 بیمار. برای تصادفی سازی از فانکشن rand نرم افزار اکسل استفاده خواهد شد.
نحوه و محل انجام مطالعه
جامعه آماری در این پژوهش شامل دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم دبیرستان حضرت زینب کبری (س) در بازه زمانی مشخص شده برای پژوهش در شهرستان خرمشهر خواهند بود که از نظر اضطراب اجتماعی، اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی از نظر مشاوران مدرسه و کادر آموزشی دچار مشکل باشند در مرحله انتخاب نمونه از روش نمونه‌گیری در دسترس استفاده می‌شود. پس از انتخاب نمونه‌ها به حجم 45 نفر بر اساس معیارهای ورود و خروج پژوهش، شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در سه گروه « مداخله شناختی رفتاری » (گروه مداخله 1)، و «باورهای مذهبی» (گروه مداخله 2) و «لیست انتظار» (گروه کنترل) قرار خواهند گرفت.
شرکت کنندگان/شرایط ورود و عدم ورود
معیارهای ورود: دختران دانش‌آموز دوره متوسطه دوم، کسب نمره بالاتر از نقطه برش در پرسشنامه‌های اضطراب اجتماعی و اضطراب امتحان، ابراز تمایل و باور به مبانی مذهبی
معیارهای عدم ورود: دریافت همزمان سایر مداخلات روان‌شناختی یا دارودرمانی برای اضطراب طی ۳ ماه گذشته، عذم تمایل به شرکت در پژوهش
گروه‌های مداخله
گروه مداخله 1: تمام افرادی که مداخله شناختی رفتاری را دریافت خواهند کرد.
گروه مداخله 2: تمام افرادی که مداخله باورهای مذهبی را دریافت خواهند کرد.
گروه کنترل: تمام افرادی که هیچ گونه مداخله ای را دریافت نخواهند کرد.
متغیرهای پیامد اصلی
اضطراب اجتماعی، اضطراب امتحان، عملکرد تحصیلی
اطلاعات عمومی
علت بروز رسانی
نام اختصاری
اطلاعات ثبت در مرکز
شماره ثبت کارآزمایی در مرکز:IRCT20260908070981N1
تاریخ تایید ثبت در مرکز:2026-09-11, ۱۴۰۵/۰۶/۲۰
زمان‌بندی ثبت:prospective
آخرین بروز رسانی:2026-09-11, ۱۴۰۵/۰۶/۲۰
تعداد بروز رسانی‌ها:0
تاریخ تایید ثبت در مرکز
2026-09-11, ۱۴۰۵/۰۶/۲۰
اطلاعات تماس ثبت کننده
نام
فاطمه حسینی خواه
نام سازمان / نهاد
کشور
جمهوری اسلامی ایران
تلفن
+98 61 3333 3333
آدرس ایمیل
f.tina1394@gmail.com
وضعیت بیمار گیری
بیمار گیری تمام شده
منبع مالی
تاریخ شروع بیمار گیری مورد انتظار
2026-10-02, ۱۴۰۵/۰۷/۱۰
تاریخ پایان بیمار گیری مورد انتظار
2026-10-12, ۱۴۰۵/۰۷/۲۰
تاریخ شروع بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ پایان بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ خاتمه کارآزمایی
خالی
عنوان علمی کارآزمایی
اثربخشی مداخله شناختی رفتاری و باورهای مذهبی بر اضطراب اجتماعی، اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم
عنوان عمومی کارآزمایی
بررسی اثر مداخله ترکیبی شناختی-رفتاری و باورهای مذهبی بر کاهش نشانه‌های اضطراب در دختران نوجوان
هدف اصلی مطالعه
آموزشی/مشاوره‌ای
شرایط عمده ورود و عدم ورود به مطالعه
شرایط عمده ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
دختران دانش‌آموز دوره متوسطه دوم
کسب نمره بالاتر از نقطه برش در پرسشنامه‌های اضطراب اجتماعی و اضطراب امتحان
ابراز تمایل و باور به مبانی مذهبی
شرایط عمده عدم ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
معیارهای عدم ورود: دریافت همزمان سایر مداخلات روان‌شناختی یا دارودرمانی برای اضطراب طی ۳ ماه گذشته
عدم تمایل به شرکت در پژوهش
سن
از سن 15 ساله تا سن 18 ساله
جنسیت
مونث
فاز مطالعه
مصداق ندارد
گروه‌های کور شده در مطالعه
اطلاعات موجود نیست
حجم نمونه کل
حجم نمونه پیش‌بینی شده:
45
تصادفی سازی (نظر محقق)
اختصاص تصادفی به گروه‌های مداخله و کنترل
توصیف نحوه تصادفی سازی
جامعه آماری در این پژوهش شامل دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم در بازه زمانی مشخص شده برای پژوهش خواهند بود که از نظر اضطراب اجتماعی، اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی از نظر مشاوران مدرسه و کادر آموزشی دچار مشکل باشند در مرحله انتخاب نمونه از روش نمونه‌گیری در دسترس استفاده می‌شود. پس از انتخاب نمونه‌ها به حجم 45 نفر بر اساس معیارهای ورود و خروج پژوهش، شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در سه گروه « مداخله شناختی رفتاری » (گروه مداخله 1)، و «باورهای مذهبی» (گروه مداخله 2) و «لیست انتظار» (گروه کنترل) قرار خواهند گرفت. تصادفی‌سازی به روش بلوک‌های تصادفی با اندازه‌های متغیر (۴ و ۶ نفره) توسط یک آمارشناس مستقل که در فرایند اجرا دخالتی ندارد انجام می‌شود. فهرست تخصیص تصادفی با استفاده از تابع RAND در نرم‌افزار Excel تولید و سپس در پاکت‌های مات و دربسته و شماره‌گذاری‌شده قرار داده می‌شود تا محقق و شرکت‌کنندگان از توالی تخصیص آگاه نباشند (مخفی‌سازی تخصیص). باز کردن پاکت و اطلاع از گروه تخصیص تنها در زمان ورود هر شرکت‌کننده به پژوهش انجام خواهد شد. برای اطمینان از برابری متغیرهای پایه‌ای (مانند سطح اضطراب، سن ) توزیع آن‌ها در دو گروه در مرحله تحلیل آماری بررسی خواهد شد.
کور سازی (به نظر محقق)
کور نشده است
توصیف نحوه کور سازی
دارو نما
ندارد
اختصاص به گروه‌های مطالعه
موازی
سایر مشخصات طراحی مطالعه
کد ثبت در سایر مراکز ثبت بین‌المللی
خالی
تاییدیه کمیته‌های اخلاق
1
کمیته اخلاق
نام کمیته اخلاق
کمیته اخلاق دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز
آدرس خیابان
اتوبان گلستان، فرهنگ شهر، روبروی خیابان کشاورز
شهر
اهواز
استان
خوزستان
کد پستی
6134937333
تاریخ تایید
2026-07-14, ۱۴۰۵/۰۴/۲۳
کد کمیته اخلاق
IR.IAU.AHVAZ.REC.1405.438
بیماری‌های (موضوعات) مورد مطالعه
1
شرح
اختلال اضطراب
کد ICD-10
F40
توصیف کد ICD-10
Phobic anxiety disorders
متغیر پیامد اولیه
1
شرح متغیر پیامد
اضطراب اجتماعی
مقاطع زمانی اندازه‌گیری
۱. پیش‌آزمون (قبل از شروع مداخله) ۲. پس‌آزمون (بلافاصله بعد از پایان دوره مداخله) ۳. پیگیری یک‌ماهه پس از مداخله
نحوه اندازه‌گیری متغیر
نحوه اندازه‌گیری بوسیله پرسشنامه اضطراب اجتماعی رينولدز و ريچموند ( 1978) خواهد بود
2
شرح متغیر پیامد
اضطراب امتحان
مقاطع زمانی اندازه‌گیری
۱. پیش‌آزمون (قبل از شروع مداخله) ۲. پس‌آزمون (بلافاصله بعد از پایان دوره مداخله) ۳. پیگیری یک‌ماهه پس از مداخله
نحوه اندازه‌گیری متغیر
نحوه اندازه‌گیری بوسیله اضطراب امتحان ساراسون (1958) خواهد بود
3
شرح متغیر پیامد
عملکرد تحصیلی
مقاطع زمانی اندازه‌گیری
۱. پیش‌آزمون (قبل از شروع مداخله) ۲. پس‌آزمون (بلافاصله بعد از پایان دوره مداخله) ۳. پیگیری یک‌ماهه پس از مداخله
نحوه اندازه‌گیری متغیر
نحوه اندازه‌گیری بوسیله عملکرد تحصیلی خواهد بود
متغیر پیامد ثانویه
خالی
گروه‌های مداخله
1
شرح مداخله
گروه مداخله: مداخله شناختی-رفتاری. مدت زمان هر جلسه: ۹۰ دقیقه. تعداد کل جلسات: ۸ جلسه. توالی جلسات: هر هفته دو بار. ابزارهای درمانی مورد استفاده: این مداخله بر شناسایی، چالش و اصلاح الگوهای فکری ناکارآمد و جایگزینی آن‌ها با پاسخ‌های سازگارانه تمرکز دارد. ابزارهای درمانی اصلی شامل موارد زیر است:آموزش سایکو-ادوکیشن درباره ماهیت اضطراب؛ شناسایی و بازسازی شناختی؛ فنون مواجهه‌سازی؛ تکنیک‌های آرمیدگی عضلانی؛ آموزش مهارت‌های مدیریت زمان و مطالعه موثر؛ و مدیریت استرس در موقعیت‌های آزمونی.محتوای جلسات: جلسه اول: اجرای پیش‌آزمون؛ ایجاد رابطه درمانی؛ آشنایی با مدل شناختی ارتباط بین افکار، هیجانات و رفتارها و تبیین نقش افکار ناکارآمد در اضطراب اجتماعی و امتحان. جلسه دوم: آموزش شناسایی افکار خودآیند منفی؛ معرفی رایج‌ترین خطاهای شناختی در دانش‌آموزان؛ تمرین ثبت افکار در موقعیت‌های استرس‌زا. جلسه سوم: آموزش تکنیک‌های آرام‌سازی پیشرونده عضلانی به عنوان ابزاری برای مدیریت پاسخ‌های فیزیولوژیک اضطراب در زمان مطالعه و امتحان. جلسه چهارم: تکنیک مواجهه‌سازی تدریجی، چالش با باورهای غیرمنطقی درباره «قضاوت شدن توسط دیگران» و جایگزینی آن با افکار واقع‌بینانه. جلسه پنجم: ارتقای مهارت‌های مقابله‌ای تحصیلی؛ آموزش تکنیک‌های برنامه‌ریزی درسی، مدیریت زمان و غلبه بر اهمال‌کاری؛ تمرینِ بازسازی شناختی در مورد نگرانی‌های مربوط به نمرات. جلسه ششم: بررسی باورهای «کمال‌گرایی منفی» و نقش آن در اضطراب امتحان؛ استفاده از تکنیک «کارت‌های یادآوری» برای جایگزینی افکار اضطراب‌آور با عبارات تأکیدی مثبت و منطقی. جلسه هفتم: تمرینِ «حل مسئله» برای موقعیت‌های اجتماعی و تحصیلی چالش‌برانگیز؛ آموزش مهارت‌های جرئت‌ورزی جهت بهبود تعاملات اجتماعی در مدرسه. جلسه هشتم: مرور کلی آموخته‌ها، پیشگیری از عود علائم، پاسخ به سوالات نهایی دانش‌آموزان؛ اجرای پس‌آزمون و هماهنگی برای اجرای آزمون پیگیری.
طبقه بندی
شیوه زندگی
2
شرح مداخله
گروه مداخله: مداخله باورهای مذهبی: مدت زمان هر جلسه: ۹۰ دقیقه. تعداد کل جلسات: ۸ جلسه. توالی جلسات: هر هفته دو بار. ابزارهای درمانی مورد استفاده: این مداخله بر فعال‌سازی منابع مذهبی، توکل، دعا و نیایش به عنوان عوامل محافظت‌کننده در برابر استرس تمرکز دارد. ابزارهای درمانی اصلی شامل این موارد هستند: گفت‌وگوهای هدایت‌شده با محوریت متون دینی؛ تمرینات مراقبه معنوی.؛ تحلیل باورهای مذهبی کارآمد در برابر اضطراب؛ و آموزش توکل فعال به عنوان جایگزین نگرانی‌های غیرمنطقی.محتوای جلسات: جلسه اول: اجرای پیش‌آزمون؛ تبیین پیوند میان سلامت روان و باورهای مذهبی؛ آشنایی با مفهوم «توکل» به عنوان راهکاری برای کاهش اضطراب و پذیرش نتیجه تلاش‌ها در مدرسه. جلسه دوم: بررسی جایگاه عزت‌نفس در دیدگاه دینی؛ بحث درباره مفهوم «خود ارزشمندی» برای مقابله با ترس از قضاوت شدن در محیط‌های اجتماعی و کلاس. جلسه سوم: آموزش تکنیک‌های آرام‌سازی با محوریت «ذکر» و «تأمل در آیات الهی»؛ استفاده از جملات تأکیدی مذهبی، برای کنترل پاسخ‌های جسمانی اضطراب امتحان. جلسه چهارم: بررسی مفهوم «دعا» به عنوان ابزاری برای تخلیه هیجانی؛ آموزش نحوه گفتگو با خداوند در هنگام تنهایی و اضطراب، برای کاهش احساس انزوا در موقعیت‌های اجتماعی. جلسه پنجم: ارتقای مفهوم «تلاش و کوشش» به عنوان یک تکلیف اخلاقی و مذهبی؛ بحث درباره «اهمال‌کاری» از دیدگاه نظم دینی و افزایش مسئولیت‌پذیری در قبال عملکرد تحصیلی. جلسه ششم: بررسی آسیب‌شناسی باورهای مذهبی نادرست؛ اصلاح نگرش به خدا از دیدگاه رحمانی برای کاهش فشار کمال‌گرایی در امتحانات. جلسه هفتم: آموزش مهارت‌های مقابله با ناامیدی و شکست از طریق مفهوم «صبر» و «رضایت»؛ استفاده از تکنیک‌های شکرگزاری برای تغییر تمرکز از کمبودها به توانمندی‌ها. جلسه هشتم: جمع‌بندی جلسات و تلفیق توکل با تلاش عملی در زندگی دانش‌آموزی؛ ارائه پیشنهادات نهایی برای حفظ آرامش در ایام امتحان؛ اجرای پس‌آزمون و تعیین زمان برای آزمون پیگیری.
طبقه بندی
شیوه زندگی
3
شرح مداخله
گروه کنترل: در طول اجرای پژوهش هیچ نوع مداخله ای دریافت نخواهند کرد اما، برای جلوگیری از عوامل تهدید کننده ی روایی درونی پژوهش، مانند رقابت جبرانی گروه گواه یا تضعیف روحیه، پس از جمع آوری داده ها، مداخله را دریافت خواهند کرد.