تاثیر «رویکرد "شناخت گرا به عملکرد آکوپیشنال روزمره"» بر عملکرد آکوپیشنال و حرکتی کودکان 7 تا 12 ساله مبتلا به اختلال طیف اتیسم

تعیین تاثیر «رویکرد "شناخت‌گرا به عملکرد آکوپیشنال روزمره"» بر عملکرد آکوپیشنال و حرکتی در کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم.

کارآزمایی بالینی با گروه کنترل، گروه های موازی، دوسویه کور، تصادفی شده با نرم افزار SPSS، روی 30 بیمار.

کلینیک کاردرمانی- مدارس ویژه اوتیسم

در این مطالعه، شرایط ورود اصلی شامل کودکان ۷ تا ۱۲ ساله با تشخیص ASD با عملکرد بالا و توانایی برقراری ارتباط کلامی به زبان فارسی است. شرایط عدم ورود اصلی شامل کودکان دارای ناتوانی ذهنی یا اختلالات عصبی پیش‌رونده، کودکانی که والدین آن‌ها همکاری لازم را ندارند یا از ادامه مطالعه انصراف می‌دهند و همچنین کودکانی که به دلایل پزشکی قادر به تکمیل مداخلات یا ارزیابی‌ها نیستند، می‌باشد.

این مطالعه از نوع کارآزمایی باليني و شامل دو گروه مداخله و کنترل خواهد بود: 1. گروه کنترل: کودکان این گروه درمان روتین کاردرمانی مرکز را دریافت خواهند کرد، که در دو نوبت (پیش آزمون و پس آزمون) با ابزارهای پژوهشی مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت. منظور از درمان روتین در این پژوهش، مجموعه‌ای از مداخلات متداول کاردرمانی است که به‌طور معمول در مراکز توانبخشی برای کودکان ASD ارائه می‌شود. 2. گروه مداخله: کودکان این گروه دریافت‌کننده‌ی درمان روتین به‌همراه مداخله‌ی مبتنی بر CO-OP خواهند بود. این مداخله بر اساس پروتکل استاندارد تدوین‌شده توسط Polatajko و همکاران طراحی و دارای ساختار و مبتنی بر یادگیری شناختی است. مداخله مبتنی بر رویکرد CO-OP، در قالب یک پروتکل ۱۲ جلسه‌ای ساختاریافته (جلسات 45 تا 60 دقیقه ای) در کودکان 7 تا 12 ساله طراحی شده است. جلسات به‌صورت ۲ روز در هفته برگزار می‌شود.

عملکرد آکوپیشنال؛ رضایت از عملکرد؛ مهارت های حرکتی

پس از احراز شرایط ورود، اخذ رضایت‌نامه آگاهانه کتبی و انجام ارزیابی پیش‌آزمون، شرکت‌کنندگان به‌صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل با نسبت تخصیص 1:1 قرار خواهند گرفت. در این پژوهش از روش تصادفی‌سازی بلوکی با اندازه بلوک‌های متغیر به‌منظور حفظ تعادل تعداد نمونه‌ها در دو گروه و کاهش قابلیت پیش‌بینی توالی تخصیص استفاده می‌شود. واحد تصادفی‌سازی، فردی بوده و توالی تصادفی با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 25 توسط یکی از اعضای تیم پژوهشی که در اجرای مداخله و ارزیابی پیامدها نقشی ندارد، تولید خواهد شد. به‌منظور کاهش سوگیری تخصیص، پنهان‌سازی تخصیص از طریق استفاده از پاکت‌های مات، دربسته، شماره‌گذاری‌شده و مُهر و موم‌شده به‌صورت متوالی انجام می‌شود، به‌گونه‌ای که پس از تکمیل ارزیابی پایه هر شرکت‌کننده، پاکت مربوطه باز شده و گروه وی تعیین می‌گردد. ارزیاب پیامد نسبت به تخصیص گروهی شرکت‌کنندگان کور خواهد بود و در فرآیند تصادفی‌سازی و تخصیص مداخله دخالتی نخواهد داشت.

در این مطالعه، ارزیابی‌های پیش‌آزمون و پس‌آزمون توسط یک ارزیاب مستقل و کور انجام می‌شود که هیچ اطلاعی از تخصیص کودکان به گروه مداخله یا کنترل ندارد. محقق اصلی نیز در زمان جمع‌آوری داده‌ها نسبت به گروه‌بندی کودکان کور نگه داشته شده است. کاردرمانگر اجرای جلسات مداخله برای اهداف عملیاتی از روش CO-OP آگاه است، اما مسئولیتی در ارزیابی داده‌ها ندارد. با توجه به ماهیت مداخله‌ی کاردرمانی مبتنی بر رویکرد CO-OP، کورسازی شرکت‌کنندگان امکان‌پذیر نبود. پرسنل مراکز درمانی و مدارس نیز تنها اطلاعات لازم برای پشتیبانی عملیاتی را دارند و نسبت به تخصیص گروه‌ها کور نگه داشته شده‌اند. این طراحی موجب کاهش سوگیری ارزیابی و افزایش اعتبار نتایج مطالعه می‌شود.

داده‌های فردی شرکت‌کنندگان و مستندات مرتبط با مطالعه کاردرمانی در کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم. این مجموعه شامل اطلاعات غیر قابل شناسایی در سطح هر شرکت‌کننده برای تمامی متغیرهای مطالعه، شامل پیامدهای اصلی (عملکرد آکوپیشنال، رضایت از عملکرد، مهارت‌های حرکتی) و مشخصات جمعیت‌شناسی مرتبط می‌باشد. تمامی شناسه‌های شخصی حذف شده‌اند تا محرمانگی حفظ شود. مستندات به اشتراک گذاشته شده همچنین شامل پروتکل مطالعه، طرح آنالیز آماری و فرم‌های رضایتنامه آگاهانه است.

داده‌های فردی شرکت‌کنندگان و مستندات مرتبط با مطالعه از شش ماه پس از انتشار نتایج اصلی مطالعه برای اشتراک‌گذاری در دسترس خواهند بود. دوره دسترسی از سال 1405 پس از تاریخ شروع دسترسی خواهد بود.

دسترسی به داده‌های فردی شرکت‌کنندگان و مستندات مرتبط با مطالعه فقط به محققین شاغل در موسسات دانشگاهی یا علمی که درخواست معقول ارائه دهند اعطا خواهد شد. همچنین محققین شاغل در صنعت می‌توانند برای دسترسی درخواست دهند، اگر تحلیل پیشنهادی آن‌ها با اهداف علمی مطالعه مطابقت داشته باشد و توسط کمیته راهبردی مطالعه تأیید شود.

داده‌ها و مستندات ارائه شده صرفاً برای اهداف تحقیقاتی و علمی توسط محققان دانشگاهی و پژوهشگران فعال در مؤسسات علمی قابل استفاده هستند. هر گونه استفاده از داده‌ها برای تحلیل‌های ثانویه باید با رعایت محرمانگی اطلاعات فردی شرکت‌کنندگان و تنها پس از حذف تمامی اطلاعات شناسایی‌کننده انجام شود. استفاده تجاری یا انتشار داده‌ها بدون اجازه کتبی تیم تحقیق مجاز نیست. محققان متقاضی باید هدف و نوع تحلیل خود را در درخواست ارائه دهند و پس از تأیید تیم تحقیق، دسترسی به داده‌ها فراهم خواهد شد.

متقاضیان برای دریافت داده‌ها و مستندات مطالعه می‌توانند از طریق ایمیل به محقق اصلی، "دکتر سیف الله جهانتابی نژاد"، به نشانی ایمیل "jahantabi-s@ajums.ac.ir" درخواست خود را ارسال کنند. در صورت نیاز، امکان مکاتبه پستی به آدرس "خوزستان- اهواز- گلستان- دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز- دانشکده علوم توانبخشی" نیز وجود دارد. درخواست‌ها پس از بررسی توسط تیم پژوهشی و تأیید، در بازه زمانی مشخص به متقاضی ارائه خواهد شد.

متقاضی ابتدا باید درخواست کتبی یا ایمیلی خود را همراه با هدف استفاده از داده‌ها و مشخصات پژوهشی برای محقق اصلی ارسال کند. تیم پژوهشی درخواست را بررسی و در صورت کامل بودن مدارک و رعایت شرایط اخلاقی و حریم خصوصی، تأیید می‌کند. پس از تأیید، داده‌ها یا مستندات غیرقابل شناسایی در قالب فایل الکترونیکی یا چاپی به متقاضی ارائه می‌شود. فرآیند بررسی و ارائه داده‌ها معمولاً ظرف ۲ تا ۴ هفته پس از ارسال درخواست کامل انجام می‌شود.