تعیین تاثیر اجرای الگوی توانمندسازی خانواده محور مبتنی بر سبک زندگی سالم بر کیفیت زندگی و رفتار خودمدیریتی زنان یائسه
طراحی
کارآزمایی بالینی، با گروه موازی، تصادفی شده، بر روی 60 زن یائسه واجد شرایط مطالعه.تصادفی سازی ساده به روش خوشه ای.
نحوه و محل انجام مطالعه
یک ناحیه از چهار ناحیه شهرستان جهرم به روش تصادفی انتخاب و دو مدرسه دخترانه مقطع دوم متوسطه به دو گروه اختصاص می‌یابد. مادران یائسه دانش آموزان واجد شرایط مطالعه با همکاری مدیر مدرسه معرفی و برای جلسه حضوری معرفی پژوهش و اهداف آن و اخذ رضایت آگاهانه دعوت می‌شوند. سپس، در صورت تمایل به همکاری برای ادامه پژوهش، گروه مداخله ۵ تا ۸ جلسه توانمندسازی خانواده‌محور دریافت می‌کند. ارزیابان پیامد و تحلیل‌گران داده نسبت به تخصیص گروه‌ها کور بوده، اما کورسازی شرکت‌کنندگان امکان‌پذیر نیست.
شرکت کنندگان/شرایط ورود و عدم ورود
شرایط ورود:زنان یائسه بالای 45 سال، ساکن جهرم، تمایل به شرکت در مطالعه و امضای رضایتنامه، داشتن نمره توانمندی75 به پایین
شرط عدم ورود: بیماری مزمن شدید یا ناتوانی جسمی که مانع شرکت در مداخله شود،مصرف داروهای خاص یا درمان‌های مشابه که بر نتایج تأثیر بگذارد،عدم توانایی در تکمیل پرسشنامه‌ها
گروه‌های مداخله
گروه مداخله: شامل زنان یائسه واجد شرایط مطالعه است که آموزش های توانمندسازی مبتنی بر سبک زندگی سالم را طبق مدل توانمندسازی خانواده محور دریافت میکنند.
گروه کنترل: شامل زنان یائسه واجد شرایط مطالعه است که پس از اتمام مداخله، تمامی آموزش های گفته شده به گروه آزمون را در قالب یک جلسه دریافت می کنند.
متغیرهای پیامد اصلی
میانگین نمره توانمند سازی
اطلاعات عمومی
علت بروز رسانی
نام اختصاری
اطلاعات ثبت در مرکز
شماره ثبت کارآزمایی در مرکز:IRCT20250811066817N1
تاریخ تایید ثبت در مرکز:2025-08-14, ۱۴۰۴/۰۵/۲۳
زمان‌بندی ثبت:prospective
آخرین بروز رسانی:2025-08-14, ۱۴۰۴/۰۵/۲۳
تعداد بروز رسانی‌ها:0
تاریخ تایید ثبت در مرکز
2025-08-14, ۱۴۰۴/۰۵/۲۳
اطلاعات تماس ثبت کننده
نام
سیده کیمیا تراب جهرمی
نام سازمان / نهاد
دانشگاه تربیت مدرس
کشور
جمهوری اسلامی ایران
تلفن
+98 21 8288 3590
آدرس ایمیل
torab.kimia@modares.ac.ir
وضعیت بیمار گیری
بیمار گیری تمام شده
منبع مالی
تاریخ شروع بیمار گیری مورد انتظار
2025-08-23, ۱۴۰۴/۰۶/۰۱
تاریخ پایان بیمار گیری مورد انتظار
2025-11-21, ۱۴۰۴/۰۸/۳۰
تاریخ شروع بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ پایان بیمارگیری تحقق یافته
خالی
تاریخ خاتمه کارآزمایی
خالی
عنوان علمی کارآزمایی
بررسی تاثیر اجرای الگوی توانمندسازی خانواده محور مبتنی بر سبک زندگی سالم بر کیفیت زندگی و رفتار خودمدیریتی زنان یائسه
عنوان عمومی کارآزمایی
تاثیر اجرای مدل توانمندسازی بر کیفیت زندگی و رفتارخودمدیریتی زنان یائسه
هدف اصلی مطالعه
حمایتی
شرایط عمده ورود و عدم ورود به مطالعه
شرایط عمده ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
تمایل شرکت در مطالعه
نداشتن سابقه هیسترکتومی یا اوفورکتومی
یائسگی به روش طبیعی
نداشتن بیماری صعب العلاج مثل سرطان
عدم ابتلا به بیماری های شدید روحی و جسمی
گذشتن حداقل 12 ماه از پایان خونریزی
میزان نمره توانمندی آنها 75/(بر اساس پرسشنامه)به پایین باشد
عدم استفاده از هورمون درمانی یا مهارکننده انتخابی گیرنده سروتونین یا داروهای تعدیل کننده گیرنده استروژن در 6 ماه گذشته
درصورتی که مددجو بی سواد باشد ، عضو فعال خانواده دارای حدااقل سواد سیکل باشد
عدم مصرف داروهای روانپزشکی و یا مراجعه به متخصص رفتاری در 6 ماه گذشته
شرایط عمده عدم ورود به مطالعه قبل از تصادفی سازی:
عدم تمایل به ادامه همکاری در طول فرآیند غربالگری
عدم توانایی تکمیل پرسشنامه‌ها
ابتلا به بیماری حاد در زمان غربالگری
سن
از سن 45 ساله تا سن 65 ساله
جنسیت
مونث
فاز مطالعه
مصداق ندارد
گروه‌های کور شده در مطالعه
ارزیابی کننده پیامد
آنالیز کننده داده
حجم نمونه کل
حجم نمونه پیش‌بینی شده:
60
تصادفی سازی (نظر محقق)
اختصاص تصادفی به گروه‌های مداخله و کنترل
توصیف نحوه تصادفی سازی
روش تصادفی‌سازی: ابتدا از بین چهار ناحیه شمال، جنوب، شرق و غرب شهرستان جهرم، یک ناحیه به روش تصادفی انتخاب خواهد شد. سپس با اخذ مجوز از دانشگاه تربیت مدرس و ارائه معرفی‌نامه به آموزش و پرورش شهرستان جهرم، دو مدرسه (یک مدرسه برای گروه مداخله و یک مدرسه برای گروه کنترل) انتخاب می‌شوند. پس از ارائه معرفی نامه به مدیران مدارس، درخواست میشود که مادران بالای 45 سال معرفی گردند. با همکاری مدیران مدارس، طی نامه کتبی از مادران دعوت به عمل می‌آید تا در جلسه‌ای در مدرسه حضور یافته و پس از آشنایی با روند پژوهش، در صورت تمایل فرم رضایتنامه کتبی را تکمیل نمایند. این روند در هر دو گروه مداخله و کنترل انجام میشود. نمونه گیری به روش هدفمند مبتنی بر ویژگی های جامعه ی پژوهش انجام می شود.
واحد تصادفی‌سازی: خوشه (مدرسه) یک مدرسه به گروه کنترل و یک مدرسه به گروه مداخله اختصاص خواهد یافت.
کور سازی (به نظر محقق)
یک سویه کور
توصیف نحوه کور سازی
در این مطالعه، ارزیابان پیامد و آنالیزکنندگان داده نسبت به تخصیص گروه‌های مطالعه کور نگه داشته شده‌اند تا سوگیری در جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها به حداقل برسد. شرکت‌کنندگان به دلیل ماهیت مداخله از گروه‌بندی خود آگاه هستند.کورسازی شرکت‌کنندگان به دلیل ماهیت آموزشی مداخله ممکن نبوده است.
دارو نما
ندارد
اختصاص به گروه‌های مطالعه
موازی
سایر مشخصات طراحی مطالعه
کد ثبت در سایر مراکز ثبت بین‌المللی
خالی
تاییدیه کمیته‌های اخلاق
1
کمیته اخلاق
نام کمیته اخلاق
کمیته اخلاق دانشگاه تربیت مدرس
آدرس خیابان
تهران، خیابان جلال آل‌احمد، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم پزشکی، ساختمان ۱
شهر
تهران
استان
تهران
کد پستی
14115-111
تاریخ تایید
2025-07-28, ۱۴۰۴/۰۵/۰۶
کد کمیته اخلاق
IR.MODARES.REC.1404.079
بیماری‌های (موضوعات) مورد مطالعه
1
شرح
یائسگی
کد ICD-10
N95.1
توصیف کد ICD-10
Menopausal and female climacteric states
متغیر پیامد اولیه
1
شرح متغیر پیامد
متغیر پیامد اولیه: میانگین نمره توانمندی زنان یائسه
مقاطع زمانی اندازه‌گیری
میزان توانمندی: قبل از مداخله؛ 7تا10 روز پس از پایان مداخله
نحوه اندازه‌گیری متغیر
پرسشنامه توانمندسازی ویژه زنان یائسه (پرسشنامه محقق ساخته)، ابزار توسط پژوهشگر تهیه شده؛ اعتبار محتوایی توسط خبرگان بررسی و پایایی در نمونه پایلوت ارزیابی شد.
متغیر پیامد ثانویه
1
شرح متغیر پیامد
رفتار خودمدیریتی: میانگین نمره رفتار خودمدیریتی زنان یائسه
مقاطع زمانی اندازه‌گیری
میزان رفتار خودمدیریتی: قبل از مداخله؛ یک‌ونیم ماه پس از پایان مداخله
نحوه اندازه‌گیری متغیر
پرسشنامه سنجش رفتار خودمدیریتی ویژه زنان یائسه (پرسشنامه محقق ساخته) که دارای 88 سوال بوده، ابزار توسط پژوهشگر تهیه شده؛ اعتبار محتوایی توسط خبرگان بررسی و پایایی در نمونه پایلوت ارزیابی شد.
2
شرح متغیر پیامد
کیفیت زندگی زنان یائسه: میانگین نمره کیفیت زندگی زنان یائسه
مقاطع زمانی اندازه‌گیری
میزان کیفیت زندگی: قبل از مداخله؛ یک‌ونیم ماه پس از پایان مداخله
نحوه اندازه‌گیری متغیر
پرسشنامه کیفیت زندگی ویژه یائسگی که دارای 29 آیتم است
گروه‌های مداخله
1
شرح مداخله
مرحله مداخله: براساس تجزیه وتحلیل داده های پری تست که منجر به شناسایی منابع ، محدودیت ها ، نیازها و نقاط قوت و ضعف زنان یائسه در زمینه سبک زندگی سالم و یائسگی می شود، محتوای برنامه ی توانمندسازی بازتنظیم شده و برای آنان طبق چهار گام مدل توانمندسازی خانواده محور اجرا خواهد شد. شرح اجرای 4 گام مدل توانمندسازی خانواده محور: گام اول: تهدید درک شده: که خود شامل دو بخش است؛ شدت درک شده و حساسیت درک شده. حساسیت درک شده: شناخت فرد نسبت به احتمال ابتلای خودش به بیماری یا شرایط مزمن مربوطه؛ فرد با شناخت موقعیت و وضعیت خودش و تعریف صحیح از سلامتی با توجه به بیماری نسبت به ابتلاء خودش به آن احساس خطر کرده، احتمال ابتلاء خودش را به آن ممکن بداند. شدت درک شده: به معنای آگاهی و شناخت فرد نسبت به مشکل، بیماری یا شرایط مزمن پیش آمده؛ اینکه فرد با شناخت خطرات و عوارض ناشی از آن، میزان جدی بودن آن را درک کرده و نسبت به آن احساس خطر کند. محتوای جلسات حساسیت درک شده: معرفی دستگاه تولید مثل زنان و بهداشت فردی: توضیح در مورد یائسگی، تغییرات فیزیولوژیک زنان در دوره میانسالی، علائم و عوارض ناشی از آن ...اهمیت سبک زندگی سالم؛ شامل شناخت رژیم غذایی سالم: (صحبت درباره الگوها و عادات غذایی، نحوه محاسبه شاخص توده بدنی(BMI) ، شناخت هرم غذایی و ارزش های هر گروه، شناخت منابع ویتامین D، کلسیم، شناخت ویتامین E و تاثیر آن بر کیفیت خواب و شناخت میزان مصرف متعادل ... اهمیت سبک زندگی سالم؛ مثلا شناخت اهمیت ورزش و فعالیت بدنی و نتایج انجام ورزش؛ پیاده روی منظم در یک مقطع زمانی خاص در شبانه روز، انجام امور روزمره و فعالیت فیزیکی متابولیسم گلوکز را بهبود می بخشد، چربی بدن را کاهش می دهد، فشار خون را پایین می آورد و...آرامش در دوران یائسگی؛ شناخت نحوه برقراری ارتباط با اطرافیان، شناخت مزایای برنامه آرامسازی و مدیریت استرس و اضطراب در زمان یائسگی... ارتقاء سطح معنویت؛ معرفی آداب وعادات معنوی ارتقاء دهنده بعد معنوی افراد و ... محتوای جلسات شدت درک شده: رعایت بهداشت دستگاه تولید مثل زنان؛ در دوره میانسالی، رعایت بهداشت فردی و جلوگیری از خشکی واژن ؛ پوشیدن لباس های نخی و نازک در زمان گرگرفتگی و تعریق....حفظ و رعایت سبک زندگی سالم؛ از جمله رعایت رژیم غذایی سالم و پیامد های عدم رعایت آن؛ ( کاهش عادات غلط غذایی مثل مصرف کمتر مواد نفاخ ، مصرف مواد غذایی طبق هرم غذایی، جلوگیری از چربی احشایی شکم و...انجام ورزش و فعالیت بدنی و توضیح پیامد بی تحرکی؛ ( مثلا ورزش یا پیاده روی منظم حداقل روزانه 30 دقیقه، تمرین عضلات کف لگن (PFMT) و بر بهبود بی اختیاری ادرار (UI) و افزایش قدرت و استقامت عضلات کف لگن و همچنین تاثیر تمرینات هوازی بر کاهش اضطراب و افسردگی و کیفیت خواب آنان.آموزش تاثیر یائسگی بر سیستم های مختلف بدن و ارائه راهکار ها؛ تاثیر یائسگی بر افزایش احتمال ابتلا به سندرم متابولیک(احساس ورم و پف)، تاثیر یائسگی بر بیماری های قلبی عروقی، تاثیر یائسگی بر پوکی استخوان و...حفظ و رعایت آرامش در دوران یائسگی؛ برقراری ارتباط سالم و صمیمی با اطرافیان، عدم گوشه نشینی، استفاده از برنامه آرامسازی برای مدیریت استرس و اضطراب و آموزش بهداشت خواب....ارتقائ سطح معنویت؛ رعایت آداب وعادات معنوی مبتنی بر عادات و تمایلات خود افراد تحت پژوهش گام دوم: خودکارآمدی: به منظور ارتقاء خود کارآمدی برای بهبود مهارت های مورد نیاز، جلسات به روش مشکل گشایی به صورت حل مسئله گروهی انجام می شود.به این ترتیب محتوای آموزشی شامل 2 تا 3 جلسه بحث گروهی در گروه های 5 تا 7 نفره برای زنان یائسه بر اساس مراحل مشکل گشایی برگزار میشود. محتوای جلسات شامل: تشخیص مشکل: هر گونه علائم و عوارض ناشی از یائسگی از جمله؛ گرگرفتگی، تعریق شبانه، تغییرات خلقی، کاهش رضایت زناشویی، اختلالات خواب و ... ناشی از یائسگیتجزیه و تحلیل مشکل: با توجه به علل و چگونگی به وجودآمدن مشکل اهداف تبیین می شوند مثلا در مورد مشکل گرگرفتگی و تعریق شبانه، راه کار استحمام روزانه و پوشیدن لباس نخی و گشاد پیشنهاد می شود.ارائه راه حل ها: بحث، بررسی و یافتن فرآیند حل مشکل و نیز بهترین راه حل برای اصلاح مهارت های زنان یائسه از جمله مهارت تنظیم برنامه غذایی، خواب و استراحت، فعالیت فیزیکی روزمره، کنترل استرس، معنویت با اعتماد به نفس از طریق ارتقاء احساس اینکه من میتوانم در بهبود وضعیتم نقش داشته باشم و... ، انتخاب بهترین راه حل: زنان یائسه همچنین با یکدیگر تحت نظر پژوهشگر با ذکر مثال های عینی از وضعیت خود و اینکه برای بهبود مشکل مشابه با دیگران چه اقدامی انجام خواهند داد، به بحث و گفت و گو می پردازند. در جلسه آخر، جمع بندی جلسات بعمل آمده و به سوالات احتمالی آنان پاسخ داده خواهد شد. گام سوم: خودباوری: اجرای گام خودباوری(از طریق اجرای مشارکت آموزشی): منظور از خودباوری یا عزت نفس درجه تصویب، تایید پذیرش و ارزشمندی است که شخص نسبت به خود یا خویشتن احساس می کند. در این مرحله در واقع بازخورد مطالب آموزشی سنجیده می شود. برای این منظور، از فرد تحت پژوهش خواسته خواهد شد تا محتوی برنامه ی آموزشی که پایان هر جلسه به آنها به صورت کارت های آموزشی تحویل آنان داده می شود را به عضو فعال خانواده( خواهر، مادر،خاله و...) آموزش دهند. عضو فعال خانواده فردی است از اعضای خانواده که مورد تایید بیمار باشد و دارای مسئولیت و بیشترین تاثیر در تصمیم گیری های خانواده دارد که مایل به همکاری و دارای سواد خواندن و نوشتن باشدو در سه حیطه ی دانش و نگرش، انگیزه و عملکرد، توانایی کمک به بیمار و انتقال آموخته ها به دیگر اعضای خانواده را دارد که خود زنان یائسه نیز با آنان احساس راحتی دارند. به این ترتیب احساس توان آموزش آنچه آموخته اند بر عزت نفس زنان یائسه می افزاید و همچنین این مشارکت آنها بر تحکیم و تثبیت آموزش های داده شده در زمینه ی شناخت مسائل مرتبط با یائسگی هم سبب منفعت بردن آنها می شود، و هم برای فرد آموزش گیرنده مفید خواهد بود، چرا که مسئله ای است که یا با آن مواجهند یا در آینده ی نه چندان دور با آن مواجه شده و سبب توانمندی آنان می شوند و نیز آنان رابرای کمک به خودشان ترغیب کنند.
طبقه بندی
رفتاری
2
شرح مداخله
گروه کنترل: با توجه به اینکه ازگروه کنترل درخواست می شود که پرسشنامه ها را در دو مرحله پری تست و پست تست تکمیل نمایند طی این فاصله (طی مرحله مداخله گروه آزمون)، یکی از مباحث آموزش بهداشت فردی مورد نظر اکثریت آنان آموزش داده خواهد شد. همچنین پس از اتمام مداخله و ارزشیابی در گروه مداخله، محتوای آموزشی به گروه کنترل نیز آموزش داده خواهد شد.
طبقه بندی
رفتاری
مراکز بیمار گیری
1
مرکز بیمار گیری
نام مرکز بیمار گیری
دبیرستان دوره دوم دخترانه دولتی خلیلی جهرم، دبیرستان دوره دوم دخترانه دولتی علویه جهرم
نام کامل فرد مسوول
زهرا هنایی جهرمی، معصومه وحیدپور
آدرس خیابان
دبیرستان دخترانه خلیلی: فارس، جهرم، خیابان آزادی، جنب مدرسه حاتمی - دبیرستان دخترانه علویه: فارس، جهرم، چهار راه بهارستان، جنب مسجد جامع
شهر
جهرم
استان
فارس
کد پستی
7413633357-741887383
تلفن
+98 71 5422 6557
ایمیل
torab.kimia@modares.ac.ir
حمایت کنندگان / منابع مالی
1
حمایت کننده مالی
نام سازمان / نهاد
دانشگاه تربیت مدرس
نام کامل فرد مسوول
دکتر غلامرضا موسوی-معاونت پژوهشی دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس
آدرس خیابان
تهران، خیابان جلال آل‌احمد، دانشگاه تربیت مدرس
شهر
تهران
استان
تهران
کد پستی
1411713116
تلفن
+98 21 8288 2014
ایمیل
Res@modares.ac.ir
ردیف بودجه
کد بودجه
آیا منبع مالی همان سازمان یا نهاد حمایت کننده مالی است؟
بلی
عنوان منبع مالی
دانشگاه تربیت مدرس
درصد تامین مالی مطالعه توسط این منبع
100
بخش عمومی یا خصوصی
عمومی
مبدا اعتبار از داخل یا خارج کشور
داخلی
طبقه بندی منابع اعتبار خارحی
خالی
کشور مبدا
طبقه بندی موسسه تامین کننده اعتبار
دانشگاهی
فرد مسوول پاسخگویی عمومی کارآزمایی
اطلاعات تماس
نام سازمان / نهاد
دانشگاه تربیت مدرس
نام کامل فرد مسوول
فاطمه الحانی
موقعیت شغلی
دانشیار دانشگاه
آخرین مدرک تحصیلی
Ph.D.
سایر حوزه‌های کاری/تخصص‌ها
پرستاری
آدرس خیابان
تهران، خیابان جلال آل‌احمد، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم پزشکی، ساختمان ۱
داده های آماری مد نظر است و پس از کدگزاری قابل اشتراک گذاری است.
بازه زمانی امکان دسترسی به داده/مستند
شروع دسترسی به داده ها از سال 1405
کسانی که اجازه دارند به داده/مستند دسترسی پیدا کنند
دسترسی به داده ها برای تمام افراد علاقه مند آزاد است.
به چه منظور و تحت چه شرایطی داده/مستند قابل استفاده است
برای آموزش جهت گروه های مشابه قابل تعمیم است.
برای دریافت داده/مستند به چه کسی یا کجا مراجعه شود
(https://modares.ac.ir/res/managements/library)
سرکار خانم دکتر فاطمه الحانی(alhani_f@modares.ac.ir)
یک درخواست برای داده/مستند چه فرایندی را طی می‌کند
درخواست رسمی از طریق پست الکترونیک به ایمیل دکتر فاطمه الحانی (alhani_f@modares.ac.ir) یا مراجعه به سایت کتابخانه دانشگاه تربیت مدرس به آدرس(https://modares.ac.ir/res/managements/library)