بررسی اثرمداخله حمایت روانی-اجتماعی بردلبستگی مادر-کودک و تاثیر آن بر شیردهی

دلبستگی الگویی است که همواره با انسان همراه است منتهی‏ روبه سوی تغییر و تحول دارد.این ارتباط عاطفی که در طول‏ بارداری شکل می‏گیرد،بعد از زایمان با تماس چشمی، بویایی،و لمسی مادر و نوزاد ارتقا می‏یابد.این نوع تماس‏ را که می‏توان در قالب تماس پوستی مادر و نوزاد مشاهده‏ نمود،سبب برقرای پیوند تعاملی مادر و نوزاد بعد از تولد می‏گردد.کیفیت رابطه والد و فرزند بر سلامت روحی، اجتماعی و عاطفی هر فرد تاثیر به سزایی دارد و ارتباط اولیه‏ مادر و کودک تاثیر طولانی مدت بر رشد و تکامل نوزاد دارد.در هنگام شیردهی، به دلیل ارضای روانی ای که برای مادر ایجاد می شود، اضطراب و افسردگی در مادر کاهش می یابد. با توجه به اینکه 4 هفته اول عمر مهم ترین و حساس ترین دوران زندگی شیرخوار است، مهم ترین عامل در جلوگیری از مرگ و میر در آنها تغذیه با شیرمادر است. . آموزش رفتارهای دلبستگی یک روش درمانی غیرتهاجمی و غیردارویی مناسب برای کاهش و بهبود علائم روانشناختی ووضعیت دلبستگی مادر می باشد.دلبستگی مادر به نوزاد قطعا در سلامت جسمانی و خصوصا در سلامت وبهداشت روان بزرگسال آینده موثرمی باشد.بسیاری از روانکاوان و روانشناسان معتقدند هسته سلامت فرد دردلبستگی اولیه بین مادر-نوزاد نهفته است. پژوهش در این راستا در جهت تعیین و شناخت عوامل دلبستگی مادر-جنین راه گشایی جهت توجه به ابعاد سلامت روان مادر و کودک آینده و همچنین سلامت آنها در سطح وسیع مطرح می گردد.آموزش رفتارهای دلبستگی از همان ابتدا دوران بارداری می بایستی مورد توجه قرار گیرد. این پژوهش به تعیین اثر درمان حمایت روانی- اجتماعی بردلبستگی مادر-کودک و تاثیرآن بر شیردهی مادر خواهد پرداخت. این پژوهش با روش توصیفی و کارآزمایی بالینی در مورد60خانم باردار( حاملگی پرخطر و بیماری روانی سایکوز نداشته باشند)، در اوایل بارداری حداقل از 3 تا 9 ماهگی که به بیمارستان ولی عصر(عج) مراجعه خواهند نمود،انجام خواهد گرفت. زنان باردار با آگاهی و رضایت از اهداف طرح در مطالعه وارد شده و ابزار مطالعه مصاحبه تشخیصی بالینی ، پرسشنامه محقق ساخته شامل 14 عامل مهم مربوط به دلبستگی و برگه مشاهده اوانت که میزان دلبستگی مادر به نوزاد را مورد بررسی قرار خواهند داد. ابتدا پرسشنامه محقق ساخته از همان اوایل بارداری به نمونه ها ارائه خواهد شد سپس نمونه ها به 2 گروه مداخله ای و کنترل بصورت تصادفی انجام می شود. 30 نفر در گروه مداخله ای و 30 نفر در گروه کنترل قرار خواهند گرفت. گروه مداخله ای علاوه بر مراقبت های معمول بارداری از 3 تا 9 ماهگی یک یا دو بار در ماه ، شش تا هشت جلسه روان درمانی حمایتی توسط روانشناس بالینی برای این گروه برگزار خواهد شد. وگروه کنترل فقط مراقبت های معمول بارداری را دریافت خواهند نمود. سپس در اولین ویزیت بعد ترخیص که معمولا در روزهای 3-7 تولد است و همچنین در پایان ماه اول ، سوم ، ششم، نهم و دوازدهم رفتارهای دلبستگی مادر به نوزاد درهر دو گروه با استفاده از برگه مشاهده اوانت مشاهده و ثبت خواهد گردید.شاخص دلبستگی قبل و بعد از مداخله در هر دو گروه و بین گروهها بررسی خواهد گرفت.نتایج این پژوهش منجر به افزایش شیردهی سلامت روان مادر-نوزاد خواهد شد.

معاونت پژوهشی دانشگاه تهران