اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کارکردهای اجرایی بزرگسالان مبتلا به سندرم عدم درگیری شناختی

بررسی اثربخشی درمان شناختی ذهن‌آگاهانه بر بهبود کارکردهای اجرایی بزرگسالان دارای سندرم عدم درگیری شناختی

کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی‌شده با گروه‌های موازی و کنترل فهرست انتظار. پس از غربالگری، 40 نفر واجد شرایط به‌ طور تصادفی در دو گروه MBCT (8 جلسه گروهی؛ n=20) و کنترل فهرست انتظار (n=20) قرار خواهد گرفتند. به دلیل ماهیت مداخله، کورسازی شرکت‌کنندگان و درمانگر ممکن نیست؛ اما ارزیاب پیامد (و در صورت امکان تحلیل‌گر داده‌ها) نسبت به تخصیص گروهی کور نگه داشته خواهد شد.

در مرکز مشاوره دانشگاه خلیج فارس بوشهر انجام خواهد شد. پس از غربالگری و اخذ رضایت آگاهانه، شرکت‌کنندگان واجد شرایط به‌صورت تصادفی به دو گروه MBCT و کنترل فهرست انتظار تخصیص خواهند یافت و در سه زمان پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دوماهه ارزیابی خواهند شد. به‌دلیل ماهیت مداخله گروهی، کورسازی شرکت‌کنندگان و درمانگر ممکن نخواهد بود؛ با این حال ارزیاب پیامد با کدگذاری گروه‌ها نسبت به تخصیص گروهی کور نگه داشته می شود.

شرکت‌کنندگان بزرگسالان دارای سندرم عدم درگیری شناختی بودند که از طریق مرکز مشاوره دانشگاه خلیج فارس غربالگری می شوند. شرایط ورود شامل سن 18–40 سال، تشخیص بر اساس ارزیابی بالینی و ابزارهای معتبر (از جمله پرسشنامه ACI)، رضایت‌نامه آگاهانه کتبی، امکان حضور منظم و تکمیل ارزیابی‌ها در سه زمان، و نداشتن اختلال روان‌پریشی فعال یا بیماری نورولوژیک خواهد بود. شرایط عدم ورود شامل غیبت بیش از دو جلسه، شروع/تغییر عمده درمان همزمان دارویی یا روان‌درمانی طی مطالعه، بروز وضعیت حاد بالینی (مانند مانیا یا علائم روان‌پریشی)، و انصراف یا عدم تکمیل ارزیابی‌های پس‌آزمون/پیگیری خواهد بود.

درمان شناختی مبتنی بر ذهن اگاهی گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نمی‌کنند.

برنامه‌ریزی؛ توجه پایدار؛ انعطاف‌پذیری شناختی، بازداری

روش نمونه‌گیری این پژوهش از نوع تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای و گماردن آزمودنی‌ها در گروه‌ها نیز بصورت تصادفی می‌باشد.شرکت‌کنندگان پس از غربال‌گری و احراز شرایط ورود، به‌صورت تصادفی در دو گروه «درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی» و «کنترل فهرست انتظار» تخصیص داده خواهند شد. روش تصادفی‌سازی از نوع تصادفی‌سازی ساده است و واحد تصادفی‌سازی، فردی در نظر گرفته خواهد شد؛ بدین معنا که هر شرکت‌کننده به‌طور مستقل در یکی از دو گروه قرار خواهد گرفت. توالی تخصیص با استفاده از نرم‌افزار SPSS و تابع تولید اعداد تصادفی ایجاد خواهد شد. فهرست نهایی تخصیص‌ها توسط یک پژوهشگر مستقل که در روند ارزیابی و مداخله دخالتی ندارد، آماده میگردد. برای پنهان‌سازی تخصیص، کد گروه‌ها (A و B) در پاکت‌های مات و مهر و موم‌شده قرار داده خواهد شد و ترتیب باز کردن پاکت‌ها بر اساس توالی ورود شرکت‌کنندگان انجام میگیرد تا احتمال سوگیری در تخصیص به حداقل برسد. ارزیاب آزمون‌ها (TOL، CPT، WCST) نسبت به گروه‌بندی شرکت‌کنندگان کور خواهند بود.

شرکت‌کنندگان: افراد واردشده به مطالعه از نوع درمانی که دریافت می‌کردند آگاه بودند، اما از وجود گروه کنترل و مقایسه‌های بین‌گروهی اطلاع دقیقی نداشتند تا اثر انتظار کاهش یابد. محقق اصلی: پژوهشگر اصلی که مسئول تحلیل داده‌ها بود، تا پایان جمع‌آوری داده‌ها از کدگذاری گروه‌ها (A، B و C) مطلع نبود و تحلیل‌ها به صورت داده‌های ناشناس انجام گرفت. درمانگران: به دلیل ماهیت مداخله‌های روان‌شناختی، درمانگران از نوع مداخله‌ای که اجرا می‌کردند آگاه بودند و امکان کورسازی آن‌ها وجود نداشت. پرسنل بهداشتی درمانی: چون مداخله در محیط دانشگاهی و توسط پژوهشگر آموزش‌دیده اجرا شد، پرسنل بالینی دخالتی در روند درمان و مراقبت از شرکت‌کنندگان نداشتند. مسئولان جمع‌آوری داده‌ها و ارزیابان پیامد: افرادی که پرسشنامه‌ها را جمع‌آوری و نمره‌گذاری می‌کردند، از نوع مداخله و گروه‌بندی شرکت‌کنندگان بی‌اطلاع بودند. پرسشنامه‌ها تنها با کد ناشناس شرکت‌کنندگان (بدون ذکر گروه درمانی) تحویل داده و تحلیل شدند. نویسندگان گزارش نهایی: نگارش اولیه مقاله بر اساس داده‌های کدگذاری‌شده (بدون افشای گروه‌ها) انجام شد و تنها پس از تکمیل تحلیل‌های آماری، کد گروه‌ها باز شد و نتایج بر اساس آن تفسیر گردید.

محرمانگی

کل داده ها بالقوه پس از غیر قابل شناسایی کردن افراد قابل اشتراک گذاری است

از زمان دفاع به مدت 6 ماه

محققین شاغل در موسسات دانشگاهی و علمی

هیچ نوع انالیز و استفاده ای مجاز نیست

برای دریافت داده/مستند به استاد راهنما جناب دکتر گلستانه به ادرس ایمیل golestaneh@pgu.ac.ir مراجعه شود

فا تاییدیه پژوهشگر، اساتید راهنما و مشاور