رایحه‌های شفابخش: اثرات روغن‌های ضروری اسطوخودوس و رزماری بر کیفیت خواب و بهزیستی روانی در بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر: یک کارآزمایی کنترل شده، تصادفی با بازوی موازی

مقایسه اثر استنشاق روغن ضروری گیاهان اسطوخودوس، رزماری و استفاده هم‌زمان این دو رایحه بر کیفیت خواب، اضطراب و افسردگی در افراد مبتلا به بیماری‌های عروق کرونری

کارآزمایی بالینی یک سوکور تصادفی شده دارای سه گروه مداخله (گروه رایحه‌درمانی با اسطوخودوس، رایحه‌درمانی با رزماری، رایحه درمانی هم‌زمان با این دو رایحه) و یک گروه کنترل. فاز مطالعه برای آن مصداق ندارد و روش تصادفی سازی، تصادفی سازی بلوکی روی 148بیمار خواهد بود.

شهرستان آمل، ایران، یک‌سوکور (تحلیل‌گر داده‌ها و محقق کور شده اما پرستار ارزیاب (گردآورنده داده‌ها) و نمونه‌ها کور نخواهند شد). نمونه‌ها به‌صورت تصادفی در سه گروه مداخله و یک گروه کنترل تقسیم شده و سه‌بار در روز به مدت ۲۰ دقیقه با ریختن ۴ قطره از روغن معطر مربوطه بر روی یک تکه گاز و وصل کردن آن به یقه در معرض ماده معطر قرار خواهند گرفت و این کار برای ۳۰ روز پیاپی انجام می‌شود. در گروه رایحه‌درمانی هم‌زمان، از دوقطره روغن اسطوخودوس و دو قطره روغن رزماری استفاده می‌شود و در گروه کنترل از نرمال سالین استفاده خواهد شد.

شرایط ورود: ابتلا به بیماری عروق کرونری قلب، نمره کیفیت خواب بالای ۵ از پرسشنامه کیفیت خواب PSQI، داشتن سواد خواندن و نوشتن، EF بالای ۴۵ درصد، دسترسی به شبکه‌های اجتماعی شرایط عدم ورود: داشتن سابقه آسم، بيماری فعال روانی، مصرف داروهای اعصاب و روان، آلرژی به گیاهان یا هرگونه حساسیت فصلی، درد شدید باعث اختلال خواب، اختلال بویایی

گروه رایحه‌درمانی با اسطوخودوس، رایحه‌درمانی با رزماری، رایحه درمانی هم‌زمان با این دو رایحه و کنترل

اضطراب، افسردگی و کیفیت خواب

عنوان کارآزمایی به علت تلاش برای انتخاب یک عنوان جذاب‌تر برای چاپ در ژورنال‌های معتبر اصلاح شد. حجم نمونه به علت کمبود بودجه مالی و محدودیت زمانی در انجام پروژه به ۱۲۰ نفر کاهش یافت. زمان‌بندی انجام نمونه‌گیری با توجه به تغییرات ایجاد شده در برنامه‌های زمانی دانشگاه مربوطه تغییر یافت. زمان پایان کارآزمایی بالینی اضافه شد. با انجام بررسی متون بیشتر در گروه کنترل به جای آب مقطر از نرمال سالین استفاده شد.

افراد واجد شرایط به‌روش دردسترس انتخاب شده و با استفاده از روش تصادفی سازی بلوکی در سه گروه مداخله و یک گروه کنترل قرار خواهند گرفت. بدین منظور ۳۷ بلوک ۴ تایی با کمک سایت www.randomizer.org تخصیص داده شده که در هر بلوک ۴ عدد تصادفی از ۱ تا ۴ قرار دارد. سپس این بلوک‌ها روی کاغذ نوشته ‌شده و به‌صورت مهر و موم شده در یک گوی شیشه‌ای انداخته شده و به‌روش تصادفی در هر نوبت یک بلوک خارج شده و افراد به ترتیب نوشته شده روی کاغذ وارد مطالعه خواهند شد. در واقع یک بلوک چهارتایی از هر ۳۷ بلوک چهارتایی به طور تصادفی انتخاب شده و بیماران، همان‌طور که در بلوک مشخص شد، به گروه‌های رایحه‌درمانی با اسطوخودوس (۱)، رایحه‌درمانی با رزماری (۲)، رایحه‌درمانی هم‌زمان با این دو رایحه (۳) و کنترل (۴) تقسیم خواهند شد. به این ترتیب هر بار چهار بیمار (در هر گروه یک بیمار) مورد بررسی قرار خواهد گرفت. برای دفعه بعد بلوک دیگری به‌صورت تصادفی انتخاب شده و بیماران بر اساس بلوک انتخابی به یکی از چهار گروه مطالعه تقسیم می‌شوند. برخی از بلوک‌های چهارتایی به شرح رو‌به‌رو خواهند بود: ۲۳۴۱، ۱۳۴۲، ۱۲۳۴.

در این مطالعه تحلیل‌گر داده‌ها و محققی که نتایج را ارزیابی می‌کند کور شده و از ماهیت گروه‌ها بی‌اطلاع خواهند بود اما پرستار ارزیاب (گردآورنده داده‌ها) کور نخواهد شد. بدین منظور در ابتدا شیشه‌های حاوی اسانس‌ها و آب مقطر که کاملا از نظر ظاهری مشابه هم هستند در اختیار پرستار ارزیاب قرار خواهد گرفت و ایشان آن‌ها را به صورت تصادفی در اختیار نمونه‌ها قرار می‌هد. بدون این که محقق و تحلیلگر داده‌ها از ماهیت گروه‌بندی‌ها اطلاعی داشته باشند. لازم به ذکر است بوی متمایز روغن‌های ضروری کورکردن این مطالعه را برای‌ شرکت‌کنندگان دشوار می‌کند.

کلیه اطلاعات دموگرافیک، میزان کیفیت خواب، افسردگی و اضطراب نمونه‌ها

شروع دوره دسترسی از سال ۱۴۰۳

داده‌ها برای برای محققین شاغل در موسسات دانشگاهی و علمی قابل دسترسی خواهد بود.

این داده‌ها در آنالیز داده‌های ثانویه یا مطالعات متاآنالیز قابل استفاده خواهد بود.

آدرس دانشگاه: ساری، سه راه جویبار، ابتدای بزرگراه ولی عصر(عج)، ستاد مرکزی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران کدپستی:۳۳۹۷۱-۴۸۱۵۷ تلفن تماس: ۳۳۰۴۴۰۰۰-۰۱۱ و ۳۳۰۴۴۰۰۱-۰۱۱ شماره تماس معاونت تحقیقات و فناوری: ۳۴۴۸۴۸۰۰-۰۱۱ ایمیل معاونت تحقیقات و فناوری: pajhoheshi@mazums.ac.ir معاون تحقیقات و فناوری: دکتر پدرام ابراهیم نژاد

در ابتدا به صورت کتبی از سازمان تقاضاکننده به دانشگاه علوم پزشکی مازندران نامه ای زده خواهد شد و در صورت عدم منع قانونی با اجازه و هماهنگی معاونت تحقیقات دانشگاه اطلاعات در اختیار دانش پژوه قرار خواهد گرفت.