تعیین تأثیر آموزش مجازی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر قصد فرزندآوری زنان تک فرزند
طراحی
کارآزمایی بالینی نیمه‌تجربی، دو گروه آزمون و کنترل، بدون کورسازی، تخصیص تصادفی طبقات، حجم نمونه ۷۰ نفر در هر گروه، ۱۲ مرکز بهداشتی از سه سطح اقتصادی، هر طبقه چهار مرکز، دو مرکز به گروه آزمون، دو مرکز به گروه کنترل.
نحوه و محل انجام مطالعه
این کارآزمایی نیمه‌تجربی در زنجان روی زنان متأهل ۱۸–۴۵ سال با یک فرزند انجام خواهد شد. شرکت‌کنندگان از ۱۲ مرکز بهداشتی بر اساس وضعیت اقتصادی انتخاب شده و به‌طور تصادفی به گروه مداخله یا کنترل تقسیم خواهند شد. افراد واجد شرایط از طریق سامانه «سیب» شناسایی خواهند شد. مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده شامل شش جلسه مجازی با ویدیوهای کوتاه و گروه‌های مجازی برای تعامل و تبادل تجربه خواهد بود.
شرکت کنندگان/شرایط ورود و عدم ورود
معیارهای ورود: تابعیت ایرانی، سکونت در زنجان، سواد خواندن و نوشتن، زنان متأهل ۱۸–۴۵ سال، تنها یک فرزند با حداقل سن ۱ سال و ۱۱ ماه و ۲۹ روز، دسترسی به تلفن همراه یا کامپیوتر با پیام‌رسان‌های تلگرام و بله، مرحله پیش‌تفکّر یا تفکّر (نظریه مراحل تغییر رفتار).
معیارهای عدم ورود: بیش از یک فرزند، بارداری، سابقه ناباروری یا تشخیص ناباروری، منع پزشکی برای بارداری، بیماری روان‌پزشکی عمده، استفاده از روش‌های جلوگیری دائمی، شرکت در برنامه‌های مشابه آموزشی شش ماه گذشته، بیماری جسمی یا روانی شدید.
گروه‌های مداخله
در گروه آزمون، آموزش مجازی طی شش جلسه در پیام‌رسان‌ها ارائه می‌شود و هر جلسه شامل یک تا دو ویدیوی آموزشیِ ضبط‌شده با حداکثر زمان ۱۵ دقیقه است. در گروه کنترل، تنها امکان ارتباط با پژوهشگر برای طرح پرسش‌های مامایی و تشویق به مشارکت فراهم می‌شود.
متغیرهای پیامد اصلی
نگرش، هنجار ذهنی، کنترل رفتاری ادراک شده و قصد نسبت به فرزندآوری
اطلاعات عمومی
علت بروز رسانی
نام اختصاری
اطلاعات ثبت در مرکز
شماره ثبت کارآزمایی در مرکز:IRCT20180427039436N18
تاریخ تایید ثبت در مرکز:2025-12-16, ۱۴۰۴/۰۹/۲۵
زمان‌بندی ثبت:prospective
آخرین بروز رسانی:2025-12-16, ۱۴۰۴/۰۹/۲۵
تعداد بروز رسانی‌ها:0
تاریخ تایید ثبت در مرکز
2025-12-16, ۱۴۰۴/۰۹/۲۵
اطلاعات تماس ثبت کننده
نام
لیلا امیری فراهانی
نام سازمان / نهاد
کشور
جمهوری اسلامی ایران
تلفن
+98 21 4365 1139
آدرس ایمیل
l.amirifarahani@gmail.com
وضعیت بیمار گیری
در حال بیمار گیری
منبع مالی
تاریخ شروع بیمار گیری مورد انتظار
2026-01-21, ۱۴۰۴/۱۱/۰۱
تاریخ پایان بیمار گیری مورد انتظار
2027-01-21, ۱۴۰۵/۱۱/۰۱
تاریخ شروع بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ پایان بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ خاتمه کارآزمایی
خالی
عنوان علمی کارآزمایی
تأثیر آموزش مجازی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر قصد فرزندآوری زنان تک فرزند
عنوان عمومی کارآزمایی
تأثیر آموزش مجازی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده بر قصد فرزندآوری زنان تک فرزند
هدف اصلی مطالعه
آموزشی/مشاوره‌ای
شرایط عمده ورود و عدم ورود به مطالعه
شرایط عمده ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
داشتن تابعیّت ایرانی
سکونت در شهر زنجان
داشتن سواد خواندن و نوشتن
زنان متأهل با سن بین ۱۸ تا ۴۵ سال
داشتن تنها یک فرزند که حداقل سن او یک سال و ۱۱ ماه و ۲۹ روز باشد
دسترسی به تلفن همراه یا کامپیوتر با امکان نصب و استفاده از پیام‌رسان‌های تلگرام و بله تا پایان مطالعه
قرار داشتن در مرحله پیش‌تفکّر یا تفکّر طبق نظریه مراحل تغییر رفتار
شرایط عمده عدم ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
داشتن بیش از یک فرزند
باردار بودن در زمان ورود به مطالعه
سابقه ناباروری یا تشخیص ناباروری در زن یا همسر
وجود منع پزشکی برای بارداری
ابتلا به بیماری روان‌پزشکی عمده (طبق خوداظهاری)
استفاده از روش‌های جلوگیری دائمی (مثل بستن لوله یا وازکتومی)
شرکت در برنامه‌های مشابه آموزشی در شش ماه گذشته
ابتلا به بیماری‌های جسمی یا روانی شدید که مانع درک آموزش یا تصمیم‌گیری آگاهانه شود
سن
از سن 18 ساله تا سن 45 ساله
جنسیت
مونث
فاز مطالعه
مصداق ندارد
گروه‌های کور شده در مطالعه
اطلاعات موجود نیست
حجم نمونه کل
حجم نمونه پیش‌بینی شده:
140
تصادفی سازی (نظر محقق)
اختصاص تصادفی به گروه‌های مداخله و کنترل
توصیف نحوه تصادفی سازی
مراکز جامع خدمات سلامت شهری شهر زنجان بر اساس سطح اقتصادی مناطق به سه گروه بالا، متوسط و پایین دسته‌بندی شدند و از هر گروه چهار مرکز انتخاب گردید. تخصیص مراکز به گروه مداخله و کنترل به روش تصادفی ساده انجام شد، به طوری که از هر گروه دو مرکز به مداخله و دو مرکز به کنترل اختصاص یافت. پس از انتخاب مراکز، افراد واجد شرایط از پایگاه داده سامانه «سیب» استخراج شده و رضایتنامه کتبی به‌صورت مجازی دریافت شد. نمونه‌گیری به صورت مستمر و متناسب از هر مرکز ادامه یافت تا حجم نمونه موردنظر تکمیل شود.
کور سازی (به نظر محقق)
کور نشده است
توصیف نحوه کور سازی
دارو نما
ندارد
اختصاص به گروه‌های مطالعه
فاکتوریال
سایر مشخصات طراحی مطالعه
کد ثبت در سایر مراکز ثبت بین‌المللی
خالی
تاییدیه کمیته‌های اخلاق
1
کمیته اخلاق
نام کمیته اخلاق
کمیته اخلاق در پژوهش دانشکده پرستاری و مامایی-دانشگاه علوم پزشکی ایران
آدرس خیابان
بزرگراه همت - جنب برج میلاد
شهر
تهران
استان
تهران
کد پستی
1449614535
تاریخ تایید
2025-10-13, ۱۴۰۴/۰۷/۲۱
کد کمیته اخلاق
IR.IUMS.NURSE.REC.1404.007
بیماری‌های (موضوعات) مورد مطالعه
1
شرح
مدیریت و برنامه‌ریزی باروری و تولیدمثل
کد ICD-10
Z31
توصیف کد ICD-10
Encounter for procreative management
متغیر پیامد اولیه
1
شرح متغیر پیامد
نگرش نسبت به فرزندآوری
مقاطع زمانی اندازه‌گیری
در سه مقطع زمانی، شامل پیش از شروع مداخلات (در ابتدای مطالعه)، بلافاصله پس از پایان جلسات مربوط به هر سازه نظری و دو ماه پس از مداخله.
نحوه اندازه‌گیری متغیر
پرسشنامه نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده
2
شرح متغیر پیامد
هنجار ذهنی نسبت به فرزندآوری
مقاطع زمانی اندازه‌گیری
در سه مقطع زمانی، شامل پیش از شروع مداخلات (در ابتدای مطالعه)، بلافاصله پس از پایان جلسات مربوط به هر سازه نظری و دو ماه پس از مداخله.
نحوه اندازه‌گیری متغیر
پرسشنامه نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده
3
شرح متغیر پیامد
کنترل رفتاری ادراک‌شده نسبت به فرزندآوری
مقاطع زمانی اندازه‌گیری
در سه مقطع زمانی، شامل پیش از شروع مداخلات (در ابتدای مطالعه)، بلافاصله پس از پایان جلسات مربوط به هر سازه نظری و دو ماه پس از مداخله.
نحوه اندازه‌گیری متغیر
پرسشنامه نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده
4
شرح متغیر پیامد
قصد فرزندآوری
مقاطع زمانی اندازه‌گیری
در ابتدای پژوهش برای تشخیص شرکت‌کنندگان واجد شرایط (در مراحل پیش‌تفکّر یا تفکّر) و در انتهای پژوهش برای سنجش میزان پیشرفت افراد به مراحل بالاتر فرزندآوری
نحوه اندازه‌گیری متغیر
پرسشنامه مدل مراحل تغییر
متغیر پیامد ثانویه
خالی
گروه‌های مداخله
1
شرح مداخله
گروه مداخله: این پژوهش یک مطالعه مداخله‌ای از نوع کارآزمایی بالینی نیمه‌تجربی با دو گروه آزمون و کنترل خواهد بود که با هدف تعیین تأثیر آموزش مجازی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده (TPB) بر قصد فرزندآوری زنان دارای تنها یک فرزند طراحی شده است. پس از تصویب پروپوزال و کسب مجوز از کمیته اخلاق دانشگاه، معرفی‌نامه‌ای جهت فعالیت و اجرای پژوهش در مراکز جامع خدمات سلامت شهری دریافت خواهد شد. محیط پژوهش شامل مراکز جامع خدمات سلامت شهری تحت پوشش دانشگاه خواهد بود. جامعه هدف پژوهش زنان متأهل در بازه سنی ۱۸ تا ۴۵ سال هستند که دارای تنها یک فرزند بوده و ساکن شهر زنجان می‌باشند.معیارهای ورود شامل تابعیت ایرانی، سکونت مستمر در شهر زنجان، داشتن تنها یک فرزند با حداقل سن یک سال و ۱۱ ماه و ۲۹ روز، توانایی حداقلی خواندن و نوشتن و قرار گرفتن در مرحله پیش‌تفکر یا تفکر طبق پرسشنامه مدل مراحل تغییر رفتار (TTM) است. معیارهای عدم ورود شامل داشتن بیش از یک فرزند، بارداری در زمان ورود به مطالعه، نداشتن قصد فرزندآوری دوم، سابقه یا تشخیص ناباروری، وجود منع پزشکی برای بارداری، ابتلا به بیماری روان‌پزشکی عمده، استفاده از روش‌های جلوگیری دائمی، شرکت در برنامه‌های آموزشی مشابه در شش ماه گذشته و ابتلا به بیماری‌های جسمی یا روانی شدید است. همچنین معیارهای خروج شامل عدم تمایل به ادامه همکاری، غیبت در بیش از یک جلسه آموزشی، بارداری در طول دوره مطالعه، وقوع رویدادهای استرس‌زای شدید، درگیری‌های خانوادگی شدید و تشخیص ناباروری یا ابتلا به بیماری‌های مزمن یا روانی است که بارداری را منع کند.روش نمونه‌گیری به این صورت خواهد بود که در شهر زنجان ۱۹ مرکز جامع خدمات سلامت شهری وجود دارد که این مراکز بر اساس سطح اقتصادی مناطق به سه گروه بالا، متوسط و پایین تقسیم شده‌اند و در مجموع ۱۲ مرکز انتخاب خواهد شد؛ به طوری که چهار مرکز در سطح بالا، چهار مرکز در سطح متوسط و چهار مرکز در سطح پایین قرار خواهند گرفت. هر گروه شامل چهار مرکز است که به روش تصادفی ساده، دو مرکز به گروه آزمون و دو مرکز به گروه کنترل اختصاص داده خواهند شد. اطلاعات زنان واجد شرایط از پایگاه داده استخراج و به صورت تلفنی برای شرکت در مطالعه دعوت خواهند شد. رضایتنامه کتبی به صورت مجازی اخذ خواهد شد و فرآیند نمونه‌گیری پس از آن تکمیل خواهد شد. نمونه‌گیری به‌صورت مستمر از مراجعین هر گروه ادامه می‌یابد تا حجم نمونه موردنظر (۷۰ نفر در هر گروه با احتساب احتمال ریزش) تکمیل شود.تخصیص گروه‌ها به شکل تصادفی انجام می‌شود تا از انتقال اثرات مداخله بین گروه‌ها جلوگیری شود و اعتبار داخلی پژوهش حفظ گردد. با توجه به ماهیت آموزش، کورسازی شرکت‌کنندگان و کارکنان مراکز امکان‌پذیر نیست؛ اما تخصیص و مدیریت داده‌ها به صورت محرمانه انجام خواهد شد. جمع‌آوری داده‌ها در بازه زمانی مشخص انجام و تحلیل داده‌ها مطابق دستورالعمل CONSORT خواهد بود.مداخله آموزشی به صورت ساختاریافته و براساس مؤلفه‌های چهارگانه نظریه TPB تدوین شده و در گروه مداخله به صورت شش جلسه آموزش مجازی در گروه‌های اختصاصی پیام‌رسان برگزار خواهد شد. هر مؤلفه در دو جلسه ارائه می‌شود تا پوشش محتوایی و اثربخشی لازم فراهم گردد. محتوای هر جلسه از طریق یک یا دو ویدیوی آموزشی حداکثر ۱۵ دقیقه‌ای ارائه شده و گروه‌های اختصاصی برای تعامل، پرسش و پاسخ و تبادل تجربه پیش‌بینی شده است.ساختار جلسات آموزشی به شرح زیر است:جلسه اول (نگرش ـ بخش اول): آثار مثبت داشتن فرزند، تعدد فرزندان، بارداری، زایمان طبیعی و شیردهی.جلسه دوم (نگرش ـ بخش دوم): بررسی آسیب‌های تک‌فرزندی، عوارض پیشگیری از بارداری و سقط جنین.جلسه سوم (هنجار ذهنی ـ بخش اول): پاسخ به شبهات پزشکی و تربیتی پیرامون فرزندآوری.جلسه چهارم (هنجار ذهنی ـ بخش دوم): پاسخ به شبهات اقتصادی و تحلیل ابعاد ملی جمعیت و تبیین کرامت مادری.جلسه پنجم (کنترل رفتاری ادراک‌شده): آموزش مهارت‌های زندگی و تصمیم‌گیری آگاهانه، آشنایی با حمایت‌های اجتماعی و بررسی چالش‌ها و راهکارهای مقابله با موانع فرزندآوری.جلسه ششم (قصد رفتاری): برنامه‌ریزی برای فرزندآوری، پاسخ به نگرانی‌های باقی‌مانده و تقویت قصد و تعهد آگاهانه.ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل سه پرسشنامه معتبر خواهند بود:پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک و سلامت باروری برگرفته از فرم رسمی وزارت بهداشت، برای جمع‌آوری داده‌های توصیفی زمینه‌ای.پرسشنامه مدل مراحل تغییر رفتار (TTM) برای تعیین وضعیت شرکت‌کنندگان در مراحل پیش‌تفکر، تفکر، آمادگی، عمل یا حفظ رفتار، که در ابتدای پژوهش و پایان مطالعه تکمیل می‌شود.پرسشنامه نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده (TPB) برای سنجش مؤلفه‌های نگرش، هنجار ذهنی، کنترل رفتاری ادراک‌شده و قصد فرزندآوری، که در سه مقطع زمانی تکمیل خواهد شد: پیش از شروع مداخلات، بلافاصله پس از پایان جلسات و دو ماه پس از مداخله.
طبقه بندی
رفتاری
2
شرح مداخله
گروه کنترل: افراد گروه کنترل این برنامه آموزشی را دریافت نخواهند کرد و تنها به منظور تشویق به مشارکت در طرح، امکان ارتباط با پژوهشگر جهت پاسخگویی به سوالات زوجین در زمینه مامایی برای آن‌ها فراهم خواهد شد.
طبقه بندی
مصداق ندارد
مراکز بیمار گیری
1
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
مرکز خدمات سلامت شهری شماره 1
نام کامل فرد مسوول
فاطمه مجتبی زاده حسنلوئی
آدرس خیابان
ایران، زنجان، چهارراه امیرکبیر، خیابان امام، جنب مرکز بهداشت شهرستان زنجان، زنجان، ایران
شهر
زنجان
استان
زنجان
کد پستی
4514937117
تلفن
+98 24 3326 0154
ایمیل
f.mojtabazadeh@outlook.com
2
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
مرکز خدمات سلامت شهری شماره 3
نام کامل فرد مسوول
فاطمه مجتبی زاده حسنلوئی
آدرس خیابان
ایران، زنجان، چهارراه سعدی، ابتدای خیابان سعدی شمالی، مرکز بهداشتی درمانی سوسن علیمرادیان، زنجان، ایران
شهر
زنجان
استان
زنجان
کد پستی
4514937117
تلفن
+98 24 3425 1805
ایمیل
f.mojtabazadeh@outlook.com
3
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
مرکز خدمات سلامت شهری شماره 5
نام کامل فرد مسوول
فاطمه مجتبی زاده حسنلوئی
آدرس خیابان
ایران، زنجان، محله سرچشمه سعدی وسط، خیابان ذوالفقاری
شهر
زنجان
استان
زنجان
کد پستی
4514937117
تلفن
+98 24 3336 2025
ایمیل
f.mojtabazadeh@outlook.com
4
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
مرکز خدمات سلامت شهری شماره 6
نام کامل فرد مسوول
فاطمه مجتبی زاده حسنلوئی
آدرس خیابان
ایران، زنجان، شهرک جانبازان، محله اسلام‌آباد، خیابان آیت‌الله صدوقی شمالی، خیابان شهید حسین حسنی، جنب اجرائیات شهرداری
شهر
زنجان
استان
زنجان
کد پستی
4514937117
تلفن
+98 24 3352 5102
ایمیل
f.mojtabazadeh@outlook.com
5
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
مرکز خدمات سلامت شهری شماره 7
نام کامل فرد مسوول
فاطمه مجتبی زاده حسنلوئی
آدرس خیابان
ایران، زنجان، خیابان جمهوری اسلامی، نبش خیابان نهم غربی اعتمادیه، بین کوچه احمد تختی و فرشاد عباسی
شهر
زنجان
استان
زنجان
کد پستی
4514937117
تلفن
+98 24 3342 0067
ایمیل
f.mojtabazadeh@outlook.com
6
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
مرکز خدمات سلامت شهری شماره 9
نام کامل فرد مسوول
فاطمه مجتبی زاده حسنلوئی
آدرس خیابان
ایران، زنجان، محله هنرستان، خیابان فاتح، بین کوچه شاهپور اسماعیلی و هنرجو، مرکز بهداشتی درمانی احمد مهدوی
شهر
زنجان
استان
زنجان
کد پستی
4514937117
تلفن
+98 24 3377 2610
ایمیل
f.mojtabazadeh@outlook.com
7
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
مرکز خدمات سلامت شهری شماره 10
نام کامل فرد مسوول
فاطمه مجتبی زاده حسنلوئی
آدرس خیابان
ایران، زنجان، خیابان شیخ فضل‌الله نوری، ضلع جنوبی خیابان جمهوری اسلامی، میدان محمدیه، کوچه پروین، روبروی بانک انصار
شهر
زنجان
استان
زنجان
کد پستی
4514937117
تلفن
+98 24 3345 7015
ایمیل
f.mojtabazadeh@outlook.com
8
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
مرکز خدمات سلامت شهری شماره 11
نام کامل فرد مسوول
فاطمه مجتبی زاده حسنلوئی
آدرس خیابان
ایران، زنجان، محله گلشهر، خیابان 45 متری گلشهر، جنب پمپ گاز، دانشگاه علمی و کاربردی، طبقه 2
شهر
زنجان
استان
زنجان
کد پستی
4514937117
تلفن
+98 992 963 5114
ایمیل
f.mojtabazadeh@outlook.com
9
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
مرکز خدمات سلامت شهری شماره 13
نام کامل فرد مسوول
فاطمه مجتبی زاده حسنلوئی
آدرس خیابان
ایران، زنجان، خیابان خیام، نرسیده به بلوار فلسطین، روبروی هنرستان قائم
شهر
زنجان
استان
زنجان
کد پستی
4514937117
تلفن
+98 24 3336 1804
ایمیل
f.mojtabazadeh@outlook.com
10
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
مرکز خدمات سلامت شهری شماره 14
نام کامل فرد مسوول
فاطمه مجتبی زاده حسنلوئی
آدرس خیابان
ایران، زنجان، شهرک کارمندان، فاز ۲، خیابان ۴ غربی
شهر
زنجان
استان
زنجان
کد پستی
4514937117
تلفن
+98 24 3344 7054
ایمیل
f.mojtabazadeh@outlook.com
11
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
مرکز خدمات سلامت شهری شماره 15
نام کامل فرد مسوول
فاطمه مجتبی زاده حسنلوئی
آدرس خیابان
ایران، زنجان، کوی فرهنگ، میدان گلها، خیابان یاسمن، خیابان یاسمن اول
شهر
زنجان
استان
زنجان
کد پستی
4514937117
تلفن
+98 24 3353 3660
ایمیل
f.mojtabazadeh@outlook.com
12
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
مرکز خدمات سلامت شهری شماره 17
نام کامل فرد مسوول
فاطمه مجتبی زاده حسنلوئی
آدرس خیابان
ایران، زنجان، شهرک امیرکبیر، میدان امیرکبیر، بلوار میرزای شیرازی، خیابان عرفان، کوچه اقبال ۳، جنب مسجد ولیعصر، قطعه ۵۷۹۲
شهر
زنجان
استان
زنجان
کد پستی
4514937117
تلفن
+98 24 3376 4144
ایمیل
f.mojtabazadeh@outlook.com
حمایت کنندگان / منابع مالی
1
حمایت کننده مالی
نام سازمان / نهاد
دانشگاه علوم پزشکی ایران
نام کامل فرد مسوول
مجید صفا
آدرس خیابان
بزرگراه همت
شهر
تهران
استان
تهران
کد پستی
1449614535
تلفن
+98 21 8670 2504
ایمیل
info@iums.ac.ir
آدرس صفحه وب
https://iums.ac.ir/
ردیف بودجه
کد بودجه
آیا منبع مالی همان سازمان یا نهاد حمایت کننده مالی است؟