مقایسه تأثیر ماساژ بازتابی کف پا و کف دست بر شدت خستگی بیماران تحت درمان با همودیالیز

خستگی یکی از شایع ترین علامت گزارش شده توسط بیماران همودیالیزی می باشد. این پژوهش با هدف تأثیر ماساژ بازتابی کف پا و کف دست را بر شدت خستگی بیماران همودیالیزی می باشد؛ و در صورت تأیید تأثیر ماساژ بازتابی کف پا و کف دست و مقایسه این دو روش بر کاهش شدت خستگی بیماران همودیالیزی و در صورتی که نتایج ماساژ بازتابی کف دست با کف پا برابر باشد, به دلیل راحتی برای بیمار و پرستار و همچنین آموزش به خود بیماران جهت استفاده از این روش, می‌توان از ماساژ بازتابی کف دست به جای ماساژ بازتابی کف پا جهت کاهش یا رفع خستگی در این بیماران استفاده کرد. این مطالعه یک کارآزمایی بالینی تصادفی است که جامعه مورد مطالعه آن را مردان و زنان تحت درمان با همودیالیز مراجعه‌کننده به بیمارستان هاشمی نژاد تهران تشکیل می‌دهند. روش نمونه‌گیری به صورت تصادفی در سه گروه ماساژ بازتابی کف پا, ماساژ بازتابی کف دست و گروه کنترل انجام می‌گیرد.برای گروه آزمون مراحل انجام ماساژ بازتابی و طول مدت برنامه شرح داده می‌شود و در گروه مداخله برای انجام ماساژ بازتابی از 3 نقطه بازتابی کف پا و کف دست که شامل نقطه هیپوفیز ، شبکه خورشیدی و نقطه کلیه انجام می‌شود. بر روی هر کدام از این نقاط 3 دقیقه بازتاب درمانی صورت می‌گیرد که در مجموع بر روی هر دو پا و هر دو دست حدود 20 دقیقه طول می‌کشد. ماساژ بازتابی کف پا و کف دست به مدت هفته‌ای2 بار و هر جلسه 20 دقیقه و به مدت 5 هفته توسط پژوهشگر آموزش‌دیده انجام می‌گیرد. پس از پایان هفته سوم و هفته پنجم مقیاس تعیین شدت خستگی توسط هر دو گروه تکمیل می‌گردد. بعد از تکمیل این مقیاس با توجه به نمره‌ی کسب‌شده، خستگی بیمار در یکی از طبقه‌بندی: خستگی خفیف (39-10)، خستگی متوسط (54-40) و خستگی شدید (70-55) قرار می‌گیرد.

مرکز تحقیقات پرستاری مامائی علوم پزشکی تهران