بررسی مقدماتی اثرآموزش مهارتهای اجتماعی برروی علایم وکیفیت زندگی بیماران مبتلا به اختلال اسکیزوفرنیاواسکیزوافکتیو

هدف این مطالعه بررسی اثر آموزش مهارت های اجتماعی در کنترل علایم بیماران مبتلا به اختلال اسکیزوفرنیا و اسکیزوافکتیو و بهبود کیفیت زندگی آنان می باشد. در این پژوهش بیماران (شامل زنان و مردان 65-18 ساله) مبتلا به اختلال اسکیزوفرنیا و اسکیزوافکتیو بر اساس تشخیص روانپزشک بر مبنای معیار های DSM-IV-TR در مصاحبه،که جهت دریافت خدمات توانبخشی به مرکز روزانه بیمارستان روزبه ارجاع شده اند،انتخاب می شوند. تمامی این بیماران در مرحله فروکش بیماری هستند و تحت درمان با داروهای آنتی سایکوتیک می باشند و درمان دارویی مرسوم را دریافت می نمایند. معیارهای ورود به مطالعه: ۱)زنان و مردان مبتلا به اختلال اسکیزوفرنیا و یا اسکیزوافکتیو بر اساس معیار های تشخیصی DSM- IV- TR در مصاحبه بالینی ۲) سن بالای ۱۸ سال ۳) حداقل سوادپنجم ابتدایی ۴) فروکش بیماری به تشخیص روانپزشک، دستیار یا استاد مسوول و نمره کلی در مقیاس علایم مثبت و منفی ۵) دریافت درمان مرسوم دارویی ۶) رضایت جهت شرکت در مطالعه معیارهای خروج : ۱)سن کمتر از ۱۸ و بالاتر از ۶۵ سال ۲)ابتلا به سایر اختلالات روانپزشکی محور 1 (اختلالات خلقی ، اختلالات وابسته به مواد به جز وابستگی به نیکوتین در یک سال گذشته، اختلالات اضطرابی ، اختلال وسواسی جبری) بر اساس مصاحبه ۳) وجود هرگونه سابقه از آسیب مغزی عمده که منجر به افت سطح هوشیاری شده باشد و یا سایر بیماری های نورولوژیک و یا بیماری های جسمی ناتوان کننده ۴) وجود Intellectual disability ۵) عدم رضایت جهت شرکت در مطالعه حجم نمونه ۱۸ بیمار میباشد. فواید حضور در جلسات آموزشی برای بیمار و خانواده توضیح داده خواهد شد و از آنان رضایت نامه آگاهانه کتبی اخذ خواهد شد. بعد از رضایت بیمار و خانواده جهت حضور در پژوهش، ارزیابی اولیه به وسیله روانشناس آموزش دیده انجام می شود و شرح حال اولیه اخذ می شود. روانشناس اموزش دیده HDRS (مقیاس درجه بندی هامیلتون برای افسردگی) و CSQ (پرسشنامه رضایت مددجو)و PANSS (مقیاس علایم مثبت و منفی) GAF (ارزیابی کلی عملکرد) براساس مقیاس 100امتیازی و WHO-QOL ( کیفیت زندگی WHO) را ارزیابی می کند.بعد از انجام ارزیابی اولیه، به این بیماران مهارت های اجتماعی آموزش داده می شود. این آموزش ها بر اساس روش Wallace می باشد. بیماران در جلسات آموزشی دو بار در هفته شرکت می کنند. مدت زمان هر جلسه یک ساعت الی یک ساعت و نیم می باشد. مباحثی که آموزش داده می شود شامل مهارت گوش دادن به دیگران، مهارت درخواست کردن، مهارت ابراز احساسات خوشایند و ناخوشایند، مهارت انتقاد کردن، مهارت آغاز مکالمه، مهارت ادامه دادن مکالمه، مهارت پایان بخشیدن به مکالمه، آغاز گفتگو با فرد ناآشنا، رعایت قوانین در روند گفتگو، یافتن علایق مشترک و حل مشکل می باشد .این آموزشها به وسیله کاردرمانگر و دستیار روانپزشکی آموزش دیده که قبلا در کارگاههای آموزش مهارت های اجتماعی شرکت کرده اند، ارایه می شود. تکنیک های مورد استفاده شامل تکرار و تقویت مثبت و ایفای نقش می باشد. در پایان دوره آموزشی ( بعد از ۶ هفته از آغاز دوره آموزشی) و نیزسه ماه بعد از پایان آموزش ها، ارزیابی مجدد به وسیله روانشناس اموزش دیده با ابزارهای ,CSQ,HDRS,PANSS,GAF,WHO-QOLانجام می شود. HDRS: Hamilton Depression Rating Scale CSQ: Client Satisfaction Questionaire PANSS: Positive and Negative Syndrome Scale GAF: Global Assessment of Functioning

دانشگاه علوم پزشکی تهران