بررسی تأثیر آموزش برنامه خود مراقبتی بر کیفیت زندگی کودکان سن مدرسه مبتلا به آسم

اهداف طرح: 1. تعیین و مقایسه نمره ی کل کیفیت زندگی کودکان سن مدرسه مبتلا به آسم در گروه مداخله و کنترل قبل از مداخله 2. تعیین و مقایسه نمره ی کل کیفیت زندگی کودکان سن مدرسه مبتلا به آسم در گروه مداخله و کنترل بعد از مداخله 3. تعیین و مقایسه نمره ی کیفیت زندگی کودکان سن مدرسه مبتلا به آسم در بعد علایم جسمی در گروه مداخله و کنترل بعد از مداخله 4. تعیین و مقایسه نمره ی کیفیت زندگی کودکان سن مدرسه مبتلا به آسم در بعد عاطفی در گروه مداخله و کنترل بعد از مداخله 5. تعیین و مقایسه ی نمره ی کیفیت زندگی کودکان سن مدرسه مبتلا به آسم در بعد فعالیت در گروه مداخله و کنترل بعد از مداخله بعداز کسب مجوز از کمیته اخلاق دانشگاه در مرکز آسم و آلرژی حضور خواهد یافت و پس از معرفی خود به مسئولین بیمارستان، اهداف پژوهش و مراحل انجام کار را برای مسئولین ذیربط بیان خواهد کرد و پس از کسب موافقت به محیط پژوهش وارد شده و از واحدهای پژوهش که واجد شرایط ورود به مطالعه باشند پس از ذکر توضیحات لازم و جلب همکاری، رضایت نامه آگاهانه کتبی گرفته میشود. نمونه های این پژوهش را 88 نفر از کودکان سن مدرسه (12-7 سال) مراجعه کننده به مرکز آسم و آلرژی کودکان تهران تشکیل می دهند که به طور تصادفی (بلوک 6 تایی) انتخاب و به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم می شوند. معیار ورود به مطالعه داشتن سن بین 12-7 سال، آسم تأیید شده توسط پزشک، تمایل کودک و خانواده، عدم ابتلا به معلولیت ذهنی و معیار خروج داشتن غیبت در جلسات آموزشی، وقوع حادثه ای که روی کیفیت زندگی واحدهای پژوهش تأثیر بگذارد، بیماری مزمن دیگری غیر از آسم و شرکت در برنامه های پژوهشی مشابه می باشد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه های اطلاعات دموگرافیک که اطلاعات زمینه ای (شامل سن، جنس، تحصیلات، مدت ابتلا به بیماری، سابقه خانوادگی و غیره) را ثبت می کند و کیفیت زندگی کودکان مبتلا به آسم (PedAQLQ) است که مناسب برای همین گروه سنی می باشد و دارای ابعاد جسمی، عاطفی و فعالیت های کودک می باشد. در ابتدا و قبل از مداخله اطلاعات دموگرافیک و کیفیت زندگی واحدهای پژوهش (گروه مداخله و کنترل) بدست آمده و ثبت می شود و سپس در مرحله مداخله آموزش برنامه خودمراقبتی شامل : اطلاعات پایه در مورد آسم، شناسایی و پاسخ به نشانه های آسم، نحوه ی استفاده از داروها و پیک فلومتر ، فعالیت فیزیکی و ورزش، شناسایی و کنترل محرک ها برای به حداقل رساندن علایم آسم و رژیم غذایی بر اساس جدیدترین منابع به گروه آزمون آموزش داده می شود. این در حالی است که در گروه کنترل مداخلات روتین انجام خواهد شد. این برنامه آموزشی طی 5 تا 6 جلسه (45-30 دقیقه) به صورت هفته ای یک بار و در گروه های 8-6 نفره و توسط محقق اجرا می شود و در پایان هر جلسه پرسش و پاسخ و جمع بندی خواهد بود. لازم به ذکر است شیوه ی آموزش با توجه به شرایط سنی کودکان تعدیل می شود. به طوری که کودکان کلاس های اول، دوم و سوم یک سطح و کلاس های چهارم تا ششم نیز یک سطح در نظر گرفته می شوند. برای افزایش جذابیت آموزش برای کودکان از تصاویر و فیلم های مرتبط استفاده می شود. سپس بلافاصله بعد از پایان کار و 8 هفته بعد از مداخله (Burkhart et al., 2011) پرسشنامه کیفیت زندگی کودکان مبتلا به آسم توسط گروه مداخله و کنترل تکمیل می شود و اطلاعات بدست آمده با آزمون های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد.

مرکز تحقیقات مراقبتهای پرستاری