اثربخشی برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBRS) بر حساسیت اضطرابی و ترس از ارزیابی منفی در نوجوانان دختر غیرورزشکار دارای علائم اختلال اضطراب اجتماعی

تعیین اثربخشی برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر حساسیت اضطرابی و ترس از ارزیابی منفی در نوجوانان دختر غیرورزشکار دارای علائم اختلال اضطراب اجتماعی.

کارآزمایی بالینی کنترل‌شده با دو گروه موازی و تک‌سویه‌کور روی ۴۰ نوجوان دختر دارای علائم اضطراب اجتماعی انجام می‌شود (۲۰ نفر مداخله، ۲۰ نفر کنترل). تصادفی‌سازی با بلوک‌های متغیر و پنهان‌سازی در پاکت‌های شماره‌دار انجام می‌گردد و لایه‌بندی بر اساس سن و شدت علائم صورت می‌گیرد.

این مطالعه در مرکز مشاوره نیکان در اهواز انجام می‌شود. شرکت‌کنندگان (۴۰ نوجوان دختر) پس از ارجاع توسط روانشناسان، در دو گروه مداخله (دریافت ۸ جلسه برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی) و کنترل (لیست انتظار) قرار می‌گیرند. ارزیابی‌ها و جلسات در همین مرکز و با رعایت اصول اخلاقی انجام خواهد شد.

شرایط ورود به مطالعه 1. داشتن تشخیص علائم اختلال اضطراب اجتماعی بر اساس ملاک‌های DSM-5 و تأیید توسط روانشناس 2. جنسیت مؤنث و دامنه سنی ۱۳ تا ۱۸ سال. 3. عدم شرکت در برنامه‌های ورزشی منظم و سازمان‌یافته در ۶ ماه گذشته. 4. داشتن رضایت آگاهانه کتبی از والدین و خود نوجوان برای مشارکت در پژوهش. شرایط خروج از مطالعه 1. شرکت همزمان در سایر برنامه‌های درمانی برای اضطراب اجتماعی. 2. غیبت بیش از ۲ جلسه در طول دوره مداخله

1. گروه مداخله (آزمایش): دریافت‌کننده برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی (MBSR) در ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای (هفته‌ای یک جلسه). 2. گروه کنترل (گواه): عدم دریافت مداخله فعال (لیست انتظار).

حساسیت اضطرابی و ترس از ارزیابی منفی

پس از بررسی اولیه و تأیید شرایط، شرکت‌کنندگان به روش تصادفی با بلوک‌های متغیر و به نسبت مساوی در دو گروه مداخله و کنترل قرار می‌گیرند. هر فرد به تنهایی تصادفی می‌شود. برای همگن‌تر شدن گروه‌ها، تصادفی‌سازی بر اساس سن و شدت علائم انجام می‌گیرد. توالی تصادفی با نرم‌افزار آماری ساخته می‌شود و در پاکت‌های مات و شماره‌دار پنهان می‌گردد.

در این مطالعه، به دلیل ماهیت مداخله (جلسات آموزشی گروهی ذهن‌آگاهی)، امکان کورسازی شرکت‌کنندگان و درمانگر وجود ندارد. بنابراین، فقط ارزیاب پیامد و تحلیل‌گر داده‌ها نسبت به تخصیص گروه‌ها کور خواهند بود. ارزیاب پیامد که مسئول جمع‌آوری داده‌ها و اجرای پرسشنامه‌ها در مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون است، از گروه‌بندی شرکت‌کنندگان بی‌اطلاع بوده و تنها با کدهای اختصاصی افراد کار می‌کند. همچنین تحلیل‌گر داده‌ها نیز داده‌ها را بدون آگاهی از تخصیص گروهی دریافت کرده و کدگشایی گروه‌ها تنها پس از اتمام تحلیل‌های نهایی انجام می‌شود. محقق اصلی، درمانگر و شرکت‌کنندگان از گروه‌بندی آگاه هستند و این موضوع در فرآیند رضایت‌آگاهی به شرکت‌کنندگان توضیح داده شده است