بررسی اثربخشی مداخله شناختی-رفتاری مبتنی بر اینترنت بر کیفیت خواب و شدت بی‌خوابی در بقایافتگان از سرطان

تعیین اثربخشی مداخله روان‌شناختی مبتنی بر اینترنت بر شدت بی‌خوابی، کیفیت خواب و میزان خواب‌آلودگی روزانه در بقایافتگان از سرطان.

این مطالعه یک کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی شده به روش بلوکی (با اندازه بلوک‌های متغیر)، دارای گروه کنترل و با طراحی موازی است که بر روی ۳۰ بیمار انجام می‌شود. مطالعه فاقد کورسازی است (Open label) اما توالی تخصیص افراد پنهان می‌ماند.

مطالعه در مراکز تحقیقاتی و بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی انجام می‌شود. پس از غربالگری اولیه و اخذ رضایت آگاهانه، شرکت‌کنندگان به صورت تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم می‌شوند. گروه مداخله دسترسی به وب‌سایت طراحی شده جهت دریافت محتوای آموزشی و درمانی (شامل ویدئو، متن و تمرین) را پیدا می‌کنند. ارزیابی‌ها در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری انجام می‌شود.

شرایط ورود: بقایافتگان از سرطان (۱۸ تا ۶۰ سال) با گذشت حداقل ۶ ماه از اتمام درمان که دارای تشخیص بالینی بی‌خوابی بوده و دسترسی به اینترنت دارند. شرایط عدم ورود: ابتلا به افسردگی یا اضطراب شدید، سوءمصرف مواد، سایر اختلالات خواب (مانند آپنه) و بیماری‌های جسمانی یا مغزی حاد.

گروه ۱ (مداخله): دریافت‌کننده بسته درمانی شناختی-رفتاری مبتنی بر اینترنت (ICBT-I) شامل آموزش بهداشت خواب، کنترل محرک، محدودیت خواب و بازسازی شناختی از طریق وب‌سایت اختصاصی. گروه ۲ (کنترل): در لیست انتظار قرار می‌گیرند و مداخله‌ای در طول مدت پژوهش دریافت نمی‌کنند (مراقبت معمول).

شدت بی‌خوابی، کیفیت خواب، خواب‌آلودگی روزانه.

شرکت‌کنندگان با استفاده از روش تصادفی‌سازی بلوکی جایگشتی (Permuted Block Randomization) با اندازه بلوک‌های متغیر (رندوم) (مانند ۲ و ۴) و با بهره‌گیری از نرم‌افزار Random Allocation Software (RAS) به دو گروه مداخله و کنترل تخصیص می‌یابند. استفاده از بلوک‌های متغیر جهت غیرقابل پیش‌بینی بودن تخصیص و جلوگیری از سوگیری انتخاب (Selection Bias) انجام می‌شود. جهت پنهان‌سازی تخصیص (Allocation Concealment) از پاکت‌های دربسته، مات و شماره‌گذاری شده استفاده خواهد شد.