مقایسه اثربخشی درمان ذهن آگاهی کودک، فرزندپروری ذهن اگاهانه و درمان ترکیبی این دو مداخله در اختلال نارسایی توجه/فزون کنشی: یک مطالعه مبتنی بر پیامد

هدف اصلی، مقایسه اثربخشی درمان ذهن آگاهی کودک، فرزندپروری ذهن آگاهانه و درمان ترکیبی این دو مداخله بر پیامدهای اولیه و ثانویه اختلال نارسایی توجه/فزون کنشی در کودکان مبتلا به این اختلال و والدین آن ها می باشد.

این مطالعه شامل سه گروه درمان می باشد. تخصیص افراد به گروه ها با استفاده از روش تصادفی ساده انجام می شود. حجم نمونه در هر گروه 20 نفر می باشد. این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی با گروه های موازی و تصادفی شده است که بر روی 60 نفر اجرا خواهد شد.

پس از انتخاب نمونه، مداخله گروه 1، 2 و 3،به تعداد دو جلسه در هفته در یک مرکز مشاوره، برگزار خواهد شد. شرکت کنندکان در دو روز هفته ، در ساعات متفاوتی برای حضور در جلسات، به مرکز می آیند.اجرای مداخله بر عهده افراد آموزش دیده در حوزه ذهن اگاهی خواهد بود.در جلسه اول و آخر هر مداخله، پرسشنامه ها،تکمیل می شود.

شرکت کنندگان شامل تمام کودکان 6 تا 12 سال مبتلا به نارسایی توجه/فزون کنشی و مادران آن ها در سطح شهر مشهد می باشد. شرایط ورود شامل تشخیص اختلال نارسایی توجه/فزون کنشی و قرار داشتن در محدوده سنی 6 تا 12 سال می باشد. ملا ک های خروج هم شامل ابتلا به سایر اختلالات روانی می باشد.

گروه 1 را کودکان مبتلا به اختلال (ADHD) تشکیل می دهند که مداخله ذهن آگاهی را دریافت می کنند. این مداخله شامل تعداد هشت جلسه و هر جلسه به مدت 45 دقیقه می باشد. محتوای جلسات شامل ذهن آگاهی از محیط، اشیائ، خود و بدن و مراقبه تنفس میباشد. محتوا شامل انجام تمرینات رسمی و روزمره ذهن آگاهی می شود. طول دوره یک ماه می باشد. گروه 2 شامل والدین کودکان مبتلا، می باشد که مداخله فرزندپروری ذهن آگاهانه را دریافت می کنند. تعداد جلسات، هشت جلسه 45 دقیقه ای است. محتوا شامل فرزندپروری خودکار و ذهن آگاهانه،ارتباط با بدن، پاسخ به تنیدگی، مراقبه شفقت و عشق ورزی می باشد. گروه 3، از ترکیب مداخله 1 برای کودکان و مداخله 2 برای والدین آ نها حاصل می شود. شامل 16 جلسه است. طول دوره دوماه می باشد.

نشانه های اصلی اختلال نارسایی توجه/فزون کنشی؛ کنش وری اجرایی

آموزش‌وپرورش شهر مشهد 10 منطقه دارد. اسامی هر منطقه روی یک تکه کاغذ ثبت می‌شود. سپس تکه‌های کاغذ داخل یک کیسه ریخته می‌شوند. پژوهشگر دست خود را درون کیسه برده و یک تکه کاغذ خارج خواهد کرد تا بدین ترتیب به‌تصادف منطقه آموزش‌وپرورش انتخاب شود. زمانی که منطقه آموزش‌وپرورش مشخص شد، فهرست مدارس ابتدایی این منطقه از آموزش‌وپرورش اخذ می‌شود و با فرایندی مشابه نحوه انتخاب منطقه، 10 مدرسه انتخاب خواهند شد. با استفاده از پرسشنامه اسنپ غربالگری صورت خواهد گرفت تا دانش آموزان مشکوک به ADHD شناسایی شوند، پس از غربالگری و انجام مصاحبه بالینی، نام دانش‌آموزانی که تشخیص قطعی ADHD دریافت کنند به‌صورت مجزا روی یک تکه کاغذ نوشته خواهد شد. سپس اسامی درون یک کیسه ریخته می‌شود. پژوهشگر هر دفعه دست خود را درون کیسه برده و یک تکه کاغذ خارج خواهد کرد. 20 نفر اولی که به این صورت از کیسه خارج شوند در گروه یک، 20 نفر بعدی در گروه دو و 20 نفر سوم در گروه سه جای داده خواهند شد. در گام بعدی، روی سه تکه کاغذ نام گروه‌هابه‌صورت مجزا نوشته خواهد شد و درون کیسه انداخته خواهند شد. اولین تکه کاغذی که پس از فروبردن دست پژوهشگر به درون کیسه از کیسه خارج شود، گروه یک، تکه کاغذ دوم گروه دو و تکه کاغذ سوم گروه سه را تشکیل خواهند داد.