اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی گروهی آنلاین بر استرس، اضطراب و افسردگی معلمان در دوران جنگ

تعیین اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی گروهی مبتنی بر وب (آنلاین) بر سطوح استرس، اضطراب و افسردگی معلمان مقطع ابتدایی در شرایط بحران و جنگ.

کارآزمایی بالینی تصادفی، دو گروهی موازی با تخصیص ۱:۱ و ارزیابی پیش‌آزمون و پس‌آزمون در بستر پلتفرم آنلاین.

این پژوهش یک کارآزمایی بالینی تصادفی شاهددار دوسویه کورنشده (تحلیل‌گر کور)، دو گروهی و دو زمانه است که بر روی معلمان مقطع ابتدایی آموزش و پرورش منطقه ۵ تهران اجرا می‌شود. جامعه پژوهش از طریق فراخوان الکترونیکی شناسایی و پس از غربالگری اولیه و تکمیل پیش‌آزمون در بستر سامانه برخط پرس‌لاین، افراد واجد شرایط با تخصیص تصادفی ۱:۱ (پاکت‌های دربسته متوالی) به دو گروه آزمایش و کنترل تخصیص می‌یابند. مداخله ذهن‌آگاهی به‌صورت آنلاین در بستر پیام‌رسان بله طی ۸ جلسه هفتگی ۷۵ دقیقه‌ای برگزار می‌گردد. گروه کنترل در لیست انتظار قرار داشته و در طول مطالعه مداخله‌ای دریافت نمی‌کند. جهت کنترل سوگیری، تحلیل‌گر آماری مطالعه نسبت به گروه‌بندی آزمودنی‌ها (کدگذاری‌شده با A و B) کاملاً کور خواهد بود.

۳۶ نفر از معلمان ابتدایی آموزش و پرورش منطقه ۵ تهران با سابقه بالای ۳ سال و نمرات DASS-21 خفیف تا متوسط، بدون سابقه شرکت در دوره مشابه. عدم تکمیل جلسات یا ابتلا به اختلالات حاد از معیارهای خروج است.

گروه مداخله ۸ جلسه هفتگی ۷۵ دقیقه‌ای ذهن‌آگاهی آنلاین (MBSR کابات‌زین شامل مراقبه، بازبینی بدن و تنفس آگاهانه) دریافت می‌کنند. گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرده و در لیست انتظار قرار می‌گیرد (محتوای آموزشی پس از پایان طرح به آنها داده می‌شود).

نمرات استرس، اضطراب و افسردگی سنجیده‌شده با پرسشنامه استاندارد DASS-21 در دو نوبت پایه (پیش‌آزمون) و بلافاصله پس از اتمام دوره ۸ هفته‌ای (پس‌آزمون).

با توجه به ماهیت مداخله روان‌شناختی/آموزشی آنلاین، کورسازی شرکت‌کنندگان و ارائه‌دهنده مداخله (مدرس) امکان‌پذیر نیست؛ لذا این کارآزمایی به صورت یک‌سویه کور اجرا می‌شود. ارزیاب پیامد و تحلیل‌گر آماری مطالعه نسبت به تخصیص افراد به گروه‌ها کاملاً کور نگه داشته می‌شوند؛ به این صورت که داده‌های استخراج‌شده از پرسشنامه آنلاین (سامانه پُرس‌لاین) با کدهای اختصاصی (گروه A و گروه B) به تحلیل‌گر تحویل داده می‌شود تا سوگیری در ارزیابی پیامدها و تفسیر آماری نتایج به حداقل برسد.

تحلیل‌گر داده‌ها و ارزیاب آماری نسبت به تخصیص افراد به گروه‌ها کورسازی شده و داده‌ها با کدهای A و B در اختیار وی قرار می‌گیرد

به دلیل الزامات اخلاقی مربوط به حفظ محرمانگی کامل داده‌های سلامت روان (استرس، اضطراب و افسردگی) معلمان شرکت‌کننده و عدم اخذ رضایتنامه جهت اشتراک‌گذاری عمومی داده‌های خام فردی، امکان انتشار داده‌های فردی شرکت‌کنندگان (IPD) وجود ندارد.

پروتکل مطالعه، طرح آنالیز آماری (SAP) و گزارش نهایی کارآزمایی بالینی.

از زمان تکمیل مطالعه تا ۵ سال پس از انتشار نتایج اصلی در دسترس خواهد بود.

پژوهشگران دانشگاهی و متخصصان حوزه بالینی.

جهت اعتبارسنجی علمی، انجام متاآنالیز و پژوهش‌های آکادمیک مرتبط با ذهن‌آگاهی و سلامت روان.

نویسنده مسئول (دکتر شراره ضیغمی محمدی) از طریق ایمیل.

پژوهشگران باید درخواست رسمی خود را شامل وابستگی سازمانی و شرح مختصری از هدف پژوهش از طریق ایمیل ارسال کنند. درخواست‌ها جهت بررسی ارتباط علمی مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.

جهت رعایت دقیق حریم خصوصی شرکت‌کنندگان و الزامات اخلاقی، هیچ‌گونه داده خام فردی به اشتراک گذاشته نخواهد شد.