توانمندسازي افراد مبتلا به دیابت تیپ2 با رویکردی مبتنی بر خانواده - محوری

دیابت ملیتوس یک بیماری مزمن با شیوع بالا و یک نگرانی فزاینده در جهان می باشد. عوامل متعددی در فرآیند مراقبت از افراد مبتلا به بیماری های مزمن از جمله دیابت نقش دارند که مفهوم سواد سلامت بعنوان یک فاکتور موثر بردیابت ملیتوس شناخته شده است. با وجودی که بیماری دیابت از مهمترین مشکلات بهداشتي- درماني و اجتماعي- اقتصادي محسوب مي شود و کمک به بیماران دیابتی جهت کنترل مناسب قندخون و پیش گیری از عوارض بیماری با سواد سلامت و خودکارآمدی بیمار ارتباط دارد. باتوجه با اینکه در مورد ارتباط حمایت و آموزش خانواده و دیابت ،تحقیقات کمی در مورد بیماران مبتلا به دیابت نوع2 انجام شده است و اکثر تحقیقات انجام شده در این زمینه بر روی کودکان و نوجوانان انجام شده است و در کشور ایران نیز با توجه به ویژگی های منحصر به فرد خانواده های ایرانی و فرهنگ حاکم برآن ،پژوهش چندانی در این مورد گزارش نشده است. لذا با توجه به این که آموزش بیمار و مراقبین از جمله نقش های پرستاران می باشد مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر الگوی توانمند سازی خانواده محور بر سواد سلامت و خودکارآمدی افراد مبتلا به دیابت نوع2 طراحی شده است.معیار های ورود به مطالعه عبارت است از. 1.محدوده سنی 20 تا 60 سال 2.بر اساس پرونده وسابقه پزشکی دارای اختلال روحی و روانی نباشند. 3.داشتن حداقل یک سال سابقه دیابت 4.سواد خواندن و نوشتن داشته باشند تا توانایی درک و اجرای آموزش های ارائه شده را داشته باشد.(بیمار و خانواده) 5.تمایل به شرکت در مطالعه 6. دربرنامه آموزشی دیگری همزمان با مطالعه یا یکماه قبل شرکت نکنند.(هم خود و هم خانواده) 7.زندگی کردن با خانواده 8.قادر به صحبت کردن و برقراری ارتباط باشد. 9.عدم ابتلا به عوارض وخیم و ناتوان کننده ناشی از دیابت مانند نارسایی کلیه و نابینایی و ... معیار خروج: 1.عدم تمایل به ادامه همکاری و شرکت در مطالعه 2.در طول مطالعه به بیماری روانی یا بیماری مزمن دیگر مبتلا شود. 3.درصورت اینکه بیمار فرد مراقبت دهنده نداشته باشد از مطالعه خارج می شود. در این مطالعه جامعه پژوهش بیماران دیابتی مراجعه کننده به کلنیک امام علی شهرکرد بوده که از بین آنها 80 بیمار واجد شرایط مبتلا به دیابت نوع 2 به روشآسان انتخاب و سپس به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و مداخله تخصیص می یابند ( هرگروه 40 بیمار). بیماران در گروه کنترل تنها مراقبت ها و آموزش های روتین را دریافت می کنند ولی در گروه مداخله علاوه بر این موارد، مراقبت خانواده محور برای بیمارن اجرا می گردد بدین ترتیب که بیمار و فرد مراقبت دهنده اصلی بیمار (عضو خانواده)، در 6 جلسه توانمندسازی خانواده محور، در فواصل یک هفته ای و هر جلسه 90 دقیقه شرکت خواهد کرد. ابزار جمع آوری اطلاعات در این مطالعه پرسشنامه های سواد سلامت و خودکارآمدی بیماران دیابتی است که در دو مرحله قبل و بعد از مداخله سطح سواد سلامت و خودکارآمدی بیماران را مورد ارزیابی قرار می دهد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS 20 و آزمون های آماری مانند تی زوج، تی مستقل، کای اسکوئر تجزیه و تحلیل خواهد شد.

دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد- معاونت پژوهشی