مقایسه اثر کرایوتراپی با کورتیکواستروئید موضعی در درمان ضایعات دهانی لیکن پلان

مقدمه: لیکن پلان دهانی (oral lichen planus, OLP) ، بیماری مزمن التهابی مخاط دهان است. هدف از کنترل بیماری برطرف نمودن درد، زخم، قرمزی و کاهش ریسک بدخیمی است. اهداف طرح: هدف کلی از این مطالعه مقایسه اثر کرایوتراپی با کورتیکواستروئید موضعی در درمان ضایعات دهانی لیکن پلان در بیماران مراجعه کننده به بخش بیماری های دهان دانشکده دندانپزشکی شیراز می باشد. مقایسه تفاوت دو درمان در کاهش شدت، اندازه و درد ضایعات از اهداف اختصاصی این طرح است. نحوه انجام: از بین بیماران مراجعه کننده به بخش بیماریهای دهان که مبتلا به لیکن پلان دهانی می¬باشند، 30 بیمار انتخاب خواهد شد. هر بیمار در ابتدای درمان توسط یک متخصص بیماریهای دهان ، مورد ارزیابی قرار می گیرد. معیارهای ورود به مطالعه شامل : - تشخیص لیکن پلان دهانی بصورت کلینیکی - حضور همزمان 2 ضایعه با ظاهر کلینیکی مشابه (با تفاوت اندازه کمتر از 1 سانتیمتر) در مخاط گونه راست و چپ یا سمت راست و چپ لثه بالا یا پایین یا سمت راست و چپ زبان - بیمار حداقل از 2 هفته قبل درمانی برای بیماری دریافت نکرده باشد. - پر کردن فرم رضایت نامه آگاهانه معیارهای خروج از مطالعه شامل : - استفاده از داروهایی که اثر شان در ایجاد ضایعات لیکنوئید اثبات شده است . - موارد آسیب های در تماس با آمالگام - حضور همزمان ضایعات پوستی و ژنیتال - ازدیاد حساسیت نسبت به دارو های مورد مصرف - بیماران حامله - ابتلا بیمار به لوپوس اریتماتوز سیستمیک ، اریتم مالتی فرم ، سیفیلیس ثانویه ، بیماری پیوند علیه میزبان و یا هر گونه بیماری سیستمیک دیگر . از 2 ضایعه موجود در سمت راست و چپ مخاط باکال یا زبان، یکی به صورت تصادفی برای درمان کرایوتراپی انتخاب خواهد شد. ضایعه انتخابی در 1 جلسه به مدت 30 ثانیه با گاز اکسید نیتروژن تحت سرما درمانی قرار خواهد گرفت. دمای انجماد – 72 درجه سانتی گراد خواهد بود. برای درمان ضایعه موجود در سمت دیگر (ضایعه کنترل)، بیماران به مدت 2 هفته روزی سه بار پماد موضعی تریامسینولون استوناید به همراه مخاط چسب (orabase) را استفاده خواهند کرد، از هفته سوم tapering پماد انجام خواهد شد (هفته سوم روزی 2 بار، هفته چهارم روزی 1 بار، هفته پنجم یک شب در میان و از هفته ششم قطع دارو). هر بیمار از زمان شروع درمان، در یک دوره 3 ماهه مورد ارزیابی قرار می گیرد که در طول این 3 ماه هر 2 هفته یکبار فالوآپ و پیگیری انجام می شود. ارزیابی ضایعات پس از درمان توسط شخصی انجام خواهد شد که از درمان های مورد استفاده برای هر ضایعه بی اطلاع خواهد بود. (یک سو کور) متغیر های پیامد اصلی:  در هر جلسه پیگیری 2 ضایعه مورد نظر از هر بیمار توسط کولیس اندازه گیری می شود.  شدت ضایعات در هر ناحیه بر اساس حضور نمای رتیکولار (R )، پلاک مانند (P)، آتروفیک ( A) و زخمی/اروزیو (U ) به صورت یک عدد حاصل از مجموع زیر گزارش می شود: = شدت ضایعه(R×1) + (P×1.5) + (A×2) + (U×2.5) در هر جلسه پیگیری ثبت می گردد: برای تعیین میزان بهبودی ضایعات (efficacy indices (EI) )هم چنین جمع کل ضایعات قبل از درمان/ 100 × (جمع کل ضایعات در هر جلسه پیگیری - جمع کل ضایعات قبل از درمان) EI=  درد بیماران از طریق شاخص (VAS ) Visual analogue scale تعیین می شود.

دانشگاه علوم پزشکی شیراز