تاثير يك برنامه آموزشي حمايتي بر اضطراب كودكان مبتلا به بیماری های کلیوی و بار مراقبتی مادران

تعیین تاثير يك برنامه آموزشي حمايتي بر اضطراب كودكان مبتلا به بیماری های کلیوی و بار مراقبتی مادران آنها

این پژوهش یک مطالعه کارآزمایی بالینی به شیوه دو گروهی و سه مرحله ای می باشد که طی آن تاثیر متغیر مستقل برنامه آموزشی حمایتی بر دو متغیر وابسته، نمره اضطراب کودکان و نمره بار مراقبتی مادران آنها، سنجیده خواهد شد. نمونه گیری به روش آسان و تداومی از بین همه کودکان مراجعه کننده به بیمارستان الزهرا و امام حسین شهر اصفهان انجام خواهد شد. بنابراین 120 کودک به همراه مادران خود که دارای معیارهای ورود به مطالعه هستند، بطور تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمون و کنترل قرار خواهند گرفت. تخصيص تصادفي نمونه ها در دو گروه آزمون يا كنترل با استفاده از پاکت اعداد خواهد بود. گروه آزمون در برنامه آموزشی حمایتی شرکت خواهند کرد که بطور همزمان برای مادران و کودکان به مدت 5 روز هر جلسه 45 تا 50 دقیقه برگزار خواهد شد. برای گروه کنترل نیز یک جلسه به منظور پرسش و پاسخ در نظر گرفته شده،که توسط پژوهشگر برگزار می شود. در این پژوهش گردآوری داده ها با استفاده از پرسشنامه 3 قسمتی، شامل فرم مشخصات دموگرافیک کودک و مادر، ابزار سنجش اضطراب تصویری برای کودکان و پرسشنامه ارزیابی بار مراقبتی زاریت برای مادران انجام خواهد گرفت. قبل از شروع مطالعه و جهت ورود افراد به آن، مقیاس هولمز و راهه نیز توسط مادر تکمیل می شود.. داده های این پژوهش در قبل، بلافاصله بعد و یکماه بعد از انجام مداخله جمع آوری می شود.

این مطالعه بر روی کودکان مراجعه کننده به بیمارستان الزهرا و امام حسین شهر اصفهان انجام خواهد شد. بنابراین 120 کودک به همراه مادران خود که دارای معیارهای ورود به مطالعه هستند، بطور تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمون و کنترل قرار خواهند گرفت. گروه آزمون در برنامه آموزشی حمایتی شرکت خواهند کرد که بطور همزمان برای مادران و کودکان به مدت 5 روز هر جلسه 45 تا 50 دقیقه برگزار خواهد شد. برای گروه کنترل نیز یک جلسه به منظور پرسش و پاسخ در نظر گرفته شده،که توسط پژوهشگر برگزار می شود. در این پژوهش گردآوری داده ها با استفاده از پرسشنامه 3 قسمتی، شامل فرم مشخصات دموگرافیک کودک و مادر، ابزار سنجش اضطراب تصویری برای کودکان و پرسشنامه ارزیابی بار مراقبتی زاریت برای مادران انجام خواهد گرفت. قبل از شروع مطالعه و جهت ورود افراد به آن، مقیاس هولمز و راهه نیز توسط مادر تکمیل می شود.. داده های این پژوهش در قبل، بلافاصله بعد و یکماه بعد از انجام مداخله جمع آوری می شود.

معيارهاي ورود به مطالعه برای کودک شامل: سن 6 تا 12 سال؛ ابتلا به یکی از بیماری های کلیوی (نارسایی کلیه، گلومرولونفریت، سندرم نفروتیک، عفونت ادراری،ESRD و سایر بیماریهای مربوط به سیستم نفرولوژی)؛ گذشت حداقل سه ماه از زمان تشخیص؛ همراه داشتن مادر در طول مدت بستری؛ سکونت در اصفهان؛ دارا بودن سلامت روان؛ عدم ابتلا به بیماری های روانپزشکی شناخته شده و هم چنين هوشياري لازم تا حدي كه مانع تحقيق نشود( با استناد به پرونده پزشكي و سوابق بيماري)؛ عدم مصرف داروهاي كاهش دهنده ي اضطراب و درد به غیر از موارد مربوط به بیماری کلیوی (با استناد به دستورات ثبت شده پزشك در پرونده) و عدم تجربه رخداد بحرانی طی یکسال گذشته شامل : فوت یکی از والدین، فوت خواهر یا برادر، طلاق والدین و تصادف شدید، با پرسش از مادر او بوده و معیارهای ورود به مطالعه برای مادرشامل: داشتن تحصیلات حداقل مقطع ابتدایی؛ قرار نداشتن در کادر درمانی (پزشک، پرستار و ...)؛ عدم ابتلا به بیماری های روانپزشکی شناخته شده و مصرف داروهای روانگردان با پرسش از خود مادر؛ عدم تجربه رخداد بحرانی طی یکسال گذشته با استفاده از مقیاس هولمز-راهه در نظر گرفته شد. معيارهاي خروج از مطالعه شامل: عدم تمايل كودك و خانواده براي ادامه همكاري با پ‍‍‍‍ژوهشگر در هر مرحله از پژوهش؛ بد حال شدن كودك در روند سير بيماري و حين مطالعه و سپس ارجاع به پزشك؛ تجويز و مصرف داروهاي كاهش دهنده ي اضطراب و آرامبخش در حين بستری برای کودک و به دلایلی به جز موارد مربوط به بیماری کلیوی؛ طبق دستور پزشک و براساس پرونده پزشکی؛ ترخیص کودک قبل از اتمام دوره برنامه آموزشی حمایتی؛ ابتلا کودک به بیماری های واگیردار؛ عدم شرکت منظم کودک و مادر در جلسات(داشتن غیبت بیش از دو جلسه) می¬باشند.

گروه آزمون در برنامه آموزشی حمایتی شرکت خواهند کرد که بطور همزمان برای مادران و کودکان به مدت 5 روز هر جلسه 45 تا 50 دقیقه برگزار خواهد شد. برای گروه کنترل نیز یک جلسه به منظور پرسش و پاسخ در نظر گرفته شده،که توسط پژوهشگر برگزار می شود. داده های این پژوهش در قبل، بلافاصله بعد و یکماه بعد از انجام مداخله جمع آوری می شود.

پيشنهاد يك برنامه كاربردي غير دارويي به مراكز درمان كودكان براساس برنامه آموزشي حمايتي ، مبتني بر يافته ها ، به منظور بهبود سطح اضطراب كودكان مبتلا به بیماری های مزمن کلیوی و کاهش بار مراقبتی مادران آن هااست.

معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

تخصيص تصادفي نمونه ها در دو گروه آزمون يا كنترل با استفاده از پاکتی خواهد بود که درون آن اعداد زوج و فرد به تعداد مساوی بر روی کارتهایی مقوایی نوشته شده است. بدين صورت كه مثلا محقق در ابتدا به صورت تصادفي مشخص می¬نماید، كه بيماراني كه عدد زوج به آنها تعلق مي گيرد، در گروه آزمون ( مداخله ) و آنهايي كه عدد فرد به آنها تعلق مي گيرد، در گروه كنترل قرار خواهند داشت. هنگامي كه نمونه ها با داشتن شرايط ورود به روش آسان به مطالعه وارد می شوند ، کارتی که برای او از پاکت خارج می شود، بسته به اين كه داراي عدد زوج است يا فرد، او را در يكي از دو گروه آزمون ( مداخله ) و يا كنترل قرار خواهد داد و به همين ترتيب نمونه گيري و تخصیص تصادفی تا تكميل تعداد نمونه لازم ادامه خواهد يافت.