بررسی تأثیر مکمل اومگا-3 بر پروفایل لیپیدی، مقاومت به انسولین، شاخص های التهابی و بیان ژن آنزیم سیرتویین 1 در کودکان و نوجوانان مبتلا به چاقی، مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور

چاقی در حال حاضر یکی از مهمترین مشکلات بالینی است که به خصوص در کشورهای در حال توسعه از شیوع فزاینده ای برخوردار می باشد. سندرم متابولیک که از مجموعه ای از علائم چاقی شکمی، دیس لیپیدمی، تغییر متابولیسم گلوکز، پرفشاری و مقاومت به انسولین حاصل می گردد، در دوران کودکی شروع شده و با افزایش سن پیشرفت می کند. احتمال چاقی در دوران بزرگسالی و مرگ و میر ناشی از عوارض آن در کودکان و نوجوانان چاق به مراتب بیشتر از کودکانی است که وزن طبیعی دارند. پیشگیری و درمان چاقی در بچه ها سبب جلوگیری از پیشرفت آنها به سمت سندرم متابولیک و عوارض ناشی از آن می شود. چاقی در کودکان به طور فزاینده ای با دیس لیپیدمی، مقاومت به انسولین که می تواند در دراز مدت به دیابت تیپ 1 منتهی شود، و همچنین التهاب همراه است. یکی از آنزیم های مهم در بدن که در چاقی دچار تغییر می شود سیرتویین است. سیرتوئین ها از پروتئین های مهم مؤثر در متابولیسم بوده که با هدف قرار دادن بسیاری از تنظیم کننده های رونویسی بیان بسیاری از ژن هایی که محصولات آن ها در متابولیسم نقش دارند را تحت تأثیر قرار می دهند. این پروتیئن ها دِاستیلازهایی هستند که فعالیت آن ها وابسته به غلظت NAD می باشد. برخی از آن ها به ویژه انواع 1و 2 در چاقی، سندرم متابولیک و عوارض آن نقش دارند و به عنوان بیومارکر و هدف درمانی برای بیماری های متابولیک مطرح هستند. مداخلات تغذیه ای و دارویی مناسب می توانند در چاقی اثر محافظتی داشته و ریسک بیماری های قلبی – عروقی را کاهش دهند. مطالعات متعدد حاکی از آن که مصرف ماهی و اسیدهای چرب طویل غیر اشباع اومگا 3 یا 6 ، نقش محافظتی در این زمینه بر عهده دارند. مدل تغذیه کنونی تا حدود زیادی از نظر دریافت اسیدهای چرب اومگا 3 و 6 نامتعادل است و به خصوص از نظر اسیدهای چرب اومگا 3 بسیار فقیر می باشد. مکمل یاری با این ترکیبات می تواند برای وضعیت سلامت مفید باشد. مطالعات نشان داده اند که این اسیدهای چرب قادر به بهبود پروفایل لیپید و لیپوپروتئین و افزایش سطح HDL خون شوند. علیرغم مطالعات صورت گرفته در بزرگسالان، مطالعه بر روی کودکان بسیار معدود بوده و پیامدهای معدودی در این مطالعات مورد بررسی قرار گرفته اند. از این رو هدف از این مطالعه بررسی تأثیر مکمل یاری با اومگا 3 (آیکوزاپنتاانوئیک اسید (EPA) و دوکوزاهگزاانوئیک اسید (DHA)) بر وضعیت پروفایل لیپیدی، مقاومت به انسولین، شاخص های التهابی و بیان ژن سیرتویین 1 در کودکان و نوجوانان طی یک کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور با کنترل دارونما می باشد. اهداف اختصاصی: 1. مقایسه بیان ژن سیرتوئین قبل و بعد از مصرف مکمل اومگا 3 یا پلاسبو در کودکان چاق 2. مقایسه پروفایل لیپیدی قبل و بعد از مصرف مکمل اومگا 3 یا پلاسبو در کودکان چاق 3. مقایسه BMI و دور کمر قبل و بعد از مصرف مکمل اومگا 3 یا پلاسبو در کودکان چاق 4. مقایسه شاخص های متابولیک قبل و بعد از مصرف مکمل اومگا 3 یا پلاسبو در کودکان چاق 5. مقایسه انسولین، قند خون ناشتا و HOMA-IR قبل و بعد از مصرف مکمل اومگا 3 یا پلاسبو در کودکان چاق 6- مقایسه شاخص های التهابی مرتبط با چاقی شامل hs-CRP، ویسفاتین و آدیپونکتین قبل و بعد از مصرف مکمل اومگا 3 یا پلاسبو در کودکان چاق لف) شرکت کنندگان بر اساس معیار های ورود و خروج انتخاب شده و وارد مطالعه می شوند. شرکت کنندگان مورد معاینه بالینی قرار می گیرند. قد و وزن اندازه گیری شده و BMI محاسبه می گردد. فشار خون اندازه گیری می شود. ب) تجویز مکمل اومگا 3 به میزان mg 1250 حاوی mg 425 EPA و mg 325 DHA یک بار در روز به مدت3 ماه متوالی که منقسم در 3-2 دوز در روز می باشد. و تجویز پلاسبو برای گروه کنترل ج) پس از پایان مدت مصرف مکمل به میزان تعیین شده، مجدداً نمونه گیری انجام شده و نمونه ها تحت بررسی آزمایشگاهی قرار می گیرند که به قرار زیر می باشد: 1) تهیه ی نمونه ی خون وریدی از بیماران و سپس جداسازی پلاسما و PBMC. 2) اندازه گیری قند خون ناشتا (FBS)، کلسترول ، تریگلیسرید (TG)، LDL-C، HDL-C، انسولین، CRP، آدیپونکتین و ویسفاتین 2) بررسی بیان ژن Sirt1 پس از استخراج RNA از PBMC و سنتزcDNA، به روش RealTime و با استفاده از پرایمرهای اختصاصی و پرایمر اختصاصی ژن بتا-اکتین به عنوان ژن housekeeping. مقایسه ی میزان کمی بیان ژن، به روش دلتا-Ct انجام می شود. 3) نتایج به دست آمده به کمک نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار می گیرد.

دانشگاه علوم پزشکی ایران