مقایسه اثر بخشی رویکرد CBT و ACT بر عملکرد جنسی و طرحواره های جنسی زنان یائسه

پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی رویکرد CBT و ACT بر عملکرد جنسی و طرحواره های جنسی زنان یائسه انجام خواهد شد.

روش پژوهش نیمه تجربی و طرح پژوهش سه گروهی با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری 3 ماه بعد است.

جامعه آماری پژوهش شامل زنان یائسه که طی 5 سال گذشته یائسه شده و دارای مشکلات عملکرد جنسی هستند و جهت دریافت خدمات به مرکز بهداشتی درمانی شهر زنجان در سال 1398-99 مراجعه خواهند نمود. گروه نمونه پژوهش شامل 45 نفر خواهند بود که به صورت تصادفی در سه گروه 15 نفری گمارده خواهند شد. در فرایند اجرای پژوهش گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای را دریافت نخواهند کرد در حالیکه دو گروه دیگر به عنوان گروه آزمایش در نظر گرفته شدند، که در گروه اول درمان با رویکرد CBT و در گروه دوم درمان با رویکرد ACT، هر کدام به مدت 8 جلسه اجرا خواهد شد.

معیار ورود: متاهل بودن، یائسه شدن طی 5 سال گذشته، داشتن سواد متوسطه ، کسب نمره کمتر از 28 از پرسشنامه FSFI، تک همسری معیار خروج: داشتن بیماریهای جسمی و روانی، مصرف داروهایی که به نحوی بر عملکرد جنسی تاثیر می گذارد، اعتیاد، شرکت در مطالعات مشابه، وقوع اتفاقات ناگوار

گروه مداخله 1 CBT – (درمان شناختی- رفتاری ): جلسات درمان در 8 جلسه (هر جلسه حدود ۲ ساعت به طور هفتگی) طبق پروتکل (کاپلان، 1974 و کندی، 2012 ) اجرا می شود. گروه مداخله 2 (ACT - درمان مبتني بر پذيرش و تعهد ): جلسات درمان در 8 جلسه (هر جلسه حدود ۲ ساعت به طور هفتگی) طبق پروتکل (کاپلان 1974 و فورمن و هربرت 2008) اجرا می شود. گروه کنترل: هیچ مداخله ای بروی آنها انجام نمی شود و تنها به منظور مقایسه نتایج با گروه های مداخله می باشد.سنجش ها با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری ۳ ماه بعد صورت می گیرند.

عملکرد جنسی

محقق 3 مرکز از بین 18 مرکز بهداشتی شهر زنجان را بطور تصادفی از طریق نوشتن اعداد روی کاغذ با قرعه کشی انتخاب نمود، سپس با مراجعه به مرکز بهداشتی مذکور 45 نفر از آنها را به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و از 1-45 کدگذاری کرد و با استفاده از روش تخصیص تصادفی بلوک بندی شده آنها را به 3 گروه 15 نفری تقسیم کرد (2 گروه مداخله و یک گروه کنترل). نحوه انجام: ابتدا گروهها را بر اساس حروف لاتین به شرح زیر کدبندی می کنیم: A= درمان شناختی-رفتاری، B= درمان پذیرش و تعهد و C= گروه کنترل در این مطالعه با سه گروه A وB وC شش گروه زیر را بوجود آورده و به هر کدام عدد 1 تا 6 را اختصاص می دهیم: ABC-ACB-BAC-BCA-CAB-CBA سپس با استفاده از جدول اعداد تصادفی قرارداد می کنیم که هرگاه به ترتیب اعداد 1 و 2 و 3 و 4 و 5 و 6 ظاهر شد یکی از این بلوکها انتخاب شود و اگر عدد دیگری ظاهر شد آنرا پوچ فرض کرده و سراغ انتخاب بعدی می رویم. در حقیقت یک دنباله تصادفی از اعداد را با جدول اعداد تصادفی حاصل می کنیم که به ازای هر عدد ترتیب تخصیص مورد نظر را در نظر می گیریم . به این ترتیب تعداد افراد درون گروهها تقریباً برابر هستند.