بررسی اثر دو شدت متفاوت فعالیت هوازی بر حساسیت به طعم چربی، درک اشتها، ترجیح غذایی و دریافت انرژی در زنان با ترکیب بدنی متفاوت

بررسی اثر فعالیت ورزشی با دو شدت متفاوت بر حساسیت دهانی به اسید اولئیک (C18:1)، ادراک چربی، اشتها و دریافت انرژی در زنان با وزن نرمال و دارای اضافه وزن.

طراحی مطالعه، یک کارآزمایی بالینی متقاطع با سه وضعیت (کنترل، مداخله ۱ و مداخله ۲) بر روی ۲۰ زن واجد شرایط می‌باشد. همه شرکت‌کنندگان هر سه وضعیت را با فاصله حداقل هفت روز و به‌صورت تصادفی شده دریافت می‌کنند. برای تصادفی‌سازی ترتیب جلسات، از روش قرعه‌کشی استفاده شد. حجم نمونه کل ۲۰ نفر می باشد. این کارآزمایی در بخش‌های آزمون‌ چشایی، کورسازی تک‌سویه (نسبت به نمونه‌ها) اعمال شده است.

محل: آزمایشگاه فیزیولوژی ورزشی دانشکده علوم ورزشی دانشگاه گیلان در شهر رشت؛ جمعیت مورد مطالعه: زنان 18 تا 35 سال با شاخص توده بدنی ۱۸ تا ۳۰ کیلوگرم بر متر مربع، بدون فعالیت بدنی منظم در سه ماه گذشته و واجد شرایط ورود؛ نوع کورسازی: کورسازی تک‌سویه در آزمون‌های حسی؛ نحوه کورسازی: در آزمون‌های حسی، شرکت‌کنندگان نسبت به نوع نمونه‌ها کورسازی انجام می‌شود.

شرایط ورود: زنان ۲۰ تا ۴۰ سال؛ شاخص توده بدنی بین ۱۸ تا ۳۰؛ نسبت دور کمر به لگن کوچکتر از ۰.۸۵؛ شرایط عدم ورود: داشتن فعالیت بدنی منظم در سه ماه اخیر؛ داشتن بیماری‌های حاد یا مزمن؛ مصرف داروهای کاهنده قند خون، فشار خون، چربی خون یا داروهای قلبی؛ مصرف دارو یا مکمل ورزشی و غذایی در سه ماه اخیر؛ مصرف دخانیات و الکل؛ داشتن سابقه جراحی کاهش وزن یا بی‌ثباتی وزن در سه ماه گذشته (تغییر وزن ۲ کیلوگرم یا بیشتر)؛ داشتن سابقه جراحی رینوپلاستی.

کنترل: جلسه کنترل بدون فعالیت ورزشی؛ مداخله 1: فعالیت ورزشی با شدت 50 تا 55 درصد ضربان قلب بیشینه به مدت 45 دقیقه؛ مداخله 2: فعالیت ورزشی با شدت 70 تا ۷۵ بیشینه ضربان قلب ذخیره به مدت 30 دقیقه؛

حساسیت دهانی به اسید اولئیک (C18:1)، رتبه‌بندی طعم چربی، درک اشتها، دریافت انرژی و درشت‌مغذی‌ها، ترجیح غذایی

طرح این پژوهش از نوع کارآزمایی بالینی متقاطع با سه بازوی مداخله‌ای و یک مرحله سنجش اولیه است که در آن واحد تصادفی‌سازی، فرد شرکت‌کننده در نظر گرفته شده است. پس از تأیید شرایط ورود به مطالعه و دریافت امضای رضایت‌نامه آگاهانه، هر فرد به‌طور تصادفی به یکی از شش ترتیب ممکن برای دریافت سه مداخله (شامل ABC، ACB، BAC، BCA، CAB و CBA) گمارده می‌شود. برای متوازن‌سازی تعداد شرکت‌کنندگان در این شش دنباله، از روش تصادفی‌سازی بلوکی متوازن بهره گرفته می‌شود. تولید توالی‌های تصادفی بر عهده پژوهشگری مستقل است که در مراحل جذب افراد، اعمال مداخلات و ارزیابی پیامدها دخالتی ندارد. این کار با کمک نرم‌افزار IBM SPSS نسخه ۲۷ و مبتنی بر اعداد تصادفی تولیدشده توسط رایانه انجام می‌گیرد. لیست نهایی تخصیص‌ها نزد تیم پژوهش محفوظ می‌ماند و برای پنهان‌سازی فرایند تخصیص، توالی مربوط به هر شرکت‌کننده در پاکت‌های کدر، ضد نور، مهروموم‌شده و دارای شماره‌گذاری ترتیبی قرار داده می‌شود. هنگامی که ارزیابی‌های ابتدایی برای هر فرد به پایان رسید و وی وارد مطالعه شد، پاکت حاوی شماره ثبت او توسط پژوهشگر مسئول گشوده شده و ترتیب اعمال مداخلات برای آن فرد مشخص می‌گردد. لازم به ذکر است که تا پیش از باز شدن پاکت‌ها، پژوهشگرانی که در فرایند جذب، انجام ارزیابی‌های پایه و تحلیل داده‌ها نقش دارند، از توالی اختصاص‌یافته به هر فرد بی‌اطلاع خواهند بود.

شرکت‌کنندگان از نوع شدت فعالیت بدنی که انجام می‌دهند آگاه هستند و نمی‌توانند نسبت به گروه فعالیت کور باشند. با این حال، در آزمون چشایی C18:1، شرکت‌کنندگان نسبت به نوع نمونه‌ها (کنترل یا حاوی اسید چرب) کور هستند و نمی‌دانند کدام نمونه دارای C18:1 است.