بررسی مقایسه ای تاثیر بکار گیری وضعیتهای لیتاتومی، چمباتمه و نشسته در مرحله دوم زایمان فیزیولوژیک بر شدت درد و پیامد زایمان در زنان نخست زا

تعیین تاثیر وضعیت های چمباتمه، نشسته و خوابیده به پشت(لیتاتومی) بر شدت درد و طول مدت فاز نهفته و فعال مرحله دوم زایمان در زنان نخست زا

کارآزمایی بالینی دارای دو گروه مداخله و یک گروه کنترل، با گروه های موازی، تصادفی شده، 96 نمونه، نمونه گیری از تاریخ 09.09.1389 لغایت 1390.06.31

این پژوهش، یک کارآزمایی بالینی است که بر روی زنان نخست زای مراجعه کننده به بیمارستان های استاد مطهری دانشگاه علوم پزشکی جهرم و بیمارستان شهید بهشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال 1390 -1389 صورت گرفته است. بر اساس معیارهای ورود و با اخذ رضایت نامه کتبی از نمونه ها در مورد نحوه انجام مطالعه، اطلاعات مربوط به شدت درد فاز نهفته و فعال مرحله دوم، شدت درد مرحله سوم، طول مدت فاز نهفته و فعال مرحله دوم زایمان، طول مدت مرحله سوم زایمان، وضعیت پرینه، نوع و درجه پارگی از طریق معاینه و مصاحبه جمع آوری شد. شدت درد به وسیله مقیاس دیداری اندازه گیری درد مک گیل سنجیده شد. از ابتدای مطالعه، پژوهشگر جهت بررسی چگونگی پیشرفت زایمان، وضعیت سلامت مادر و جنین و یا هرگونه مشکل حادث شده در طول مطالعه، از نمودار زایمانی یا پارتوگراف استفاده می کرد . در دیلاتاسیون 9-8 سانتیمتر و پس از آنگاژمان یا جایگاه صفر و تا آخر مرحله دوم زایمان، مادر در وضعیت نشسته، چمباتمه و لیتاتومی قرار می گرفت. طول مدت فاز نهفته و فعال مرحله دوم زایمان بوسیله کرونومتر اندازه گرفته می شود. هنگام دیلاتاسیون کامل سرویکس، کرونومتر روشن و به محض مشاهده اولین انقباض قوی و زور زدن، کرونومتر خاموش و مجددا بلافاصله روشن و دوباره به هنگام خروج کامل نوزاد خاموش می شد. بدین ترتیب طول فاز نهفته و فعال مرحله دوم محاسبه می شد. جهت تعیین میزان خونریزی در یک ساعت اول پس از تولد نوزاد در هر سه گروه بلافاصله پس از خروج نوزاد، یک لگن در زیر باسن مادر قرار داده می شد. در سه گروه پس از خروج جفت و تخلیه کامل خون جفت لگن برداشته و بلافاصله پدی که از قبل وزن شده بود در ناحیه باسن و ولو قرار داده و در صورت نیاز پدها تعویض می شد. در مرحله بعد خون موجود در داخل لگن به داخل ظرف مدرج تخلیه و اندازه گیری و ثبت می شد. پس از پایان یکساعت اول پس از زایمان پدها، (از قبل با استفاده از وزنه دیجیتالی وزن شده بود) وزن شده و از وزن قبلی کسر و مقدار خون موجود، در واحد گرم بدست آمده و طبق فرمول وزن خون به گرم، تقسیم بر غلظت تام خون (غلظت تام خون 1.06)، حجم خون در واحد سی سی بدست آمده و با حجم خونی که در ظرف مدرج اندازه گیری شده جمع شده و حجم خونریزی در یکساعت اول پس از زایمان بدست می آمد(در واحد سی سی).

معیار ورود: زنان حامله در محدوده سنی بین 35-18 سال، زنان نخست زا، سن حاملگی بین 37 تا 41 هفته، زنان در دیلاتاسیون 9-8 سانتیمتر، بارداری تک قلو، پرزانتاسیون جنین (سر) در مرحله دوم زایمان آنگاژمان شده و حداقل در حد خارهای ایسکیال رسیده باشد، وزن تخمینی جنین بر اساس قانون جانسون بین 4000 -2500 گرم باشد، تمایل وآمادگی برای انجام زایمان فیزیولوژیک; معیار خروج: اختلالات آناتومیکی و اسکلتی، عدم پیشرفت زایمان در مرحله اول لیبر، پارگی کیسه آب بیش از 12 ساعت، وجود ضعف و بیحسی در پاها ( در وضعیت چمباتمه )، پرینه کوتاه ( فاصله مدخل واژن تا مدخل مقعد کمتر از 3.5 سانتی متر)، خستگی مادر در انتهای مرحله اول زایمان;

گروه خوابیده به پشت(لیتاتومی): وضعیت لیتاتومی در این مطالعه، وضعیتی بود که مادر به صورت خوابیده به پشت بر روی تختی با زاویه 30 درجه از سطح افق و زانوهای خم شده قرار گرفت. گروه چمباتمه: در وضعیت چمباتمه، مادر در حالت نشسته بر روی پا طوری قرار می گرفت که کف پا کاملا بر روی زمین و مفصل زانو پایین تر از مفصل ران قرار می گرفت. گروه نشسته: در وضعیت نشسته مادر بر روی صندلی زایمان به گونه ای نشسته که مهره های کمر کاملا صاف قرار گرفته و مفاصل زانو و ران در یک سطح قرار گرفته بود.

پیامدهای اصلی شامل شدت درد فاز نهفته و فعال مرحله دوم زایمان; طول مدت فاز نهفته و فعال مرحله دوم زایمان،طول مدت مرحله سوم زایمان، حجم خونریزی در یک ساعت اول پس از زایمان

به منظور تخصیص تصادفی در سه گروه اولین نفر در هر روز در گروه چمباتمه، نفر دوم در وضعیت نشسته و نفر سوم در وضعیت لیتاتومی قرار گرفتند.