بررسی تأثیر تمرین‌های فضایی بر توجه و عملکردهای اجرایی کودکان دارای اختلال نقص توجه بیشفعالی

بررسی اثربخشی توانبخشی شناختی مهارت‌های فضایی بر عملکردهای اجرایی و توجه در کودکان adhd

این پژوهش یک کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی‌شده با طرح موازی است که در آن شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفته و در مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون ارزیابی می‌شوند.

این پژوهش در کلینیک‌های روانپزشکی و روانشناسی کودک وابسته به دانشگاه انجام خواهد شد. پس از غربالگری و ورود شرکت‌کنندگان واجد شرایط، ارزیابی‌های پایه انجام می‌شود. گروه مداخله در جلسات توانبخشی شناختی شرکت خواهد کرد، در حالی که گروه کنترل درمان معمول را ادامه خواهد داد. متغیرهای پیامد قبل و بعد از دوره مداخله ارزیابی خواهند شد.

کودکان ۹ تا ۱۲ سال مبتلا به ADHD با نمره کانرز بالاتر از ۴۰ وارد مطالعه می‌شوند. کودکان دارای اختلالات نورولوژیک، اوتیسم، اختلالات یادگیری، اضطراب، افسردگی، ناتوانی ذهنی، اختلالات حسی یا عدم همکاری از مطالعه خارج می‌شوند.

گروه مداخله: متیل‌فنیدیت + برنامه توانبخشی شناختی مهارت‌های فضایی پارسا. گروه کنترل: متیل‌فنیدیت + برنامه توانبخشی شناختی عارف به عنوان مداخله کنترل (پلاسبو).

متغیرهای اصلی پیامد شامل عملکردهای اجرایی و عملکرد توجه در کودکان مبتلا به ADHD است. این متغیرها با استفاده از ابزارهای استاندارد نوروسایکولوژیک و مقیاس‌های رفتاری قبل و بعد از مداخله ارزیابی خواهند شد.

شرکت‌کنندگان به صورت تصادفی و در سطح فردی با استفاده از روش تصادفی‌سازی ساده در دو گروه مداخله و کنترل تخصیص یافتند. توالی تصادفی با استفاده از جدول اعداد تصادفی تولید شده توسط رایانه ایجاد شد. تولید توالی تصادفی توسط پژوهشگری انجام شد که در فرایند ارزیابی شرکت نداشت. به منظور پنهان‌سازی تخصیص (allocation concealment)، از پاکت‌های مات و مهر و موم شده استفاده شد تا امکان پیش‌بینی تخصیص گروهی قبل از ورود شرکت‌کنندگان وجود نداشته باشد.

با توجه به ماهیت مداخله توانبخشی شناختی، کورسازی شرکت‌کنندگان و درمانگران اجراکننده مداخله امکان‌پذیر نبود. با این حال، ارزیابی پیامدها و فرایند نمره‌گذاری داده‌ها توسط ارزیابی انجام شد که از تخصیص گروهی شرکت‌کنندگان آگاهی نداشت تا سوگیری ارزیابی به حداقل برسد. همچنین، از ابزارهای استاندارد نوروسایکولوژیک و روش‌های ساختاریافته ارزیابی به منظور کاهش اثرات احتمالی سوگیری مشاهده‌گر استفاده شد.

داده‌های فردی شرکت‌کنندگان به منظور حفظ محرمانگی اطلاعات و رعایت ملاحظات اخلاقی پژوهش منتشر نخواهد شد. داده‌ها حاوی اطلاعات مربوط به کودکان بوده و صرفاً برای اهداف این مطالعه مورد استفاده قرار گرفته‌اند.