بررسی اثربخشی مداخله آموزشی مبتنی بر رفتاردرمانی دیالکتیکی بر کاهش ناگویی هیجانی و اضطراب نوجوانان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم.
طراحی
پژوهش حاضر یک مطالعه نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون–پسآزمون و گروه کنترل است که شرکتکنندگان بهصورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار میگیرند.
نحوه و محل انجام مطالعه
مطالعه در مدارس استثنایی شهر برازجان انجام میشود. پس از انتخاب و تخصیص تصادفی شرکتکنندگان به دو گروه، پیشآزمون اجرا شده و مداخله آموزشی مبتنی بر رفتاردرمانی دیالکتیکی بهصورت جلسات گروهی منظم و ساختاریافته برای گروه مداخله اجرا میشود؛ گروه کنترل برنامه معمول مدرسه را دنبال میکند. پس از پایان مداخله، پسآزمون برای هر دو گروه انجام خواهد شد .
شرکت کنندگان/شرایط ورود و عدم ورود
نوجوانان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم، مشغول به تحصیل در مدارس استثنایی شهر برازجان.
تشخیص رسمی اوتیسم، قرار داشتن در دامنه سنی نوجوانی، توانایی شرکت در جلسات گروهی، رضایت والدین و عدم دریافت همزمان مداخلات مشابه
نداشتن تشخیص رسمی اوتیسم، خارج بودن از دامنه سنی نوجوانی، ناتوانی در شرکت در جلسات گروهی، عدم رضایت والدین یا دریافت همزمان مداخلات مشابه.
گروههای مداخله
یک گروه مداخله شامل ۲۶ نوجوان مبتلا به اوتیسم که مداخله آموزشی مبتنی بر رفتاردرمانی دیالکتیکی را دریافت میکنند و یک گروه کنترل شامل ۲۶ نفر که مداخله آموزشی دریافت نمیکنند و برنامه معمول مدرسه را دنبال میکنند.
متغیرهای پیامد اصلی
ناگویی هیجانی
اضطراب
اطلاعات عمومی
علت بروز رسانی
نام اختصاری
اطلاعات ثبت در مرکز
شماره ثبت کارآزمایی در مرکز:IRCT20260816070681N1
تاریخ تایید ثبت در مرکز:2026-09-25, ۱۴۰۵/۰۷/۰۳
زمانبندی ثبت:registered_while_recruiting
آخرین بروز رسانی:2026-09-25, ۱۴۰۵/۰۷/۰۳
تعداد بروز رسانیها:0
تاریخ تایید ثبت در مرکز
2026-09-25, ۱۴۰۵/۰۷/۰۳
اطلاعات تماس ثبت کننده
نام
نازنین جمهوری
نام سازمان / نهاد
کشور
جمهوری اسلامی ایران
تلفن
+98 77 3424 4860
آدرس ایمیل
nazninjoomhoori@mail.ir
وضعیت بیمار گیری
بیمار گیری تمام شده
منبع مالی
تاریخ شروع بیمار گیری مورد انتظار
2026-09-13, ۱۴۰۵/۰۶/۲۲
تاریخ پایان بیمار گیری مورد انتظار
2026-10-06, ۱۴۰۵/۰۷/۱۴
تاریخ شروع بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ پایان بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ خاتمه کارآزمایی
خالی
عنوان علمی کارآزمایی
اثربخشی مداخله ی آموزشی مبتنی بر رفتار درمانی دیالکتیکی بر ناگویایی هیجانی و اضطراب نوجوانان مبتلا به اوتیسم مدارس استثنایی
عنوان عمومی کارآزمایی
بررسی تأثیر آموزش رفتاردرمانی دیالکتیکی بر ناگویی هیجانی و اضطراب نوجوانان مبتلا به اوتیسم
هدف اصلی مطالعه
آموزشی/مشاورهای
شرایط عمده ورود و عدم ورود به مطالعه
شرایط عمده ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
داشتن تشخیص رسمی اختلال طیف اوتیسم بر اساس مدارک و پرونده آموزشی ـ تشخیصی.
قرار داشتن در دامنه سنی نوجوانی
اشتغال به تحصیل در مدارس استثنایی شهر برازجان
توانایی شرکت در جلسات گروهی مداخله آموزشی
رضایت آگاهانه والدین برای شرکت نوجوان در پژوهش.
عدم دریافت همزمان مداخلات مشابه
شرایط عمده عدم ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
نداشتن تشخیص رسمی اختلال طیف اوتیسم
خارج بودن از دامنه سنی نوجوانی
ناتوانی در شرکت در جلسات گروهی
عدم رضایت والدین
دریافت همزمان مداخلات مشابه
سن
از سن 12 ساله تا سن 18 ساله
جنسیت
هر دو
فاز مطالعه
مصداق ندارد
گروههای کور شده در مطالعه
اطلاعات موجود نیست
حجم نمونه کل
حجم نمونه پیشبینی شده:
52
تصادفی سازی (نظر محقق)
اختصاص تصادفی به گروههای مداخله و کنترل
توصیف نحوه تصادفی سازی
پس از شناسایی و انتخاب شرکتکنندگان واجد شرایط، افراد بهصورت تصادفی و با تخصیص مساوی در دو گروه مداخله و کنترل (هر گروه ۲۶ نفر) گمارده خواهند شد.
پس از شناسایی و انتخاب افراد واجد شرایط ورود به مطالعه و کسب رضایت آگاهانه از والدین، به هر یک از شرکتکنندگان یک کد اختصاص داده میشود. سپس شرکتکنندگان با استفاده از روش تصادفیسازی ساده و جدول اعداد تصادفی، بهصورت مساوی در دو گروه مداخله و کنترل تخصیص داده خواهند شد؛ بهطوریکه ۲۶ نفر در گروه مداخله و ۲۶ نفر در گروه کنترل قرار گیرند. پس از تخصیص تصادفی، گروه مداخله تحت آموزش مبتنی بر رفتاردرمانی دیالکتیکی قرار میگیرد و گروه کنترل در طول مدت اجرای مداخله، برنامه معمول مدرسه را دریافت خواهد کرد.
کور سازی (به نظر محقق)
کور نشده است
توصیف نحوه کور سازی
دارو نما
ندارد
اختصاص به گروههای مطالعه
موازی
سایر مشخصات طراحی مطالعه
کد ثبت در سایر مراکز ثبت بینالمللی
خالی
تاییدیه کمیتههای اخلاق
1
کمیته اخلاق
نام کمیته اخلاق
کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت
آدرس خیابان
مرودشت، کیلومتر ۳ جاده مرودشت – تخت جمشید، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت
شهر
مرودشت
استان
فارس
کد پستی
7371113119
تاریخ تایید
2026-06-08, ۱۴۰۵/۰۳/۱۸
کد کمیته اخلاق
IR.IAU.M.REC.1405.209
بیماریهای (موضوعات) مورد مطالعه
1
شرح
اختلال طیف اوتیسم
کد ICD-10
F84.0
توصیف کد ICD-10
Autistic disorder
متغیر پیامد اولیه
1
شرح متغیر پیامد
ناگویی هیجانی به ناتوانی فرد در شناسایی، توصیف و تمایز هیجانهای خود و دیگران گفته میشود. در این پژوهش، ناگویی هیجانی با استفاده از پرسشنامه ناگویی هیجانی تورنتو (TAS-20) سنجیده میشود و نمره بالاتر نشاندهنده ناگویی هیجانی بیشتر است.اضطراب به میزان علائم و نشانههای اضطرابی در نوجوانان اشاره دارد. در این پژوهش، اضطراب با استفاده از پرسشنامه استاندارد اضطراب متناسب با گروه سنی نوجوانان سنجیده میشود.
مقاطع زمانی اندازهگیری
پیشآزمون: قبل از شروع مداخله آموزشی . پسآزمون: بلافاصله پس از اتمام دوره مداخله آموزشی
نحوه اندازهگیری متغیر
با استفاده از پرسشنامه ناگویی هیجانی تورنتو (TAS-20)، شامل ۲۰ گویه با مقیاس لیکرت ۵ درجهای، سنجیده میشود. نمره بالاتر نشاندهنده ناگویی هیجانی بیشتر است.با استفاده از پرسشنامه مناسب سن برای ارزیابی نشانههای اضطرابی شناختی، هیجانی و جسمانی سنجیده میشود. نمره بالاتر نشاندهنده سطح اضطراب بیشتر است.
متغیر پیامد ثانویه
خالی
گروههای مداخله
1
شرح مداخله
گروه مداخله: مداخله آموزشی مبتنی بر رفتاردرمانی دیالکتیکی (DBT) بهصورت گروهی در ۸ جلسه ۹۰ دقیقهای برای نوجوانان مبتلا به اوتیسم اجرا خواهد شد. محتوای جلسات شامل آموزش مهارتهای تحمل آشفتگی، توجهآگاهی، نظمبخشی هیجانی و ارتباط مؤثر است. هدف مداخله، بهبود ناگویی هیجانی و کاهش اضطراب است.
طبقه بندی
رفتاری
2
شرح مداخله
گروه کنترل: گروه کنترل در طول مدت اجرای مداخله، هیچگونه آموزش یا مداخلهای دریافت نخواهد کرد و برنامه معمول مدرسه را ادامه خواهد داد.
طبقه بندی
رفتاری
مراکز بیمار گیری
1
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
مدارس استثنایی شهر برازجان
نام کامل فرد مسوول
احمد عربزاده
آدرس خیابان
بوشهر، شهرستان دشتستان، برازجان، خیابان چمران، جنب درمانگاه نبوت، کلینیک تخصصی مشاوره و خدمات روانشناختی آفتاب آرامش
شهر
برازجان
استان
بوشهر
کد پستی
7565146915
تلفن
+98 917 333 3557
ایمیل
Arabzadehdr@gmail.com
حمایت کنندگان / منابع مالی
1
حمایت کننده مالی
نام سازمان / نهاد
دانشگاه آزاد اسلامی
نام کامل فرد مسوول
روح الله ارشادی
آدرس خیابان
بوشهر - میدان شهرداری - ابتدای بلوار شهید رئیسعلی دلواری - ساختمان ولایت (دانشگاه آزاد اسلامی استان و واحد بوشهر)
شهر
بوشهر
استان
بوشهر
کد پستی
7515895496
تلفن
+98 77 3335 0172
ایمیل
info@bushehr.iau.ir
ردیف بودجه
کد بودجه
آیا منبع مالی همان سازمان یا نهاد حمایت کننده مالی است؟
بلی
عنوان منبع مالی
دانشگاه آزاد اسلامی
درصد تامین مالی مطالعه توسط این منبع
100
بخش عمومی یا خصوصی
عمومی
مبدا اعتبار از داخل یا خارج کشور
داخلی
طبقه بندی منابع اعتبار خارحی
خالی
کشور مبدا
طبقه بندی موسسه تامین کننده اعتبار
دانشگاهی
فرد مسوول پاسخگویی عمومی کارآزمایی
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه آزاد اسلامی
نام کامل فرد مسوول
روح الله ارشادی
موقعیت شغلی
دانشجو
آخرین مدرک تحصیلی
لیسانس
سایر حوزههای کاری/تخصصها
روانشناسی
آدرس خیابان
بوشهر، میدان شهرداری، ابتدای بلوار شهید رئیسی دلواری، ساختمان ولایت (دانشگاه آزاد اسلامی استان و واحد بوشهر
شهر
بوشهر
استان
بوشهر
کد پستی
7561163877
تلفن
+98 77 3424 4860
ایمیل
nazninjoomhoori@mail.ir
فرد مسوول پاسخگویی علمی مطالعه
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه آزاد اسلامی
نام کامل فرد مسوول
روح الله ارشادی
موقعیت شغلی
دانشجو
آخرین مدرک تحصیلی
لیسانس
سایر حوزههای کاری/تخصصها
روانشناسی
آدرس خیابان
بوشهر، میدان شهرداری، ابتدای بلوار شهید رئیسی دلواری، ساختمان ولایت (دانشگاه آزاد اسلامی استان و واحد بوشهر)
شهر
بوشهر
استان
بوشهر
کد پستی
7561163877
تلفن
+98 77 3424 4860
ایمیل
nazninjoomhoori@mail.ir
فرد مسوول بهروز رسانی اطلاعات
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه آزاد اسلامی
نام کامل فرد مسوول
روح الله ارشادی
موقعیت شغلی
دانشجو
آخرین مدرک تحصیلی
لیسانس
سایر حوزههای کاری/تخصصها
روانشناسی
آدرس خیابان
بوشهر، میدان شهرداری، ابتدای بلوار شهید رئیسی دلواری، ساختمان ولایت (دانشگاه آزاد اسلامی استان و واحد بوشهر)
شهر
بوشهر
استان
بوشهر
کد پستی
7561163877
تلفن
0098774244860
ایمیل
nazninjoomhoori@mail.ir
برنامه انتشار
فایل داده شرکت کنندگان (IPD)
خیر - برنامهای برای انتشار آن وجود ندارد
توجیه/علت عدم تصمیم/عدم انتشار IPD
دادههای فردی شرکتکنندگان منتشر نخواهد شد، زیرا برنامهای برای در دسترس قرار دادن دادههای سطح فردی بهصورت عمومی وجود ندارد. محرمانگی و حریم خصوصی شرکتکنندگان حفظ خواهد شد و نتایج پژوهش صرفاً بهصورت کلی و تجمیعی گزارش میشود