تأثیر آموزش انتخاب غذای سالم (کم چرب)، شمارش کربوهیدرات و فعالیت فیزیکی در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع 2 با استفاده از تئوری رفتار برنامه ریزی شده (TPB)

تغییر رفتار تغذیه‌ ای در دیابتی ها مستلزم آموزش مؤثر در این ارتباط است. بنابراین مطالعه حاضر با هدف آموزش انتخاب غذای سالم، شمارش کربوهیدرات و فعالیت فیزیکی برای بزرگسالان 25 تا 59 سال مبتلا به دیابت نوع 2 (T2D) با استفاده از TPB انجام می شود. به منظور این، ابتدا یک مطالعه استخراجی (elicitation study) در 30 بیمار که معرف نمونه اصلی هستند انجام خواهد شد. با استفاده از مصاحبه، بیماران مزایا و معایب رفتارهای موردنظر، افراد و گروه های مهم که انجام رفتارهای مذبور را توسط بیماران تأیید یا رد میکنند و عوامل و شرایطی که باعث دلسردی از انجام رفتارها میشوند را ذکر میکنند. بعد از تحلیل محتوایی برای انتخاب غذای کم چرب، شمارش کربوهیدرات و فعالیت فیزیکی، پرسشنامه اصلی پژوهش (با تعیین روایی و پایایی) طراحی خواهد شد. 142 بیمار به صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل (تعداد در هر دوگروه 71 نفر) قرار می‌گیرند. شرکت کنندگان مبتلایان به T2D هستند که حد‌اقل 2 سال از ابتلا به دیابتشان گذشته باشد و فاقد عوارض ناتوان کننده برای شرکت در پژوهش باشند. هر دو گروه پرسشنامه اصلی را تکمیل کرده و همچنین خونگیری برای تعیین تریگلیسرید و LDL-کلسترول صورت میگیرد. بعد از تحلیل پرسشنامه تکمیل شده با آنالیز رگرسیون چندگانه و آنالیز معادلات ساختاری و شناسایی باورهای قابل تغییر، آموزش در گروه مداخله با استفاده از بحث گروهی (6 جلسه 2 ساعته با حضور 7 تا 12 نفر در هر جلسه) انجام می‌شود. در ابتدا آموزش‌دهنده توضیح مختصری جهت ورود به بحث به بیماران ارائه میدهد و بحث در هر جلسه بر یکی از ساختارها در ارتباط با رفتار موردنظر متمرکز خواهد بود. در پایان مطالعه (یعنی حدود یک ونیم ماه بعد) مجدداً تکمیل پرسشنامه و خونگیری انجام میشود.

معاونت پژوهشی- دانشگاه علوم پزشکی تهران