مقایسه تأثیر رایحه درمانی و اسانس خوراکی گل محمدی بر سطح کورتیزول بزاق و کیفیت زندگی بیماران نارسایی مزمن کلیوی تحت همودیالیز

تعیین و مقایسه تأثیر رایحه درمانی و اسانس خوراکی گل محمدی بر سطح کورتیزول بزاق و کیفیت زندگی بیماران نارسایی مزمن کلیوی تحت همودیالیز

کارآزمایی بالینی بدون گروه کنترل، با گروه های موازی، کور نشده، تصادفی شده، 72نفر

جامعه مورد مطالعه، بیماران همودیالیزی مراجعه کننده به بیمارستان شهید بهشتی و شهید جلیل یاسوج می باشند. پس از تأیید طرح تحقیقاتی توسط کمیته اخلاق در پژوهش دانشگاه، در ابتدای مطالعه، پرسشنامه های ویژگی های جمعیت شناختی و فرم کوتاه کیفیت زندگی بیماری کلیوی تکمیل خواهدشد. در اول صبح نمونه بزاق گرفته می شود. در ادامه یک ماه پس از اتمام مداخلات، مجدداً بزاق بیماران با استفاده از کیت های ELISA برای سنجش سطح کورتیزول بزاق جمع آوری و پرسشنامه فرم کوتاه کیفیت زندگی بیماری کلیوی تکمیل خواهد شد.

معیار ورود: 1- گذشتن حداقل 3ماه از همودیالیز 2- انجام دیالیز حداقل 2تا 3بار در هفته معیار خروج: 1- حساسیت به گل محمدی و واکنش بیمار به آن 2- مصرف داروهای ضد اضطراب و ضد افسردگی

دو گروه مداخله شامل رایحه درمانی و مصرف خوراکی می باشد. در گروه مداخله 1(رایحه درمانی)، یک تکه پارچه آغشته به 3 قطره اسانس گل محمدی با غلظت 2درصد به یقه بیمار متصل شده و از بیمار خواسته خواهد شد که به طور عادی نفس بکشد. این کار به صورت روزانه 3 بار و هر بار به مدت 5 دقیقه در طی 4هفته انجام خواهد گرفت. در گروه مداخله 2 (مصرف خوراکی)، عصاره گل محمدي هر 8 ساعت 15 قطره داخل مقداري آب ریخته و داده خواهد شد. مجموعاً 3 نوبت دارو روزانه به بیمار داده خواهد شد.

سطح کورتیزول بزاق و کیفیت زندگی

شرکت کنندگان واجد شرایط ورود به مطالعه، به صورت نمونه گیری هدفمند از جامعه در دسترس انتخاب و از طریق تخصیص تصادفی بلوکی بین گروه های مداخله 1 (رایحه درمانی) و مداخله 2 (مصرف خوراکی) تخصیص خواهند یافت. بدین نحو که ابتدا با ضرب کردن تعداد گروه‌های مورد مطالعه (دو گروه) در عدد 2، تعداد نمونه‌های هر بلوک برابر با 4 محاسبه ‌شده، سپس از طریق محاسبه فاکتوریل، تعداد نمونه‌های هر بلوک (24=1×2×3×4=!4)، تعداد بلوک‌های ناشی از کلیه حالت‌های چینش افراد، 24 بلوک محاسبه‌ شده و بلوک‌های متضمن چینش احتمالی افراد با در نظر گرفتن A(آدمک خاکستری) جهت گروه مداخله 1 (رایحه درمانی) و B (آدمک سفید) جهت گروه مداخله 2 (مصرف خوراکی) می باشد. سپس، از آنجا که تعداد افراد در هر بلوک 4 نفر بوده و حجم نمونه تخمینی 72 نفر بوده است، لذا با تطبیق 18 عدد تصادفی تولید شده توسط نرم‌افزار Sample Randomizer، نحوه چینش 72 نفر نمونه پژوهشی و تخصیص هر شماره از 1 تا 72 به یکی از گروه‌های مداخله 1 (رایحه درمانی) و مداخله 2 (مصرف خوراکی) مشخص و لیست تخصیص تصادفی بلوکی تدوین خواهد شد. سپس با مراجعه به بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیوی تحت همودیالیز و تبيين و توضيح کامل اهداف مطالعه، نمونه های پژوهشی واجد شرایط انتخاب خواهند شد و بر اساس تقدم زمانی مراجعه، به هر يک از آن‌ها کدی اختصاص داده می شود که با تطبيق آن شماره با ليست تخصيص تصادفي بلوکی، بیماران مشارکت کننده در پژوهش به يکي از گروه‌هاي مداخله 1 (رایحه درمانی) و مداخله 2 (مصرف خوراکی) تخصيص خواهند یافت. این روند تا هنگام تکميل حجم نمونه تخميني ادامه خواهد يافت.