مقایسه تغییرات سطح سرمی لپتین پس از غذا در افراد سالم و دیابتی نوع 2

مقدمه: در بین فاکتور های موثر در بروز دیابت نقش لپتین به طور فزاینده ای در حال بررسی است. از آنجا که انسولین در هیپوتالاموس خواص مشابه لپتین دارد، احتمالاً مقاومت به انسولین باعث تشدید اثرات مقاومت به لپتین می شود که موجب چرخه بدخیم بین مقاومت به انسولین و مقاومت به لپتین و نهایتاً افزایش گرسنگی و کاهش مصرف انرژی و افزایش چاقی می شود. هدف این مطالعه مقایسه تغییرات لپتین، انسولین، گلوکز و فاکتورهای لیپیدی پس از غذا در افراد سالم و مبتلا به دیابت نوع 2 می باشد. روش کار: 6 مرد مبتلا به دیابت نوع 2 ( سن ، نمایه توده بدنی) و 7 مرد سالم مشابه از نظر سن و جنس پس از 12 ساعت ناشتا یک وعده غذایی یکسان (743 کیلو کالری، 46% کربوهیدرات، 21% چربی، 33% پروتئین) مصرف کردند. قبل از غذا و 1، 2 و 4 ساعت پس از غذا نمونه خون اخذ و سپس سطح سرمی لپتین، انسولین، گلوکز و فاکتورهای لیپیدی اندازه گیری شد. سطح زیر نمودار افزایشی متغیرها با استفاده از فرمول ذوزنقه ای و با کسر مقادیر ناشتا انجام شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS 17 تجزیه و تحلیل شد. نتایج: سطح لپتین در گروه در ساعت اول کاهش معنی دار داشت و در ساعت دوم و چهارم افزایش معنی دار دیده شد، هر چند در گروه دیابتی در ساعت چهارم همچنان کمتر از میزان قبل از غذا بود. سطح زیر نمودار افزایشی لپتین در گروه سالم به طور معنی داری بیشتر بود (p=0.035). علیرغم بالا بودن مقادیر قبل از غذا، افزایش اولیه انسولین در گروه دیابتی کمتر بود و با شیب ملایم تری نسبت به گروه سالم کاهش یافت. سطح زیر نمودار افزایشی انسولین در گروه سالم به طور معنی داری کمتر بود (p=0.014). سطح زیر نمودار افزایشی قند خون در گروه دیابتی به طور معنی داری بیشتربود (p=0.01). سطح تری گلیسرید تا پایان ساعت چهارم در هر دو گروه رو به افزایش بود هرچند سطح زیر نمودار افزایشی تری گلیسرید در گروه دیابتی به طور معنی داری بیشتر بود (p=0.008). اختلاف آماری معنی دار بین سطح زیر نمودار افزایشی HDL-C و LDL-C در دو گروه دیده نشد اما سطح زیر نمودار افزایشی کلسترول تام گروه سالم به طور معنی داری کمتر بود (P=0.003). بحث و نتیجه گیری: به نظر می رسد افزایش سطح لپتین پس از غذا ناشی از افزايش سطح قند و انسولين سرم پس از غذا مي باشد. میزان ترشح لپتین پس از غذا در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 کمتر از افراد سالم است که مي توان آن را ناشي از كاهش پاسخ دهي آديپوسيت ها به انسولين، ناشي از مقاومت به انسولين دانست. سطح تری گلیسرید پس از غذا در افراد مبتلا به دیابت نسبت به افراد سالم بیشتر افزایش می یابد و به نظر می رسد سطح ناشتای تری گلیسرید ارتباط مستقیمی با سطح پس از غذای آن هم در افراد سالم و هم مبتلایان به دیابت دارد.

دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز