بررسي تاثير دریافت ويتامين C تزريقي بر ميزان خستگي بیماران تحت درمان همودياليز در بیمارستانهای منتخب نظامی در سال 1391

خستگي يكى از شايع ترين عوارض جانبى دياليز و از عمده ترین تشخیص های پرستاری در بیماران همودیالیزی بوده و می تواند به عنوان یک علامت هشدار دهنده زیستی، حوادث قلبی عروقی و مرگ و میر حاصل از آن را در این بیماران پیشگویی نماید. با توجه به اینکه کاهش سطح ویتامین C سرمی یکی از عمده ترین دلایل ایجاد خستگی در این بیماران است، این مطالعه با هدف بررسی تاثیر مکمل یاری با ویتامین C تزریقی بر میزان خستگی در بیماران همودیالیزی انجام گردید. مواد و روشها: در یک کارآزمایی بالینی تصادفی دو سو کور، 177 بیمار مبتلا به نارسایی مزمن کلیه مراجعه کننده به بخش های همودیالیز بیمارستان های بقیه الله(عج) و شهید چمران شهر تهران، در سه گروه مورد، کنترل و شاهد مورد بررسی قرار گرفتند. شرایط ورود به پژوهش، شامل سابقه انجام همودیالیز منظم حداقل به مدت 12 هفته، عدم ابتلا به بیماری های بدخیم و خونی فعال، نداشتن سابقه انجام جراحی عمده در 6 ماه اخیر، عدم مصرف داروی کارنیتین، عدم استعمال دخانیات و عدم مصرف ویتامین C به شکل خوراکی و تزریقی و شرايط خروج از پژوهش شامل عدم رضايت براي ادامه پژوهش، خونريزي هاي شديد اخير و ابتلا به بیماریهای بدخیم بود. علاوه بر تکمیل پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک، جهت تعیین میزان خستگی، از پرسشنامه استاندارد چند بعدی MFI نیز استفاده شد. سپس در گروه مورد یک آمپول cc 5/2 حاوی mg 250 ویتامین C به صورت 3 بار در هفته در پایان هر نوبت دیالیز از طریق مسیر وریدی و به مدت 8 هفته تزریق گردید. در گروه شاهد همان میزان و به همان مدت، دارونمای نرمال سالین تزریق شده و در گروه کنترل هیچ مداخله ای صورت نگرفت. به منظور تجزیه و تحلیل آماری داده ها و مقایسه بین گروهها، از نرم افزار آماری SPSS و آزمون های Chi square، T-test، Paired t-test، Fisher و ANOVA استفاده شد.

مرکز تحقیقات نفرولوژی دانشگاه علوم پزشکی بقیه اللهدانشکده پرستاری دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله